TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ TÜZÜK

BİRİNCİ BÖLÜM

KURULUŞ, AMAÇ VE İLKELER

Madde 1: Kuruluş

Madde 2: Amaç

Madde 3: Genel İlkeler

Madde 4: Çalışma İlkeleri

İKİNCİ BÖLÜM

PARTİ ÜYELİĞİ

Madde 5: Üye Olabilme Şartları

Madde 6: Üyeliği Kabul Edilmeyecek Olanlar.

Madde 7: Üyeliğe Kabul ve Kayıt

Madde 8: Yurt Dışında Bulunan Vatandaşların Üyeliği

Madde 9: Genel Merkezce Üyeliğe Kabul

Madde 10: Yeniden Üyeliğe Kabul

Madde 11: Üye Kayıt Defterleri ve İşlemleri

Madde 12: Üye Kayıtlarının İptali ve Yenilenmesi

Madde 13: Parti Üyeliğinin Sağladığı Haklar

Madde 14: Üyelerin Parti İçi İlişkileri ve Sorumlulukları

Madde 15. Parti Üyelerinin Parti Dışı İlişkileri

Madde 16. Parti Üyeliğinin Sona Ermesi

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

PARTİ TEŞKİLATI

Madde 17: Teşkilat Birimleri

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

GENEL MERKEZ TEŞKİLATI

Madde 18: Büyük Kongre

Madde 19: Büyük Kongrenin Görev ve Yetkileri

Madde 20: Büyük Kongre Toplantıları ve Gündem

Madde 21: Büyük Kongrenin Açılışı

Madde 22: Kongre Divanı ve Görevleri

Madde 23: Açılış Konuşması ve Raporların Okunması

Madde 24: Komisyonların Teşkili

Madde 25: Kongre Görüşmeleri

Madde 26: Seçim Hazırlıkları ve Adaylık

Madde 27: Oyların Kullanılması

Madde 28: Kongre Tutanakları

Madde 29: Büyük Kongrenin Olağanüstü Toplanması

Madde 30: Genel Başkan Seçimi ve Görev Süresi

Madde 31: Görev ve Yetkileri

Madde 32: Genel Başkanlığın Boşalması

Madde 33: Genel Başkan Yardımcıları

3

Madde 34: Genel Sekreter

Madde 35: Genel Sekreterin Görevleri

Madde 36: Genel Sekreter Yardımcıları

Madde 37: Genel Muhasip ve Yardımcıları

Madde 38: Başkanlık Divanı Teşkili ve Çalışma Esasları

Madde 39: Başkanlık Divanının Görev ve Yetkileri

Madde 40: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Teşkili

Madde 41: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Görev ve Yetkileri

Madde 42: Dijital/Hibrit Toplantı Yapılması

Madde 43: Danışman Görevlendirilmesi ve Kapsamı

Madde 44: Disiplin Kurulları

Madde 45: Disiplin Kurullarına İlişkin Müşterek Hükümler

Madde 46: Disiplin Kuruluna Sevk Yetkisi

Madde 47: Disiplin Cezaları

Madde 48: Disiplin Suçlarında Zaman Aşımı

Madde 49: Tedbirli Olarak Disiplin Kuruluna Sevk

Madde 50: Disiplin Cezalarına Yargı Nezdinde İtiraz Hakkı

Madde 51: Disiplin Cezalarını Af Yetkisi Denetim

Madde 52: Danışma Kurulu Kuruluşu, Görev Süresi ve Çalışma Usulü

Madde 53: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkanı, Başkan Vekilleri Ve Grup

Yönetim Kurulu

Madde 54: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Disiplin Kurulu

Madde 55: Grup Üyelerinin Uyması Gereken Esaslar

Madde 56: Grupta Gizli Oylama

Madde 57: Grup Hükûmet İlişkileri

BEŞİNCİ BÖLÜM

İL, İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI

Madde 58: İl Kongresi

Madde 59: İl Başkanı

Madde 60: İl Başkan Yardımcısı, İl Sekreteri ve İl Muhasibinin Görevleri

Madde 61: İl Yönetim Kurulu

Madde 62: İl Yönetim Kurulunun Görevleri

Madde 63: İl Yönetiminde İş Bölümü

Madde 64: İl Disiplin Kurulu

Madde 65: İl Disiplin Kurulu Görevleri

Madde 66: İlçe Teşkilatı

Madde 67: İlçe Kongresi

Madde 68: İlçe Başkanı

Madde 69: İlçe Yönetim Kurulu

Madde 70: İlçe Yürütme Kurulu

Madde 71: Belde Teşkilatları

4

ALTINCI BÖLÜM

İL VE İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER

Madde 72: Yapılamayacak İşler

Madde 73: Yönetim Kurulu Toplantıları

Madde 74: Kurucu Yönetim Kurulları

Madde 75: Üyeliklerin Boşalması

Madde 76: İşten El Çektirme ve Geçici Yönetim Kurulunun Teşkili

Madde 77: Birden Fazla Görev Yasağı

Madde 78: Kongre Gündemi

Madde 79: Davet, Yoklama ve Kongrenin Açılması

Madde 80: Kongre Başkanlık Divanının Teşkili ve Görevleri

Madde 81: Kongrelerin Görev ve Yetkileri

Madde 82: Kongrelerde Seçimlerin Yapılması ve Tutanaklar

Madde 83: Şikâyet ve İtirazlar

Madde 84: Kongresini Yapmayan Kademeler

Madde 85: İl Genel Meclisi Grupları

Madde 86: Belediye Meclisi Grupları

Madde 87: İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi Gruplarına İlişkin Ortak Hükümler

YEDİNCİ BÖLÜM

DANIŞMA KURULU VE YAN KURULUŞLAR

Madde 88: Danışma Kurulu, Görev Süresi ve Çalışma Usulü

Madde 89: Yan Kuruluşlar

Madde 90: Aile ve Kadın Kollarına Üyelik

Madde 91: İlçe Aile ve Kadın Kolu

Madde 92: İl Aile ve Kadın Kolu

Madde 93: Genel Merkez Aile Ve Kadın Kolu

Madde 94: Gençlik Kollarına Üyelik

Madde 95: İlçe Gençlik Kolu

Madde 96: İl Gençlik Kolu

Madde 97: Genel Merkez Gençlik Kolu

Madde 98: Yardımcı Kurul ve Komisyonlar

Madde 99: Yurt Dışı Temsilcilikler

Madde 100: Müşterek Hüküm

SEKİZİNCİ BÖLÜM

SEÇİMLERE KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ

Madde 101: Seçimlere Katılma

Madde 102: Aday Tespiti

Madde 103: Merkez Adaylığı

Madde 104: Merkez Yoklaması

Madde 105: Teşkilât Yoklaması

Madde 106: Ön Seçim

Madde 107: Adaylığa Müracaat ve İzin

Madde 108: Adaylığı Kabul Edilmeyecek Olanlar

Madde 109: Mahalli Seçimler

Madde 110: Seçim İşleri Yönetmeliği

5

DOKUZUNCU BÖLÜM

KAYITLAR, DEFTERLER VE MALÎ HÜKÜMLER

Madde 111: Kayıt ve Defterler

Madde 112: Mali Hükümler

Madde 113: Milletvekilliği Aidatı

Madde 114: Satış Bedelleri

Madde 115: Bağışlar

Madde 116: Gayrimenkul Alımı

Madde 117: Ticari Faaliyet, Kredi ve Borç Alma Yasağı

Madde 118: Kredi ve Borç Verme Yasağı

Madde 119: Gelir Makbuzları

Madde 120: Giderlerin Yapılmasında Usul

Madde 121: Mali Sorumluluk

Madde 122: Bütçe ve Kesin Hesap

ONUNCU BÖLÜM

MÜTEFERRİK HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER

Madde 123: Partinin Feshi

Madde 124: Yönetmelik ve Genelge

Madde 125: Tüzüğün Değiştirilmesi

Madde 126: Görevlilerin İlgili Mercilere Bildirimi

Madde 127: Uygulanacak Diğer Hükümler

Madde 128: Yetki ve Görev Devri

Madde 129: Tüzükte Yazılı Süreleri Kısaltma Yetkisi

Madde 130: Yetki Sınırı

Madde 131: Milletvekillerinin Halkla İrtibat Büroları

Madde 132 : Parti İç Yönetmelikleri

Madde 133: Parti Merkez Organlarının İlk Oluşum

Madde 134: Yürütme Maddesi

6

BİRİNCİ BÖLÜM

KURULUŞ AMAÇ VE İLKELER

MADDE 1: KURULUŞ:

TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları, İnsan

Hakları Evrensel Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve TBMM

tarafından onaylanmış uluslararası belgeler, diğer ilgili kanun ve mevzuat

çerçevesinde, Tüzüğü ve Programına göre teşkilatlanmak ve faaliyette bulunmak

üzere kurulmuş bir siyasi partidir. Partinin Genel Merkezi Ankara’da dır. Özel işareti;

ekte sunulduğu şekilde

Beyaz zemin: Saflığı ve temizliği

Mavi renk: Dürüstlüğü ve başarıyı

Yatay çizgiler: Derinliği ve deneyimi

Doğan Güneş : Yeniden doğuşu

Yedi Işın:Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yedi coğrafi bölgesini yani tüm vatanın her

köşesini kapsadığını ve partimizin yedi ilkesini simgeler ve bunların altında

“TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ” yazılı logoludur.

Kısaltılmış adı “TEÇPAR” dır

MADDE 2 : PARTİNİN AMACI

2.1. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin vatan ve millet bütünlüğüne sahip çıkmak ve

korumak,

2.2. Toplumun huzuru ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, demokratik,

laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni korumak ve

yüceltmek,

2.3. Atatürk ilke ve İnkılaplarına sonuna kadar sahip çıkmak ve hayata geçirmek,

2.4. Ekonomik kalkınmada liberal girişimciliği ve ferdi teşebbüs gücünü esas alan

ekonomi politikaları geliştirmek, yatırım ve istihdam kapasitesi yüksek, ileri

teknolojiyi esas alan, uluslararası rekabet gücüne sahip bir ekonomi yapmak,

2.5. Ekonomik kalkınmayı hızlandırarak, işsizlik ve fakirliği ortadan kaldırmak, gelir

dağılımındaki bozukluğu gidermek ve fertlerin yaşam standartlarını

7

yükseltmek, bölgelerarası gelişmişlik farkını azaltarak dengeli ve adil bölüşüme

dayalı sosyal ve ekonomik bir yapı oluşturmak,

2.6. Geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin; modern ve gelişmiş Türkiye

hedefine

inanmış, milli değerlere bağlı ve üstün ahlaki değerlere sahip, sevgi ve saygı

değerleri ile donanmış, çağdaş birer insan olarak yetişmelerini sağlayacak milli

eğitim politikalarını geliştirmek,

2.7. Cumhuriyetimizi ve demokratik sistemimizi her türlü tehdit ve tehlikeye karşı

korumaya ve güçlendirmeye çalışmak,

2.8. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Beyannamesinde ifadesini

bulan temel hak ve hürriyetler ile tarihi, milli ve manevi değerlerini korumak,

geliştirmek ve güçlendirmek,

2.9. Demokratik siyasi platformda uzlaşmacı ve her türlü fikre saygılı olarak,

fikirlerin özgürce ifade edilebileceği demokratik bir toplum oluşturmak,

2.10. Tüm yurttaşların geleceğe güvenle bakabilmelerini sağlayacak bir sosyal

güvenlik sistemini oluşturmak,

2.11. Toplumsal barış ve huzurun hâkim kılındığı, vatandaşların birbirleriyle ve

devletle olan ilişkilerinde sevgi ve saygı ile insan hak ve hürriyetlerinin ve

hukukun üstünlüğünün esas alındığı bir toplum yapısını oluşturmak,

2.12. Ülkemizin çıkarları doğrultusunda bölgesel ve uluslararası barışa katkı

yapacak güven verici, kişilikli ve istikrarlı bir dış politika uygulamak,

2.13. Atatürk İlke ve İnkılapları yol göstericimiz, Türkiye Cumhuriyet’inin

Kuruluş ayarlarına dönmek ana hedefimizdir.

2.14. Bu tüzük ve parti programında yazılı diğer hususları gerçekleştirmek,

MADDE 3 : TEMEL İLKELER

Partimiz; yukarıda sayılan amaçlara, Atatürk’ün belirlediği Türk

milliyetçiliğinden ve milletimizin tarihi, milli ve manevi değerlerinden alacağı güç ve

ilhamla, özgürlükçü; Barışçı ve demokratik düzen içerisinde ulaşabileceğine inanır.

Bu amaçlara ulaşmada ve bütün faaliyetlerinde her türlü dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi

düşünce ve inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle, vatandaşlar arasında ayırım

gözetilemeyeceğini kabul eder.

MADDE 4: ÇALIŞMA İLKELERİ

4.1. Tüzük ve programlar Genel Başkan dahil tüm üyeleri ve organları bağlar.

4.2. Bütün üyeler partinin amaçları için gücü ve yeteneği ölçüsünde çalışır, partinin

amaçlarına aykırı söylem ve davranışta bulunmaz.

8

4.3. Parti içi görevlendirmelerde liyakat ve ehliyet esas alınarak demokratik usuller

kullanılır.

4.4. Her üye parti içinde ve faaliyetlerde üzerine düşen görevi severek yerine

getirir.

4.5. Siyasi makam ve görevler, kişisel nüfuz ve çıkar amacıyla kullanılamaz.

İKİNCİ BÖLÜM

PARTİ ÜYELİĞİ

MADDE 5 : ÜYE OLMANIN ŞARTLARI

Partinin tüzük ve programını kabul ettiğini bir beyanname ile belirten, başka

bir siyasi partiye kayıtlı olmayan, on sekiz yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi

hakları kullanma ehliyetine sahip her Türk vatandaşı, partiye belirli bir aidatı

ödemeyi kabul etmek koşuluyla üye olabilir.

MADDE 6 : ÜYELİĞİ KABUL EDİLMEYECEK OLANLAR

Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı organı mensupları, kamu

kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar ile işçi niteliği taşımayan diğer görevliler,

Silahlı Kuvvetler mensupları ile yüksek öğrenim öncesi öğrenciler, kamu

hizmetlerinden yasaklılar, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,

sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve

istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara

fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkum

olanlar, herhangi bir suçtan dolayı, ağır hapis veya taksirli suçlar hariç 5 yıl veya

daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabının

birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlemesini aleni olarak tahrik etme

suçundan mahkum olanlar, terör eyleminden mahkum olanlar, Partimize üye

olamazlar.

Yüksek Öğretim elemanları, yasaklamanın dışındadır. Bunlar hakkında,

Yüksek Öğretim Kanunu uygulanır. Anayasa ve Siyasi Partiler Yasası’nda Yapılacak

değişiklikler ile bu maddede yazılı üyelik sınırlamalarında değişiklik yapılarak,

konulan sınırlamaların bir kısmının ya da tamamının kaldırılması halinde, kaldırılan

sınırlamalar herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmaksızın bu tüzükten

çıkarılmış sayılır.

MADDE 7 : ÜYELİĞE KABUL VE KAYIT

Partiye üye olmak isteyen bir kimse, iki partilinin referansını içeren bir giriş

beyannamesi doldurarak, sürekli oturduğu ilçe başkanlığına alındı belgesi

karşılığında verir. İlçe yönetim kurulu, giriş beyannamesindeki bilgileri tam ve yeterli

9

görmediği takdirde, başvuru sahibinin durumunu oturduğu yerdeki partililerden ve

resmi mercilerden ayrıca sorabilir. İlçe yönetim kurulu, üyelik başvurusu ile ilgili

inceleme ve soruşturmasını, genel merkezin bu işle görevli komisyonunun yazılı

onayını da alarak en geç 30 gün içinde tamamlar ve başvuru sahibinin üyeliğe kabul

edilip edilmediğini kendisine bildirir. Karar, başvuru sahibinin üyeliğe kabulü şeklinde

ise tarih ve sırasına göre üye kayıt defterine kayıt yapılır. 30 gün içinde karara

bağlanmamış olan üyelik başvuruları kabul edilmemiş sayılır. Karar, isteklinin partiye

alınmaması yolunda ise bu husus karar tarihinden itibaren, 30 gün içinde kendisine

yazılı olarak bildirilir. İlçe yönetim kurulu, üyeliğe kabul etmemeye dair kararlarında

gerekçe göstermek zorunda değildir. İstemi reddedilen kişi, ilçe yönetim kurulu

kararının kendisine yazılı olarak tebliğinden itibaren, 7 gün içinde il yönetim kuruluna

başvurabilir. İl yönetim kurulunun, 15 gün içinde vereceği karar kesindir.

Başkanlık Divanı, resen veya müracaat üzerine süreye bakılmaksızın üye

kayıtları konusunda nihai kararı vermeye yetkilidir. Kadın ve Gençlik Kollarına üye

kaydı için de yukarıdaki hükümler uygulanır. Bir kimse, bütün yurtta yalnız bir ilçede

partiye üye olarak kayıt olabilir. Kayıt yeri, o kişinin devamlı oturduğu mahalle veya

köyün bağlı olduğu ilçedir. Üye ile ilgili işlemler, kayıtlı olduğu mahalle ve köy

dikkate alınarak yapılır. Üye, oturduğu yeri değiştirmedikçe başka bir ilçeye veya

başka bir mahalle veya köye kaydının naklini isteyemez ve parti yönetim

kurullarınca da nakledilemez. Parti üyelerine, ilçe başkanlıklarınca, genel merkezin

hazırladığı, parti kimlik belgesi verilir. Bu belge, üyeliğin ispatı için yeterli olup, yer

değiştiren üyeler, kayıtlarını aktardıkları ilçe başkanlığından yeni kimlik belgesi

almak zorundadırlar.

MADDE 8: YURT DIŞINDA BULUNAN VATANDAŞLARIN ÜYELİĞİ

Sürekli yurt dışında bulunan vatandaşlar üyelik başvurularını Türkiye’ye

geldiklerinde ikamet ettikleri ilçe başkanlığına üye giriş beyannamesi vermek veya

göndermek suretiyle yaparlar. Başvuru yazısında, yurt dışında sürekli oturduğu ve

çalıştığı yerlerin adresleri ve Türkiye’ye geldiğinde oturduğu adres de belirtilir.

Bulundukları yerde parti yurtdışı temsilciliği oluşturulmuş ise, temsilcilik aracılığıyla

da üyelik başvurusu yapabilirler.

MADDE 9: GENEL MERKEZCE ÜYELİĞE KABUL:

Ülkeye büyük hizmeti geçmiş kimseler partiye Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu tarafından kabul edilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, uygun gördüğü

kimselerin partiye kaydına karar verebilir. Bunların giriş beyannameleri kanuni

ikametgahlarının bulunduğu ilçeye gönderilerek kayıtları yaptırılır. Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu’nca Partiye kabul edilen kimseler hakkında partinin diğer

organlarınca hiçbir itiraz ileri sürülemez.

MADDE 10 : YENİDEN ÜYELİĞE KABUL;

Parti üyeliğinden herhangi bir sebeple ayrılmış olanların yeniden parti

üyeliğine kabulü ilçe yönetim kurulunun teklifi üzerine Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu onayı alınarak il yönetim kurulunun kararı ile yapılır. İl yönetim kurulu kararı

kesindir. Parti üyeliğinden ayrılmış olan Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Başkanlık

Divanı ve Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ile il ve büyükşehir belediye başkanları ve

10

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin tekrar partiye kabullerinde Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu yetkilidir.

MADDE 11 : ÜYE KAYIT DEFTERİ VE İŞLEMLERİ:

İlçe yönetim kurulu, Genel Merkezce hazırlanıp gönderilen ve İlçe Seçim

Kurulu Başkanlığına onaylatılmış “Üye Kayıt Defteri” tutar. Her köy ve mahalle için

ayrı bir defter tutulur. Parti üyeliğine kabul edilenler, mensup oldukları köy veya

mahalleye göre sıra numarası verilerek bu deftere kaydedilirler. Üye kayıt defterinin

ihtiva edeceği bilgiler ile kayıtlarla ilgili diğer hususlar, üye giriş beyannamelerinin

düzenlenmesi, doldurulması ve saklanması, bu defterlere dayanarak genel merkeze

gönderilmek üzere hazırlanacak özet bilgilerin nasıl düzenleneceği gibi hususlar

yönetmelikle gösterilir.

Kadın ve Gençlik Kolları ile diğer yan kuruluşlar, Teşkilat İlçe Başkanlarınca

tasdikli üye kayıt defterleri tutarlar. Bu defterlere, yetkili kurul kararı ile üyelikleri

kesinleşenlerin kaydı yapılır. Bu deftere kaydedilen üyelerin ilçe defterindeki üye

kayıt numaraları da defterin ayrı bir sütununa karşılıklı kontrol imkânı oluşturarak

için kaydedilir.

MADDE 12 : ÜYE KAYITLARININ İPTALİ VE YENİLENMESİ

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, gerek gördüğü hallerde ve yerlerde üye

kayıtlarının iptaline ve yeniden yazımına karar verebilir.

MADDE 13 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SAĞLADIĞI HAKLAR

Parti üyeleri aşağıdaki haklara sahiptirler:

13.1. Her türlü parti faaliyetine ve toplantısına katılmak, düşünce ve görüşlerini

bildirmek,

13.2. Kongre delegeliği ile kurullardaki başkan ve üyelikler dahil her türlü göreve

aday olmak, oy vermek ve seçildiği takdirde görev almak,

13.3. Seçimlerde aday yoklamasına katılmak, seçildikleri takdirde parti listelerine

girmek,

13.4. Parti program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüşlerini parti teşkilat ve

görevlilerine yazılı ve sözlü olarak duyurmak.

MADDE 14: ÜYELERİN PARTİ İÇİ İLİŞKİLERİ VE SORUMLULUKLARI

Parti üyeleri aşağıdaki sorumlulukları taşırlar:

13.1. Anayasa ve kanunlara, partinin program tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilen

hükümlerine ve partinin yetkili organlarınca verilen kararlara uymak,

11

14.2. Parti tüzük, program, yönetmelik ve yetkili kurul karar ve bildirilerinde belirtilen

esaslara aynı fikir ve inanç doğrultusunda üyeler arasında bulunması gereken

dostluk, kardeşlik ve arkadaşlık bağlarıyla çalışmak,

14.3. Siyasal hayatta, erdeme, verimliliğe, yeteneğe, bilgi birikimine ve emeğe

uygun yükselmenin esas olduğuna inanmak ve bu ilkelere uymak,

14.4. Siyaseti onurlu bir sosyal hizmet saymak,

14.5. Özel yaşamlarında, görev yerlerinde ve işlerinde, üyesi bulundukları kurum,

kurul ve kuruluşlarda partinin ilkelerine ve amaçlarına uygun davranmak ve

çalışmak,

14.6. Partinin ilkelerini yaymak ve hedeflerine ulaşması için çalışmak,

14.7. Partinin birliğini parti içindeki sevgi, saygı, huzur ve ahengi bozacak

davranışlardan sakınmak,

14.8. Program, tüzük ve yönetmelik hükümlerine, yetkili organlar tarafından verilen

kararlara ve yayınlanan bildirilere aykırı söz ve yayında bulunmamak,

14.9. Siyasal görevleri özel çıkarlar için kullanmamak, siyasette etkinlik kazanmak

için kimseye şahsi çıkar sağlamamak.

MADDE 15 : PARTİ ÜYELERİNİN PARTİ DIŞI İLİŞKİLERİ

Parti üyeleri;

15.1. Ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütün olan Türkiye Cumhuriyeti’nde herhangi

bir bölgenin, ırkın, mezhebin veya sosyal bir sınıfın diğerlerine hakim veya

diğerlerinden imtiyazlı olması hedeflerine yönelik faaliyette bulunamazlar.

15.2. Yurttaşlara kin, nefret, partizanlık gibi zararlı duygu ve fikirleri aşılamak

suretiyle milli birliği sarsmaya ve bozmaya çalışan her türlü fikir ve

davranışlarla savaşmayı vatan borcu bilirler.

15.3. Milli huzur ve menfaatlerin, şahsi menfaat ve huzurdan daha önde geldiğine

inanan kişiler olarak, ister iktidarda isterse muhalefette olsun, devlet

organlarının ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik

ilkesine uygun bir şekilde hareket etmelerini sağlama hedefini güderler.

15.4. Bütün vatandaşlar arasında sevgi ve saygıya dayalı, samimi bir kardeşlik

havasının tesisi yaratılması için her türlü gayreti gösterirler.

12

MADDE 16 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ

Parti üyeliği aşağıdaki hallerde sona erer:

16.1. İstifa,

16.2. Ölüm,

16.3. Başka bir partiye üyelik başvurusunda bulunmak, üye olmak veya başka bir

partide görev almış olmak,

16.4. Siyasi Partiler Kanunu ve bu Tüzük uyarınca yetkili mercilerin verecekleri karar

ile üyelikten ihraç edilmiş olmak.

Üyelikten ayrıldığını bağlı bulunduğu ilçe başkanlığına şahsen veya noter kanalıyla

bildiren veya başka bir partiye kaydolduğu anlaşılan üye ile üye olma

şartlarını sonradan kaybeden veya üyeliğe giriş sırasında üyelik şartlarını

taşımadıkları sonradan anlaşılanların üyelik kaydı İlçe Yönetim Kurulu kararı

ile silinir. Bu maddenin 14.3 bendinde belirtilen sebeplerle kaydının

silinmesine karar verilen üyeye, bu karar 7 gün içerisinde tebliğ edilir. İlgilinin

tebliğden itibaren 7 gün içerisinde il yönetim kuruluna itiraz hakkı vardır. İl

yönetim kurulu 15 gün içerisinde kararını verir ve ilgiliye tebliğ eder. Bu karar

kesindir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

PARTİ TEŞKİLATI

MADDE 17 : TEŞKİLAT BİRİMLERİ

Parti; temel birimler ile yan kuruluşlar ve yurt dışı temsilciliklerinden meydana

gelir.

A. GENEL MERKEZ TEŞKİLATI

a) Büyük Kongre

b) Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

c) Genel Başkan

d) Başkanlık Divanı

e) Merkez Disiplin Kurulu

f) Müşterek Disiplin Kurulu

B. TBMM KURULLARI

a) TBMM Parti Grubu

b) TBMM Parti Grubu Yönetim Kurulu

c) TBMM Grup Disiplin Kurulu

C.TAŞRA TEŞKİLATI

13

a) İl Teşkilatı

ı) İl Kongresi

ıı) İl Başkanı

ııı) İl Yönetim Kurulu

ıv) İl Disiplin Kurulu

b) İlçe Teşkilatı

i) İlçe Kongresi

ii) İlçe Başkanı

iii) İlçe Yönetim Kurulu

iv) Belde Teşkilâtı

D. MAHALLİ İDARELER MECLİS GRUBU

a) İl Genel Meclisi Parti Grubu

b) Belediye Meclisi Parti Grubu

E. YAN BİRİMLER VE YURTDIŞI TEMSİLCİLİKLER

a) AİLE, KADIN VE GENÇLİK KOLLARI

b) YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER

c) DİĞER YAN KURUL VE KOMİSYONLAR

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

GENEL MERKEZ TEŞKİLATI

MADDE 18: BÜYÜK KONGRE, BÜYÜK KONGRENİN OLUŞUMU

Büyük Kongre seçilmiş üyeler ile tabii üyelerden teşekkül eder. Seçilmiş

üyeler, her il kongresinin seçtiği ve toplamı en fazla 1000 olan delegelerdir. Parti

teşkilatı bulunan her ile iki (2) delege tahsis edildikten sonra kalan delege sayısı,

illerin çıkaracağı milletvekili sayıları da dikkate alınarak Genel Başkan tarafından

tespit edilir. Büyük Kongre il delegeleri sayıları Başkanlık Divanı tarafından İl

Başkanlıklarına bildirilir. Tabii üyeler: Partinin Genel Başkanı, Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu ile Merkez Disiplin Kurullarının üyeleri, partili milletvekilleri ile

üyelikleri devam eden parti kurucularıdır. Üyeliği devam eden Parti kurucularının,

seçilmiş Büyük Kongre üye sayısının % 15’inden fazla olması durumunda, Kongre

üyesi olacaklar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılacak gizli oylama

ile tespit edilir.

Büyük Kongre’nin tabii üyesi olanlar il kongrelerinde delege seçilemezler ve

bu üyelerden Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi olanlar, bu Kurulun ibrasına

ilişkin oylamalara katılamazlar.

MADDE 19 : BÜYÜK KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ

Büyük Kongre, partinin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organıdır.

Parti Teşkilatı’nın bütün birimleri ile her türlü Parti faaliyeti ve Parti politikası

14

hakkında son ve kesin karar verme yetkisine sahiptir. Büyük Kongre’nin başlıca

görev ve yetkileri şunlardır.

19.1. Parti Genel Başkanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin

Kurulu asil ve yedek üyelerini gizli oyla seçmek.

19.2. Gerek görülmesi halinde Parti Tüzük ve Programını değiştirmek.

19.3. Partinin gelir-gider ve harcamalarını kapsayan kesin hesabını bir komisyon

marifetiyle inceleterek karara bağlamak.

19.4. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun faaliyetlerini ibra etmek veya kesin

hesabı reddetmek.

19.5. Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren

konular ile kamu faaliyetleri ve Parti politikası hakkında, genel nitelikte olmak

şartıyla temenni kararları veya bağlayıcı kararlar almak.

19.6. Parti yararı ve ilgilinin özel durumu itibarıyla gerek görülmesi durumunda, her

kademedeki disiplin kurulunca verilen cezaları affetmek,

19.7. Partinin kapanmasına veya başka bir parti ile birleşmesine ve böylece hukuki

varlığı sona erecek partinin, taşınır ve taşınmaz malları ile haklarının tasfiye

usul ve esaslarını belirlemek,

19.8. İlgili kanunlar ile işbu tüzüğün diğer maddelerinde yer alan sair hususları

karara bağlamak.

MADDE 20 : BÜYÜK KONGRE TOPLANTILARI VE GÜNDEM

Büyük Kongre toplantısı olağan ve olağanüstü olmak üzere iki farklı şekilde

düzenlenebilir. Olağan toplantılar: Büyük Kongre’nin olağan toplantıları Genel

Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun tespit edeceği yer ve

zamanda yapılır. Ancak bu toplantılar arasında geçecek süre iki yıldan az, üç yıldan

fazla olamaz. Olağanüstü toplantılar: Genel Başkan veya Merkez Karar ve Yönetim

Kurulunca gerek görülen hallerde veya Büyük Kongre delegelerinin en az beşte

birinin imzaları noterce onaylı yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre olağanüstü

toplantıya çağrılabilir. Olağan toplantı gündemini Genel Başkan veya Merkez Karar

ve Yönetim Kurulu hazırlar. Olağanüstü toplantının gündemi ise, davet yapan

organca hazırlanır. Gündemsiz olağanüstü toplantı talebinde bulunulamaz.

Büyük Kongre Toplantılarında yalnız gündemde yer alan maddeler görüşülür.

Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin beşte biri tarafından görüşülmesi istenen

konuların gündeme alınması zorunludur. Büyük Kongre toplantılarının yeri, zamanı

ve gündemi en az 30 gün önce il başkanlıklarına ve en büyük mülki amire bildirilir.

Olağanüstü toplantılar için bildirim süresi 15 gündür. Belirlenen tarihte toplantı yeter

sayısı olan üye tam sayısının salt çoğunluğuna ulaşılamadığı takdirde ikinci toplantı,

birinci toplantı saatinden en fazla 7 (yedi) Gün sonra Divan Başkanlığının

belirleyeceği yer ve saatte; mevcudun katılımı ile gerçekleştirilir.

15

Seçim yapılacak toplantının yeri, zamanı ve gündemi ile ikinci toplantıya dair

hususlar ve Büyük Kongre üyelerini gösterir delege listesi, kongre toplantısından en

az 15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun belirleyeceği ilçe seçim kurulu başkanına

bildirilir. Bu liste, Büyük Kongre’de yoklama cetvelini teşkil eder.

MADDE 21 : BÜYÜK KONGRENİN AÇILIŞI

Büyük Kongre, Parti Genel Başkanı, Vekili veya Genel Başkanın

görevlendireceği Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinden biri tarafından

usulüne uygun olarak yoklama yapıldıktan sonra yeterli çoğunluk sağlanmışsa açılır.

Büyük Kongre’nin karar yeter sayısı hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur.

MADDE 22 : KONGRE DİVANI VE GÖREVLERİ

Büyük Kongre’de gündeme geçilmeden önce; bir başkan, iki başkan

yardımcısı ve iki katip seçilerek kongre divanı teşkil edilir. Büyük Kongre’nin divan

başkanı ve üyeleri açık oylamayla seçilir.

Kongre divanı; müzakereleri idare etmek, toplantı düzenini sağlamak,

tutanağı kaleme alıp imzalamak, sayım ve tasnif komisyonuna üye seçmek,

oylamaların sayım ve dökümlerini denetlemek ve tasnif sırasında veya sonradan

yapılan itirazları inceleyip karara bağlamakla görevlidir.

Kongrenin devamının herhangi bir nedenle mümkün olmaması halinde Büyük

Kongre Divan Başkanı kongreye ara verebilir veya kongreyi sona erdirebilir.

MADDE 23 : AÇILIŞ KONUŞMASI VE RAPORLARIN OKUNMASI

Büyük Kongre’de divanın teşkilinden sonra, açılış konuşması için Parti Genel

Başkanı’na söz verilir. Genel Başkan yoksa başkanlığa vekalet eden üye açılış

konuşmasını yapar. Daha sonra Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun faaliyet raporu

okunur.

MADDE 24 : KOMİSYONLARIN TEŞKİLİ

Büyük Kongre’de divan çalışmalarına yardımcı olmak üzere, konunun

özelliğine ve kongrede beliren eğilime uygun olarak, divana karşı sorumlu olacak

yeter sayıda komisyon kurulur. Her komisyon bir başkan, bir başkan yardımcısı ve

bir katip seçmek suretiyle komisyon divanını teşkil eder. Divan, gündemi belirleyerek

incelemeleri başlatır.

Divan, işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas gerektiren herhangi

bir konunun açıklanması veya savunulması görevini, Kongre üyelerinden birine

verebilir. Komisyon Divan Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir komisyon

raporunu, varsa ekleri ile birlikte üyelere imzalattırdıktan sonra Büyük Kongre

Divanı’na verir. Komisyon raporu Büyük Kongre’de görüşülerek oylanır. Kabul

edilirse kesinlik kazanır.

16

MADDE 25 : KONGRE GÖRÜŞMELERİ

Büyük Kongre, gündemdeki sıraya göre çalışmalarını yürütür. Kongrede hazır

bulunan delegelerin çoğunluğunun kararı ile gündem maddelerinin sırası

değiştirilebilir. Ayrıca, kongre üye tam sayısının onda biri kadar üyenin yazılı istemi

üzerine kanunlara, partinin tüzük ve programına aykırı olmayan konuların gündeme

alınması zorunludur. Parti tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ilişkin olan

veya parti politikalarını ilgilendiren konularda karar alınmasına dair teklifleri karara

bağlamak için; bunların Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya Büyük

Kongre üyelerinin en az yirmide biri tarafından ileri sürülmüş olması gerekir. Merkez

Karar ve Yönetim Kurulunun çalışma ve kesin hesap raporları görüşülüp karara

bağlanmadan organ seçimlerinin oylanmasına geçilemez.

Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve Devleti

ilgilendiren konularla, kamu faaliyetleri konularında karar alınmasına dair teklifleri

karara bağlamak için, bu tekliflerin Büyük Kongrede hazır bulunan üyelerin üçte biri

tarafından yapılmış olması şarttır. Bu teklifler Büyük Kongrece seçilecek bir

komisyonda görüşüldükten sonra komisyon raporu ile birlikte incelenir ve karara

bağlanır. Görüşmelerde söz isteyenlere sıra ile söz verilir. Genel Başkan, Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık Divanı temsilcileriyle komisyon başkan ve

sözcülerine öncelikle söz verilir. Konuşmacıların konuşma sürelerine sınırlama

getirebilir.

Görüşmeler sırasında toplantı düzenini bozanlara divan başkanı önce ihtar

verir. İki ihtara rağmen düzeni bozmaya devam edenler toplantıdan, oy hakları saklı

kalmak kaydıyla çıkarılır. Başkan, konuşma sırasında gündem veya konu dışına

çıkanları önce uyarır, ısrar etmesi halinde sözü keser. Kongre başkanı, Siyasi

Partiler Kanununun ilgili yasalara ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı konuşma

yapan veya davranışta bulunan kongre üyelerine derhal müdahale eder. Bu yola

gidenlerin sözünü keser ve gerekli görürse toplantıdan çıkarır. Dinleyicilerden bu

yola giden olursa, bunları dışarı çıkarttırır ve gerekli görürse toplantıya ara verir.

Dinleyici yerlerini boşalttırabilir. Kongre’de bulunan ve delege olmayan misafirlere

söz ve konuşma hakkı Kongre Divanının kabulü ile tanınır.

MADDE 26 : SEÇİM HAZIRLIKLARI VE ADAYLIK

Büyük Kongreye katılacak parti delegelerinin isim listesi, toplantı tarihinden

en az 15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun belirlediği seçim kurulu başkanına iki

nüsha olarak verilir. Ayrıca toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk

sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da bildirilir. Siyasi

Partiler Kanunu’nun 21. maddesindeki hükümler çerçevesinde ilçe seçim kurulu

başkanınca onaylanan listeler kongre toplantı tarihinden en az yedi gün önce Parti

Genel Merkez Binası’nda ilan edilir. İlan suresi üç gündür ve bu süre içerisinde

listelere yapılacak itirazlar, ilgili hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün

içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve mühürlenerek partiye iade edilen listeye

hiçbir suretle itiraz edilemez. Büyük Kongrede yapılacak seçimlerde şahsen aday

olan veya toplantıya katılan üyeler tarafından aday gösterilenlerin listeleri, organlara

göre ayrı ayrı olmak üzere bu tüzükte gösterilen usullere uygun olarak düzenlenip,

mühürlenmek için görevli ilçe seçim kurulu başkanına verilir.

17

Aday gösterilenlerin toplantıda hazır bulunmaları şartı aranmaz. Ayrıca parti

üyesi olmayan kişiler de aday gösterilebilir, bu kişilerin parti üyeliği hakkında işbu

tüzüğün 7. maddesi gereğince işlem yapılır. Seçim Kurulu Başkanı seçimlerin yasa,

tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre yapılmasını sağlamak için Büyük Kongre

Seçim Sandık Kurulu oluşturur. İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca, Büyük Kongre

Seçim Sandık Kuruluna yardımcı olunması ve oyların sayılması için, aday

olmayanlar arasından her sandık için bir kişi sayım ve tasnif komisyonuna seçilir.

“Büyük Kongre Divan Başkanlığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile

Merkez Disiplin Kurulu üyelikleri için şahsen müracaat eden veya aday

gösterilenleri bu kurullara göre ayrı ayrı listeler şeklinde oylamaya yapılmak

üzere, Genel Kurulun bilgisine sunduktan sonra açık bir şekilde askı yoluyla

da kongre salonunda ilan eder ve çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası

olarak kullanılmak üzere İlçe Seçim Kurulu görevlilerine teslim eder.

MADDE 27 : OYLARIN KULLANILMASI

Seçim Kurulunca gönderilen listede (Hazirun Cetvelinde) adı yazılı olmayanlar

oy kullanamazlar. Oylar, oy verenin nüfus hüviyet cüzdanı veya resimli üyelik kimlik

kartı veya kimlik tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi belge ile Büyük Kongre

seçmeni olduğunun ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin

imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, oy verme sırasında sandık kurulu başkanı

tarafından verilen, adayları gösterir ve İlçe Seçim Kurulu başkanınca mühürlenmiş

listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır.

Seçilecek organı oluşturan üye sayısından fazla veya yarısından az adayın

işaretlendiği oy pusulalarıyla seçim kurulunca mühürlenmemiş oy pusulaları

geçersiz sayılır. Mevzuatın izin verdiği ölçüde, oy verilmesi, tasnifi ve diğer

işlemlerin gelişen bilgisayar teknolojisi de dikkate alınarak sağlıklı ve güvenli bir

şekilde manyetik kartlar ve benzeri vasıtalarla yapılabilmesi Genel Başkanın onayı

üzerine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılır.

Seçim sonuçlarına, tutanakların düzenlenip ilan edilmesinden itibaren iki gün

içerisinde ilgililer tarafından ilgili hâkime itiraz edilebilir. Hâkim tarafından verilen

karar kesindir.

MADDE 28 : KONGRE TUTANAKLARI

Seçim sonuçları, sandık seçim kurullarınca açıklanır ve bu sonuçlar kongre

tutanağına geçilir. Kongre tutanakları, kongre başkanlık divanınca en az üç suret

düzenlenerek, kongreye ilişkin diğer belgelerle birlikte Genel Başkan’a verilir. Ayrıca

tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve

seçim sonuçlarına ilişkin tutanak ile kongre tutanağının birer örneği ilgili İlçe Seçim

Kurulu başkanına teslim edilir.

MADDE 29 : BÜYÜK KONGRENİN OLAĞANÜSTÜ TOPLANMASI

Genel Başkanın veya Merkez Yönetim Kurulunun lüzum görmesi yahut Büyük

Kongre delegelerini en az beşte birinin yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre

olağanüstü toplantıya çağrılır. Bu takdirde ancak toplantıyı isteyenler tarafından

düzenlenen gündemdeki konular görüşülür ve karara bağlanır. Genel Başkanlığın,

18

Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun veya Merkez Disiplin Kurulunun herhangi bir

sebeple boşalması hali dışında olağanüstü toplantıların gündeminde seçim yer

alamaz. Üye sayısının yedekler dahil yarıdan aşağıya düşmesi boşalma sayılır.

Şartların oluşması halinde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, olağanüstü kongreyi bir

hafta içinde ilan ederek, çağrı tarihinden itibaren, en geç 45 gün içinde yapmak

zorundadır.

MADDE 30: GENEL BAŞKAN; SEÇİMİ VE GÖREV SÜRESİ

“Genel Başkan, Büyük Kongre tarafından gizli oyla ve üye tam sayısının salt

çoğunluğu ile seçilir. İlk iki oylamada sonuç alınamazsa, üçüncü tur oylamada en

çok oy alan aday Genel Başkan seçilmiş olur. Yeni bir Genel Başkan Adaylığı için

Büyük Kongre Delegeleri tarafından bir veya bir kaç kişi Genel Başkanlığa Aday

teklif edilebilir. Teklifte imzası bulunanlar için hiçbir sayısal kısıtlama

bulunmamaktadır. Kongre Delegeleri tarafından Genel Başkanlığa Aday

gösterilenler tek listede birleştirilir, Oylama yapılmak üzere, Genel Kurulun bilgisine

sunulduktan sonra açık bir şekilde askı yoluyla da kongre salonunda ilan edilir ve

çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası olarak kullanılmak üzere İlçe Seçim

Kurulu görevlilerine teslim edilir. İlçe Seçim Kurulu görevlileri; birleştirilmiş bu

listeleri mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır. Oylar, oy verme

sırasında adayların birinin işaretlenmesi suretiyle kullanılır. Birden fazla ismin

işaretlendiği oy pusulaları ile mühürsüz oy pusulaları geçersiz sayılır. Oy

pusulasının hazırlanmasında soyadı alfabe sırası esas alınır. Genel Başkan, Büyük

Kongrenin müteakip olağan toplantısına kadar ve en çok üç yıl için seçilir, tekrar

seçilmesi mümkündür. Büyük Kongre gündeminin seçimler maddesinde; önce,

Genel Başkan seçimi yapılır. Genel Başkan seçimi tamamlanmadan diğer organ

seçimlerine geçilemez.

MADDE 31: GÖREV VE YETKİLERİ

Parti Genel Başkanı;

31.1. Partiyi temsil eder.

31.2. Parti adına dava açma ve taraf olma yetkisine sahiptir. Gerek gördüğü

durumlarda bu yetkisini genel olarak veya belirli davalara bağlı olarak Genel

Başkan Yardımcılarından birine ya da Genel Sekretere devredebilir.

31.3. Parti kademeleri arasında uyumu sağlar. Disiplin kurulları dışında bütün parti

organlarının toplantılarına başkanlık etme yetkisine sahiptir.

31.4. Genel başkan yardımcıları arasında görev bölümü yapar, gerekli gördüğü

taktirde görev değişimi yapar.

31.5. Disiplin kurulunca verilecek disiplin cezalarını ilgili teşkilat kademesinin kurul

kararı ile belirlenen görüşünü aldıktan sonra ceza/cezaların Affedilmesi için

Büyük Kongrede görüşülmek üzere Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna

teklifte bulunabilir.

19

31.6. Başkanlık Divanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve milletvekili olma

şartına bağlı olarak Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu’nun

başkanıdır. Kurullar arasında çalışma ahengi ve iş birliğini sağlar ve birleşik

toplantılarına başkanlık eder. Birleşik toplantılarda oylama yapılmaz. Disiplin

kurulları dışında bütün Parti organlarının tabii başkanı olarak, gerektiğinde bu

organları toplantıya çağırıp başkanlık eder.

31.7. Ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik ve diğer muhtelif güncel konularına ilişkin

Partinin görüş ve politikasını oluşturur, gerekli basın açıklamalarını yapar,

lüzum halinde ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunur.

31.8. Her kademede yürütülen parti faaliyetinin kanun, Parti Tüzük ve Programı ile

Ülke ve Parti menfaatlerine uygun olarak yürütülmesini sağlamak ve bu

faaliyetlerde etkinliği artırmak için, denetim çalışmaları yapmak üzere parti

müfettişleri tayin eder.

31.9. Parti çalışmalarının gerektirmesi durumunda bilgi ve tecrübelerinden

faydalanmak üzere müşavir ve danışmanlar tayin edip, komisyonlar teşkil

edebilir.

31.10. Seçim dönemlerinde kanun ve bu tüzük hükümlerine uygun olarak tespit

edilen parti adaylarını süresi içinde sadece Genel Başkanın veya yetkili

kılacağı Genel Başkan Yardımcısının imzası ile Yüksek Seçim Kuruluna

bildirir.

31.11. Her türlü parti faaliyetlerini takip ve kontrol eder.

31.12. Kanun, tüzük ve mevzuatın kendisine yüklediği diğer görevleri yapar ve

verdiği her türlü yetkiyi kullanır.

31.13. Yukarıda sayılan ve Kanundan kaynaklanan yetkilerinin bir kısmını dilediği

takdirde Genel Başkan Yardımcılarına devredebilir.

MADDE 32 : GENEL BAŞKANLIĞIN BOŞALMASI

Genel başkanlığın herhangi bir nedenle boşalması halinde, Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu; On (10) gün içinde toplanarak, üyelerinden birini Genel Başkan

Vekili seçer ve yeni Genel Başkanı seçmek üzere Büyük Kongre’nin olağanüstü

toplanma tarih, yer ve zamanını kararlaştırır. Genel Başkan seçiminin yapılacağı

olağanüstü Büyük Kongre, boşalma tarihinden itibaren en geç 45 gün içinde

gerçekleştirilir.

MADDE 33 : GENEL BAŞKAN YARDIMCILARI

Genel Başkanlık hizmetlerinin ifasında Genel Başkana yardımcı olmak üzere,

her Büyük Kongre sonrasında yapılan ilk Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

toplantısında, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından

gizli oy ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile en fazla 10 genel başkan yardımcısı

seçilir. Genel Başkan, bu yardımcıların; siyasi işler ve koordinasyon, teşkilat işleri,

seçim işleri, basın ve propaganda işleri, yerel yönetimler, ekonomik ve mali işler,

20

parlamento ve hükümet ilişkileri, eğitim işleri, araştırma ve planlama, mesleki-sosyal

kuruluşlar ve halkla ilişkiler faaliyet alanlarında ve diğer konularda görev ve

sorumluluklarını belirler, gerektiğinde bunları değiştirir.

Genel Başkan, görev bölümü yaptığı yardımcılarına; bu görev ve

sorumluluklarını en verimli ve etkin şekilde yerine getirebilmeleri için, parti içinden

veya dışından yeter sayıda yardımcı görevlendirebilir.

MADDE 34 : GENEL SEKRETER

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk

toplantıda, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye

tam sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Parti Genel Sekreteri seçer.

MADDE 35 : GENEL SEKRETERİN GÖREVLERİ

Genel Sekreter;

35.1. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Başkanlık Divanı kararları ile Genel

Başkan’ın verdiği talimatların gereğini yerine getirir.

35.2. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık Divanı karar tutanaklarının

tanzimi, imzalattırılması ve muhafazasını sağlar.

35.3. Parti Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

ve Başkanlık Divanı arasındaki ilişkilerde gerekli idari hizmetlerin sunulmasını

temin eder.

35.4. Genel Merkez yazışmalarını yürütür, idari hizmetlerini düzenler, denetler ve

çalışmaların gerektirdiği destek hizmetlerini sağlar.

35.5. Genel Merkez’in daimi kadrolarında görev yapacak personelin, alımı, tayini,

terfi ve iş akitlerinin feshini gerçekleştirir.

35.6. Genel Sekreter Yardımcıları arasında görev bölümü yapar, yetki ve

sorumluluklarını belirler.

35.7. Davacı veya davalı olarak her tür yargı merciinde, özel veya resmi daire,

kurum ve kuruluşlarda, gerçek kişiler ile özel veya resmi tüzel kişiler ile olan

ilişkilerde Genel Başkan’ın bilgi ve muvafakati ile onun adına bizzat veya

vekili ile partiyi temsil eder.

35.8. Genel evrak kayıtlarının tutulduğu birim olarak partinin yazışma ve

haberleşme ünitesidir. Partinin bütün resmi ve parti içi ve dışı yazışmalarını

yapar.

35.9. Partinin düzenli ve modern bir arşive sahip olması için gerekli çalışmaları

yapar.

21

MADDE 36 : GENEL SEKRETER YARDIMCILARI

Genel Sekreterlik hizmetlerinin yürütülmesinde Genel Sekreter’e yardımcı

olmak üzere, Genel Sekreter’in önerisi ile Genel Başkan tarafından en fazla beş

genel sekreter yardımcısı atanabilir. Genel sekreter yardımcılarının görev bölümü,

yetki ve sorumlulukları Genel Sekreter’ce belirlenir.

MADDE 37 : GENEL MUHASİP VE YARDIMCILARI

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk

toplantıda, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye

tam sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Genel Muhasip seçer. Gerek

görüldüğü takdirde ve Genel Muhasibin önerisi üzerine Genel Başkan tarafından en

fazla üç Genel Muhasip Yardımcısı atanabilir.

Parti Genel Muhasibi;

37.1. Parti Merkez teşkilatının muhasebe ve mali işlerini yürütür, Parti gelirleri ile

gider ve harcamalarının mevzuata uygun olarak gerçekleşmesine yönelik

tedbirleri alır.

37.2. Genel Merkez kesin hesap raporları ve bütçe tasarılarının zamanında

hazırlanarak ilgili mercilere sunulması ile muhasebe ve mali işlere ilişkin

defter kayıt ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre tutulması,

kaydedilmesi ve saklanması işlemlerini birinci derecede sorumlu olarak

yürütür.

37.3. Parti parası ile para hükmündeki kıymetlerinin Muhasebe Yönetmeliği ve

diğer mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilmesini sağlar.

37.4. Üçüncü şahıslarla yapılacak ve Partiye mali sorumluluk yükleyen

sözleşmeleri takip ederek, parti menfaatleri ve mevzuata uygun olarak

tamamlanmasını temin eder.

37.5. İl teşkilatlarının muhasebe ve mali işlerini denetler, eksiklik ve aksaklıkları

tespit ederek, bunları giderecek çalışmalar yapar. Parti Teşkilatı’nın

muhasebe ile ilgili yazışmalarını yürütür.

37.6. Mali işlerin yürütülmesi ile ilgili olarak alt kademe çalışmalarında iş birliği ve

koordinasyonu sağlar.

37.7. Partinin para girdi ve çıktıları ile ilgili raporu üçer aylık dönemler itibariyle

Genel Başkana veya Genel Başkanın tayin edeceği Genel Başkan

Yardımcısına vermek zorundadır.

MADDE 38 : BAŞKANLIK DIVANI TEŞKİLİ VE ÇALIŞMA ESASLARI

Başkanlık Divanı; En Üst İcra Kuruludur. Bu Kurul; Genel Başkan, Genel

Sekreter, Genel Muhasip ile birlikte, Genel Başkan tarafından partinin üyeleri

içerisinden belirlenen toplam 7 (Yedi) kişiden teşkil eder.

22

Kurul toplantıları; Başkanlık Divanı üye tam sayısının salt çoğunluğu ile Genel

Başkan’ın/Vekilinin uygun gördüğü şekil, süre ve yerlerde yapılır. Kararlar;

katılanların çoğunluğu ile alınır. Eşitlik halinde Genel Başkanın görüşü kabul edilir.

MADDE 39 : BAŞKANLIK DİVANININ GÖREV VE YETKİLERİ

Başkanlık Divanı, Genel Başkan’ın danışma ve Partinin yürütme organı olarak

aşağıdaki hususlarda Genel Başkana yardımcı olur.

39.1. Genel Başkan ve Parti sözcüsü tarafından gerek görülmesi halinde Parti

adına yapılacak önemli açıklamalara ilişkin esasların tespit edilmesinde,

39.2. Partinin, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda sevk ve

idaresinde,

39.3. Partinin muhtelif teşkilat ve kademelerinin çalışmalarında uyum ve iş birliğinin

sağlanmasında,

39.4. Partinin TBMM Grubu ve partili hükümet üyeleri ile Genel Merkez arasındaki

koordinasyonun temininde, Ayrıca, Tüzükte verilen görev ve yetkilere ilişkin

kararların yanında, acil ve zaruri hallere münhasır olmak ve yapılacak ilk

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısına sunularak bilgi vermek kaydıyla,

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkisindeki bütün konularda kararlar alıp,

bu kararları uygulatabilir.

MADDE 40 : MERKEZ KARAR ve YÖNETİM KURULU; TEŞKİLİ, GÖREV

SÜRESİ VE ÇALIŞMA USULÜ

MKYK (Merkez Karar ve Yönetim Kurulu) adı altında en az 15 Asil ve 5 Yedek

üyeden oluşturularak görev yapacaklardır.

40.1. Büyük Kongre’de gizli oyla seçilen; Genel Başkan hariç en az 15 (On beş)

üyeden oluşur. 5 (beş) adet te yedek üye seçilir. Bu sayı Büyük Kongre ‘de

alınacak karar ile azaltılıp çoğaltılabilir.

40.2. Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun başkanıdır.

40.3. Genel Başkan, yokluğunda yerine bir Başkanlık Divanı üyesini

görevlendirmediği takdirde Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna, Genel Sekreter

başkanlık eder.

40.4. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun görevi, seçildikleri Büyük Kongre’yi takip

eden seçimli Büyük Kongre’ye kadar devam eder. Bu süre zarfında, istifa ve diğer

sebeplerle Kurulda meydana gelecek boşalmalar, Genel Başkanın göreve davetiyle,

sırasıyla yedek üyelerden tamamlanır. Boşalan üyenin yerine atanan kişi, yapılacak

ilk seçimli Kongre’ye kadar Kurulda görev alır.

40.5. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu; üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ayda

bir defa olağan toplanır. Üyelerinin Üçte birinin yazılı talebiyle, gündem teklifinde

23

bulunulabilir. Gündem teklifleri toplantıdan en az bir gün önceden Genel

Sekreterliğe yapılır. Toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır.

40.6. Genel Başkan’ın çağrısı veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin üçte

birinin yazılı talebiyle olağanüstü toplanır. Olağanüstü toplantılarda Salt çoğunluk

aranır ve kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.

40.7. Genel Başkanın çağrısıyla yapılacak toplantılarda, Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu üyelerine, Genel Başkan veya başkanlık divanı üyelerinin teklifiyle oylama

yapılacak konular hakkında yazılı bilgi ve varsa, oylama yapılacak konuya ilişkin

evrakların suretleri verilir. Bu toplantılarda, oylamalar açık oyla gerçekleştirilir.

Oylama sonucunun eşit olması halinde, Genel Başkanın tercihte bulunduğu tarafın

görüşü karara bağlanır.

40.8. Herhangi bir mazeret belirtmeksizin, aralıksız üç toplantıya veya yılda altı

toplantıya katılmayan üye, Merkez Karar Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmiş

sayılır.

MADDE 41- MERKEZ KARAR VE YÖNETİM KURULU GÖREV VE YETKİLERİ

Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

41.1. Parti program ve tüzük hükümlerini, Büyük Kongre kararlarını uygulamak ve

bunlara göre partinin bütün teşkilatını idare etmek,

41.2. Lüzum görülen yerlerde teşkilat kurmak, görevden almak, görevden alınanların

yerine yenilerini atamak,

41.3. Partinin program ve tüzüğünün tatbiki, mesai şeklinin tanzimi, ihtisas

komisyonları ve bürolarının teşkili ile sair lüzumlu gördüğü hususlar hakkında

yönetmelikler hazırlamak,

41.4. Partinin prensiplerini yaymak için bütün yayın ve telkin vasıtalarından

faydalanmaya çalışmak,

41.5. Partinin umumi faaliyet ve siyaseti hakkında teşkilatı aydınlatmak ve

yapılması gereken işler hususunda direktif ve talimat vermek; teşkilat

kademelerinden intikal eden mevzularda karar vermek ve gerekli gördüğü malumatı

istemek,

41.6. Büyük Kongreye sunulacak bilançoyu, kesin hesap raporunu, bütçeyi, umumi

faaliyet raporunu hazırlamak,

41.7. Partinin görüşü ve ele aldığı meseleleri parti teşkilatı ile Meclis Grubuna

aksettirmek, takip ve sonuçlandırmak, lüzumu halinde Meclis Grup Yönetim Kurulu

ile müşterek toplantı yapmak,

41.8. Partinin gelirini artırmaya çalışmak ve bunun için gerekli tedbirleri ve kararları

almak,

24

41.9. Bütün seçimlere ait seçim mekanizmasını tanzim, sevk ve idare etmek,

41.10. Tatbikatta ve yeni durumlar karşısında lüzumlu kararları almak, kanunlar ile

tüzüğün verdiği bütün görevleri yerine getirmek.

41.11. Partinin menfaatine uygun, kanunların ve tüzüğün yasaklamadığı bütün

görevleri yapmak, bu sebeple her türlü kararı ve tedbirleri almak,

41.12. Parti teşkilatının kanun ve tüzük hükümlerine uygun çalışmalarını temin ve

murakabe etmek üzere parti müfettişlerinin çalışma şekli ve usullerini tanzim edici

yönetmeliği hazırlamak, parti müfettişlerini kontrol ve murakabe etmek,

41.13. İl ve ilçe teşkilatlarındaki organların ve bu organların başkanlık divanının üye

sayısını kanuni sayıdan az olmamak üzere azaltmak veya çoğaltmak, bu karar

kongrelerden sonra ise nasıl tamamlanacağını tespit etmek; Parti teşkilat

kademeleri hiyerarşik sıra ile Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna bağlıdır. Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu zaruri gördüğü hallerde teşkilat kademelerinin görev ve

yetkilerini resen kullanabilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, yukarıda sayılan

görevlerinin bir kısmını Başkanlık Divanına devredebilir.

MADDE 42- DİJİTAL/HİBRİT TOPLANTI YAPILMASI

Tüzükte adı geçen toplantıların (M.K.Y.K., Başkanlık Divanı,İl ve İlçe Yönetim

Kurulu toplantıları gibi) ; olağan veya olağanüstü hallerde, gerekli teknik altyapının

sağlanması ve kimlik doğrulamasının yapılması kaydıyla, Dijital/Hibrit çevrim içi

ortamda da toplanabilir ve karar alabilir.

Dijital ortamda yapılan toplantılarda toplantı ve karar yeter sayıları, fiziki

toplantılardaki usul ve esaslara tabidir.

Dijital veya hibrit toplantıların usul ve esasları, çıkarılacak iç yönerge veya

yönetmelikle düzenlenir

42.1. Dijital veya hibrit toplantı yapılmasına, ilgili organın başkanı veya yetkili

kurulu tarafından karar verilir.

42.2. Dijital toplantılarda;

a- Üyelerin kimlik doğrulaması sağlanır,

b- Katılım, müzakere, oy kullanma ve karar alma imkânları güvence altına alınır,

c- Toplantı yeter sayısı ve karar yeter sayısı, fiziki toplantılardaki esaslara göre

belirlenir.

d- Bu madde uyarınca yapılan toplantılarda alınan kararlar, fiziki toplantılarda

alınan kararlarla aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.

MADDE 43- DANIŞMAN GÖREVLENDİRİLMESİ VE KAPSAMI

Gerek görülmesi durumunda M.K.Y.K.’ca tespit edilecek konularla ilgili Genel

Başkanca belirlenecek en az 7 kişi den teşkil edilecek Danışman oluşturulacak ve

direk Genel Başkana bağlı olarak çalışacaklardır.

25

MADDE 44: DİSİPLİN KURULLARI

Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili diğer kanunlara, parti tüzüğüne, parti yetkili

organlarının kararlarına ve talimatlarına aykırı davranışta bulunanlar hakkında

disiplin soruşturtması yapmak ve karar vermek üzere aşağıdaki disiplin kurulları

kurulur;

44.1. İL DİSİPLİN KURULU

İl Disiplin Kurulu; il kongresinde gizli oyla 3 asil 2 yedek üye olarak seçilir.

İl Disiplin Kurulu; İl çevresinde kayıtlı bulunan ve Yüksek Disiplin Kurulunun birinci

derecede bakacağı işler ve TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu’nca bakılacak işler

dışında kalan bütün partililer hakkında, birinci derecede disiplin

soruşturması yapmaya ve karar vermeye yetkilidir.

İl Disiplin Kurulu, İlçe Yönetim Kurullarının gerekçeli teklifi ve İl Yönetim

Kurulunun sevki ile, ya da İl Yönetim Kurulunun veya İl Başkanının doğrudan

sevki ile intikal ettirilen dosyaları ve konuları karara bağlar.

İl Disiplin Kurulunun verdiği kararlara karşı, İl Yönetim Kurulu veya ilgili üye,

tebliğden itibaren 15 gün içinde Yüksek Disiplin Kurulu’na itiraz edebilir. Üyelere ait

itiraz dilekçeleri İl Yönetim Kuruluna verilir. İl Yönetim Kurulu, kendi görüşünü de

eklemek suretiyle dosyayı Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderir. Karara, İl Yönetim

Kurulunca itiraz edildiği takdirde itiraz yazısının bir sureti ilgiliye 7 gün içinde tebliğ

edilir. İl Yönetim Kurulları, itiraza konu olan dosyaları en geç 15 gün içinde Yüksek

Disiplin Kurulu’na göndermek zorundadır.

Kesin çıkarma cezaları, ilgilisi itiraz etmemiş olsa bile, incelemek ve karar

verilmek üzere İl Disiplin Kurulunca Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderilir.

44.2 . YÜKSEK DİSİPLİN KURULU (YDK)

Yüksek Disiplin Kurulu partinin en üst disiplin kuruludur. Büyük Kongre

tarafından Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin seçimlerine ilişkin usul ve

esaslara göre seçilen en az 7 (Yedi) Asil ve 2 (İki) yedek üyeden oluşur;

YDK’nun birinci derece disiplin organı olarak:

a. Kurucu Üyeler,

b. Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve yedek üyeleri ve genel

muhasip,

c. İl başkanı, İl yönetim kurulları ile il disiplin kurullarının başkan ve asil

üyeleri, il ve ilçe belediye başkanları, yan kuruluşların il başkanları,

26

YDK başkanı ile asıl ve yedek üyeleri,

a. TBMM’nin partili eski üyeleri ve eski hükümet üyeleri, hakkında birinci

derecede disiplin soruşturması yapar ve parti içi işlemler açısından kesin

olarak karara bağlar.

YDK’nun ikinci derecede;

a. İl disiplin kurullarınca verilen kararlara karşı yapılan itirazları, Siyasi

Partiler Kanunun 57. maddesinin hükmü saklı kalmak üzere kesin karara

bağlar.

b. Tüzük gereği intikal eden il disiplin kurullarının ihraç kararlarını ikinci

derece disiplin kurulu olarak inceleyip, lehte veya aleyhte bozulmasına,

bozmanın niteliğine göre gerekli olan cezayı tayin etmeye, değiştirilmesine

veya kaldırılmasına karar verebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar, parti içi

işlemler açısından kesindir.

44.3. TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU

Partinin TBMM Grup Genel kurulunca seçilen üyelerden oluşur. Sayısı Grup

İç Yönetmeliğince belirtilir. Disiplin Kurulu üyeliğine aday olmak ve seçilebilmek için,

disiplin cezası almamış olmak şarttır.

Grup Disiplin Kurulu, grup üyelerinin partiden geçici veya kesin ihracını

gerekli kılan eylemlerin dışında kalan, tüzükte yazılı ve TBMM Parti Grup İç

Yönetmeliği’nde belirtilen disiplin suçlarıyla ilgili işlere bakar ve karara bağlar.

Tüzükte yazılı esaslar saklı kalmak kaydıyla milletvekilleri hakkında yapılacak

disiplin soruşturmasının usulleri, soruşturmayı gerektiren durumlar, verilecek disiplin

cezaları ve kesinleşme şartları, Grup İç Yönetmeliği’nde belirtilir.

44.4. MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU

Müşterek Disiplin Kurulu, Yüksek Disiplin Kurulu ile TBMM Parti Grup Disiplin

Kurulundan oluşur. Yüksek Disiplin Kurulunun başkanı, başkan yardımcısı ve

sekreteri, bu kurulun başkanlık divanını oluşturur.

Kurul, TBMM Parti Grubu üyelerinin partiden geçici veya kesin ihraçlarını

gerektiren eylemleri dolayısıyla disiplin soruşturması ve Partili milletvekillerine ilişkin

olarak Grup Disiplin Kurulunun veya Yüksek Disiplin Kurulunun vermiş olduğu

kararlara, ilgilinin itirazı hâlinde bakar, son ve kesin kararı verir.

Yüksek Disiplin Kurulu ile Parti TBMM Grup Disiplin Kurulu’na ilişkin çalışma

usul ve esasları, Müşterek Disiplin Kurulu için de geçerlidir.

MADDE 45: DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER

Disiplin kurulları, en yaşlı üye başkanlığında yapacağı ilk toplantısında gizli

oylama ile başkan, başkan yardımcısı ve sekreter seçimi yaparak kurulun başkanlık

27

divanını oluşturur. Sekreter kurula karşı raportörlük görevini yapar. Kararları ilgili

yerlere yazıyla bildirir.

Disiplin kurulu üyeleri partinin, kongre delegelikleri ve TBMM grup üyeliği

hariç, hiçbir organında görev alamazlar

Bir üye müşterek disiplin kurulu hariç, aynı zamanda partinin birden fazla

disiplin kurulunda üyelik yapamaz.

Eşler ile birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımlar, aynı disiplin kurulunda

birlikte görev alamaz, bunlarla ilgili soruşturma ve kararlara katılamazlar.

Disiplin kurulu üyeleri ile parti arasında hiçbir hizmet bağı kurulamaz ve

partiden gelir sağlanamaz.

Kurul üyeliklerinde boşalma olması halinde, sıradaki yedek üye, kurul başkanı

tarafından göreve davet edilerek kurul üyeliği tamamlanır.

Günü belli olan toplantılara, haklı mazeret olmaksızın ardı ardına üç kez veya

bir yıl içinde aralıklı altı kez katılmayan üye, kurul üyeliğinden istifa etmiş sayılır ve

yerine yedek üye davet edilir.

Disiplin kurulları kendiliğinden soruşturma yapamaz. Ancak sevk yetkisine

sahip olan kurullarca kendisine intikal ettirilen dosyaları ve konuları karara bağlar.

Disiplin kurulları, üye tam sayısının en az 2/3 si ile toplanır ve üye tam

sayısının salt çoğunluğu ile karar verir.

Disiplin kurulu başkan ve üyeleri, kendi haklarında yürütülen soruşturmalara

katılamazlar.

Disiplin Kurulları, halin gerektirdiği ceza ile buna neden olarak gösterilen söz

veya fiilleri açıkça belirterek ilgilinin yazılı müdafaasını alır. İlgili kendisine tebliğ

tarihinden itibaren 15 gün içinde, ancak seçimlerde veya herkesin gözü önünde

açıkça veya yayın yolu ile işlenen suçlarda ise 7 gün içinde savunmasını yazılı

olarak vermek zorundadır. Bu müddet içinde verilmeyen savunma nazara alınmaz.

Disiplin kuruluna sevk edilen partilinin savunması alınmadan veya savunma

vermekten vazgeçtiği anlaşılmadan karar verilemez. Savunma daveti kurul

başkanınca yapılır. Savunma davet yazısı, ayrı adres bildirilmemişse ilgilinin parti

üye kütüğünde yazılı adresine tebliğ edilir veya gönderilir. Bulunamaz veya

kabulden imtina eder ise, savunmadan vazgeçtiğine hükmedilerek dosyadaki bilgi

ve belgelere göre gerekli karar verilir.

Disiplin kurulları, kendilerine intikal ettirilen işler hakkında, yasa ve tüzük

hükümleri ile zaruret hallerinden kaynaklanan durumlar saklı kalmak kaydıyla 30

gün içinde karar verirler.

Her türlü parti toplantısında, konunun tüzük gereği gündem konusu edilmesi

dışında, sevk kararları ile disiplin kurullarına intikal eden konuyla ilgili disiplin kurulu

28

kararı kesinleşinceye kadar bu konular hakkında görüş, tavsiye ve telkinde

bulunulamaz.

Parti teşkilat ve yönetim birimleri, disiplin kurullarının incelemelerini

kolaylaştırmak ve taleplerini geciktirmeksizin yerine getirmek zorundadırlar.

Disipline sevk edilen üyenin daha önce disiplin cezası almaması ve pişmanlık

duyması halinde bir alt disiplin cezası verilebilir.

Disiplin kurulları, sevk kararında isnat edilen eylemle bağlıdırlar. Gerek

görmeleri halinde soruşturmayı genişletir ve tanık dinleyebilirler. İddia ve savunmayı

kanun, tüzük ve ilgili mevzuata göre değerlendirerek vicdani kanaatlerine göre karar

verirler. Ancak disiplin kurulları, sevk kararında önerilen cezadan daha ağır bir ceza

veremezler.

Disiplin kurulları, gerekçeli olarak alacakları kararlarını, ilgiliye ve sevk eden

organa bildirirler. İlgili, parti kayıtlarında yazılı adresinden ayrılmış ve yeni adresi de

belli değil ise, hüküm özeti gazete ilanı ile tebliğ edilir. İlandan itibaren 15 gün içinde

itiraz edilmeyen kararlar kesinleşir.

Disiplin kararlarının uygulanması için kesinleşmiş olması gerekir. Parti

yetkilileri ve organları, kesinleşmiş disiplin kurulu kararlarının uygulanmasını

geciktiremezler.

Disiplin Kurullarının kararlarının kaydedilmesi için bir karar defteri

bulundurulur. Bu defterin tasdik edilmesi gerekmez. İfadeler ve sair evrak disiplin

kurullarınca bir dosyada saklanır.

MADDE 46- DİSİPLİN KURULUNA SEVK YETKİSİ

İl disiplin kuruluna sevk yetkisi, il yönetim kuruluna; Yüksek Disiplin Kurulu’na

sevk yetkisi, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na, TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu

ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, TBMM Parti Grup Yönetim Kurulu ile

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na aittir. Disiplin kuruluna sevk kararı, yetkili

kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Karardan önce ilgiliyi dinleyip

gerek gördüğü inceleme ve araştırmaları, görevlendireceği üye veya üyeleri

vasıtasıyla yaptırabilir. İhbar veya şikâyet eden, sevke yetkili kurulun üyesi ise,

konuyla ilgili toplantı ve müzakerelere katılamaz, kendisine inceleme ve araştırma

görevi verilemez. Disiplin kuruluna sevk kararlarının gerekçesi, isnat olunan fiil ile

uygulanması istenen disiplin cezasını ve nedenlerini açıklar şekilde olması

zorunludur.

MADDE 47 : DİSİPLİN CEZALARI

Parti disiplin kurullarınca verilebilecek disiplin cezaları şunlardır:

-Uyarma: Uyarma, partilinin yazılı olarak dikkatinin çekilmesidir.

-Kınama: Kınama, partilinin ‘kusur’ bildirimi içeren yazılı uyarılmasıdır.

-Partiden ve gruptan geçici ihraç: Eylemin niteliğine göre iki aydan az bir

29

yıldan fazla olmamak üzere partilinin, parti ve grup çalışmalarına katılmaması,

partideki görevinin sona ermesi, parti üyeliğinin ceza süresince askıya alınmış

olması sonuçlarını doğuran disiplin cezasıdır. Geçici ihraç ceza süresi karar

tarihinde başlar, süresinin dolması ile yeni bir karar ve işleme gerek olmadan

kalkmış sayılır. Geçici çıkarma cezası alanlar, bu süre içinde parti üyelerine tanınan

hakları kullanamazlar ve cezalarının tamamlanmasından itibaren 6 ay süre ile parti

organlarına seçilemezler. Geçici ihraç kararı, partilinin parti tüzük ve programına,

diğer mevzuatına ve organların bağlayıcı kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan

kaldırmaz.

Partiden ve gruptan kesin ihraç: Partilinin parti kaydının ve parti ile olan

tüm ilişkilerinin sona erdirilmesi sonucunu doğuran en ağır disiplin cezasıdır.

Partiden kesin ihraç kararları kesinleştikten sonra bütün teşkilata duyurulur ve

ilgilinin kayıtlı olduğu ilçedeki kütüğüne işlenir.

a-Uyarma Cezasını Gerektiren Fiiller;

-Parti kademelerinin uyum ve işbirliğini sarsıcı tutum ve davranışlarda

bulunmak

-Yetkili organlarca davetli olduğu toplantılara mazeret beyan etme gereği

duymaksızın katılmamak,

-Durumu müsait olduğu halde taahhüt ettiği aidatını ödememek veya geç

ödemek,

-Tevdi edilmiş görevin ifası konusunda lakayt davranışlar sergilemek,

-Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında basın yoluyla incitici beyanlarda bulunmak,

-Partinin gayesine ve özüne aykırı olmasa bile yetkili organların bilgisi ve izni

olmadan parti adına açıklamalarda bulunmak ve yayın yapmak,

-Yetkili organlarca verilen görevleri titizlikle yerine getirmemek, ihmal etmek

-Tüzüğün 8. Maddesindeki şartları yerine getirmemek

-Partililerin kişilikleri ile uğraşmak, parti üyeleri hakkında küçük düşürücü

sözler söylemek,

b-Kınama Cezası Gerektiren Fiiller;

-Parti aleyhine tazmini gerekli bir zarar doğmasa bile, tutulması gereken

defter ve kayıtları kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutmamak,

-Kanuni sorumlulukları ile ödeme ve tazmin sorumluluğu saklı kalmak

kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya

malzemenin, ihmal sonucu kaybına neden olmak,

-Bir yıl içinde iki defa uyarma cezası gerektiren eylemlerinden ötürü uyarma

cezası ile cezalandırılmış olmak,

30

-Parti içi birlik ve beraberliği zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,

-Parti içi çalışmaların yapıldığı kapalı toplantılarda yapılan konuşmaları

dışarıya sızdırmak,

-Parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmemek,

-Haklı bir sebebi olmadan seçimlerde oy kullanmamak,

-Parti yararlarını zedeleyici yayın ve propaganda yapmak,

-Parti görevlilerini küçültücü sözler söylemek, Parti çalışmalarını zorlaştırıcı

eylem ve davranışlarda bulunmak,

-Partili üyeler ve yöneticiler hakkında bilerek ve isteyerek aslı olmayan

söylentiler çıkarmak, bunları yaymak,

-Geçerli özrü olmaksızın seçimlerde oy kullanmamak,

c-Partiden ve Gruptan Geçici İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;

-Görevi icabı kendisine teslim edilmiş evrakı istendiğinde vermekten

kaçınmak,

-Parti içinde ayrımcılık yapmak,

-Parti çalışmalarında üyelere sözlü ya da eylemli saldırıda bulunmak,

çalışmaları engellemek,

-Partinin ve parti organlarının toplantılarında saklı kalması gereken konuları

ve kararları, sebebi ne olursa olsun, açıklamak,

-Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında gerçek dışı haber yaymak, iftira,

karalama ve küçük düşürücü beyanlarda bulunmak,

-Parti içinde ve parti faaliyetlerinde kişisel çıkar gözetir tutumlar sergilemek,

partili olmayı nüfuz sayarak kötüye kullanmak,

-Kanuni sorumlulukları ile ödeme ve tazmin sorumluluğu saklı kalmak

kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya

malzemeyi kasıtlı olarak kaybetmek veya görevden ayrılma halinde teslim etmekten

kaçınmak ve bu konuda ısrarlı davranmak,

-Usulüne uygun olarak alınmış grup kararlarına uymamak,

-Bir yıl içinde iki defa kınama cezası gerektiren eylemleri nedeniyle yetkili

disiplin kurulunca cezalandırılmış olmak,

31

d-Partiden ve Gruptan Kesin İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;

-Partinin tüzük ve programına, demokrasi, insan hakları ve hukukun evrensel

temel kural ve normlarına aykırı faaliyetlere katılmak, destek olmak yahut bizzat

aykırı eylem ve işlemlerde bulunmak,

-Milletin ülkesi ve devletiyle olan birliğine ve bölünmez bütünlüğüne zarar

verici faaliyetler içinde olmak, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerine ve Siyasi

Partiler Kanunu’nun dördüncü kısmında yer alan esaslara aykırı eylem veya işlemde

bulunmak,

-Siyasi Partiler Kanunu’na göre parti üyeliğine engel bir fiilden dolayı kesin

mahkumiyetine rağmen partiden istifa etmemekte direnmek,

-Yetki ve görevini kötüye kullanarak partinin resmi kayıtları üzerinde tahrifat

yapmak veya belgeleri yok etmek,

-Parti mal ve parasını zimmetine geçirmek, özel işlerinde kullanmak,

-Kongrelerde ve aday yoklamalarında menfaat karşılığı oylama sonuçlarına

tesir etmek, parti içi ve dışı seçimlerde hile veya sahtecilik yapmak,

Parti Yöneticileri, Üyeleri veya parti tüzel kişiliği hakkında basın yayın araçları ile

kamuoyu önünde gerçek dışı haber yaymak, iftira, hakaret, karalama veya küçük

düşürücü beyanlarda bulunmak,

-Seçimlerde, partiden olur almadan bağımsız aday olmak, diğer partilerin

veya bağımsız adayların propagandalarını yapmak, yahut parti adayları aleyhine

çalışmak,

-Geçici ihraç cezasıyla cezalandırılmış olmasına karşın, aynı cezayı

gerektiren yeni bir fiil işlemiş olmak,

-Parti çalışmalarında, üyelere ve görevlilere eylemli saldırıda bulunmak,

çalışmayı engellemek veya önlemek, parti yöneticileri ve üyelerine karşı şiddet

uygulamak,

-Partiyi ve parti çalışmalarını alet ederek çıkar sağlamak,

MADDE 48: DİSİPLİN SUÇLARINDA ZAMAN AŞIMI

Vukuundan itibaren iki yıl, öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde sevk

kararı alınmamış disiplin suçlarıyla ilgili soruşturma yapılamaz

MADDE 49: TEDBİRLİ OLARAK DİSİPLİN KURULUNA SEVK

Tedbirli olarak disiplin kuruluna sevk, üyenin partideki görevlerinden derhal

uzaklaştırılması sonucunu doğuran tedbir işlemidir. Partiden kesin veya geçici ihracı

gerektiren hallerde, disiplin kuruluna sevke yetkili kurul, tedbirli olarak sevk kararı

verebilir. Disipline sevk nedeni, Tüzüğün 47. maddesinin c. ve d. Fıkralarında yazılı

haller dışında kalan durumlara dayalı ise, tedbir kararının sevke yetkili kurulun üye

tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile alınması gerekir.

32

Tedbir kararı il yönetim kurulunca verilmiş ise, hakkında tedbir kararı verilen

üye, 7 gün içinde soruşturmayı yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. Kurul bu

itirazı 7 gün içinde karara bağlar. Taraflar, bu karara karşı 7 gün içinde Yüksek

Disiplin Kurulu’na itiraz edebilirler. Yüksek Disiplin Kurulu’nun bu konuda 7 gün

içinde vereceği karar kesindir. Tedbirli sevk kararları, Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu veya TBMM Grup Yönetim Kurulu tarafından verilmiş ise, yukarıda yazılı

süreler içinde soruşturmayı yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. İtiraz üzerine 7

gün içinde verilecek karar kesindir.

Disiplin kurulları, soruşturmanın her aşamasında tedbirin kaldırılmasına

re’sen karar vermeye yetkilidirler. Kovuşturma sonunda disiplin kurulunca ceza

verilmez veya uyarma yahut kınama cezasına dönüştürülür ise, başka bir karara

gerek olmadan tedbir kalkmış sayılır ve ilgilinin tedbir kararı ile sona eren bütün

hakları iade edilmiş olur.

MADDE 50 : DİSİPLİN CEZALARINA YARGI NEZDİNDE İTİRAZ HAKKI

Partiden veya gruptan geçici veya kesin ihraç cezası verilen üye, bu cezaya

karşı, alınan kararın kanuna, parti tüzüğüne ve iç yönetmeliğe şekil ve usul

bakımından aykırı bulunduğu iddiasıyla, parti itiraz yollarını kullandıktan sonra 30

gün içinde nihai kararı veren kurulun bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine

itiraz edebilir. Mahkeme bu itirazları, diğer işlerden önce ve en geç otuz gün içinde

basit muhakeme usulüne göre inceleyerek karara bağlar, bu karar kesindir.

MADDE 51 : DİSİPLİN CEZALARINI AF YETKİSİ

Disiplin kuruluna sevke yetkili olan kurullar ile disiplin cezası almış olan

kişinin af istemleri, Genel Başkan’ın oluruna göre Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

gündemine alınır ve karara bağlanır. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu görüşmeleri

sonucunda alınan gerekçeli karar Büyük Kongre gündemine alınır. Disiplin

kurullarınca verilmiş cezaların af yetkisi, Büyük Kongre’ye aittir.

MADDE 52 : TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ PARTİ GRUBU

Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 20 veya daha fazla milletvekili

bulunması hâlinde, Parti grubu meydana getirilir. Parti Genel Başkanı tarafından

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir yazı ile grup kurulduğu bildirilir. Parti

milletvekilleri bu grubun üyeleridir. Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubunun

çalışma usul ve esasları bu Tüzükte gösterilen hükümler saklı kalmak kaydıyla Grup

İç Yönetmeliğinde gösterilir. Grup İç Yönetmeliği’nin, Grubun kurulduğunu bildirim

tarihinden itibaren 15 gün içinde Grubu meydana getiren milletvekilleri tarafından

hazırlanarak, Grup milletvekillerinin salt çoğunluğu ile kabul edilmesi ve Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmesi şarttır.

MADDE 53: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP BAŞKANI, BAŞKAN

VEKİLLERİ VE GRUP YÖNETİM KURULU

Parti Genel Başkanı aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti

Grubunun da başkanıdır. Genel Başkan milletvekili değilse, meclis grubu yapacağı

ilk toplantıda üyeleri arasından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile bir Grup

33

Başkanı seçer. İlk iki turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en

fazla oyu alan seçilmiş olur.

Grup Yönetim Kurulu, başkan ve başkan vekilleri dahil en az 10 üyeden

oluşur. Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu, Grup Başkanına yardımcı olmak

üzere üyeleri arasından yeteri kadar başkan vekili ile asıl ve yedek Grup Yönetim

Kurulu üyelerini seçer. Grup başkan vekilleri ve grup yönetim kurulu üye sayılarını

belirlemeye parti grubu yetkilidir. Grup Başkanı ile Grup Yönetim Kurulu üyeleri ve

başkan vekilleri her yasama yılının başında o yasama yılı için seçilir. Üyeliklerde

boşalma olması halinde, yedekler sıra ile çağrılarak kurul tamamlanır. Başkan ve

başkan vekilliklerinde boşalma olması durumunda bu görevler için yeni seçim

yapılır. Genel Başkan dışında Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, partinin Türkiye

Büyük Millet Meclisi Parti Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim kurullarının asıl ve

yedek üyeliklerinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanında görev

alamaz. Seçime ilişkin diğer usul ve esaslar Grup İç Yönetmeliği’nde gösterilir.

MADDE 54: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP DİSİPLİN KURULU

Grup Disiplin Kurulu, milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi ve grup

çalışmalarına ilişkin faaliyetlerindeki fiil ve eylemleri nedeniyle yapılacak takibatta,

birinci derecede disiplin karar merci olarak görev yapmak üzere, parti grubunca

kendi üyeleri arasından seçtikleri 5 asıl, 3 yedek üyeden meydana gelir. Bu kurul

ayrıca yürütme işleri için bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir de sekreter seçer.

Disiplin Kurulu, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile toplanır,

kararlarını gizli oyla ve mevcudun çoğunluğu ile alır. Ancak, Gruptan kesin çıkarma

cezaları için üye tam sayısının çoğunluğunun kararı gereklidir. Milletvekilleri

hakkındaki disiplin takibatının şekli, usul ve esasları ile kovuşturmayı gerektiren

haller, disiplin cezaları ve itiraz usulleri, bu Tüzük hükümleri saklı kalmak kaydıyla

Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup İç Yönetmeliğinde belirtilir.

MADDE 55 : GRUP ÜYELERİNİN UYMASI GEREKEN ESASLAR

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarında; partinin ilkelerine,

programına ve Parti Grup ve Büyük Kongre kararlarına uymak ve bunları

desteklemek, geçerli mazeretleri olmadıkça Meclis Genel Kurulu ve grup çalışmaları

ile komisyon çalışmalarına katılmak zorundadırlar.

MADDE 56: GRUPTA GİZLİ OYLAMA

Grup Genel Kurulunda seçimlere ait oylamalar ile milletvekillerini bağlayıcı

nitelikteki konulara ilişkin kararların oylamaları gizli oyla yapılır.

MADDE 57: GRUP HÜKÛMET İLİŞKİLERİ

Cumhurbaşkanına, Bakanlar Kuruluna veya bir bakana Türkiye Büyük Millet

Meclisinde veya Grupta, güven veya güvensizlik oyu verilmesi konusunda karar

almak yetkisi, Grup Genel Kuruluna aittir.

34

BEŞİNCİ BÖLÜM

İL, İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI

İl Teşkilatı; İl Kongresi, İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu ve İl Disiplin Kurulundan

oluşur.

MADDE 58: İL KONGRESİ

İl kongresi, seçilmiş ve tabii delegelerden oluşur. İl başkanı, il yönetim kurulu

ile il disiplin kurulu asıl ve yedek üyeleri ile büyük kongre delegelerinin seçimlerini

yapar, gündemindeki konuları müzakere edip karara bağlar.

İl Kongreleri, ilçe kongrelerinde tüzüğe göre seçilen delegelerle tabii

delegelerden meydana gelir. Seçilmiş delege sayısı 500’ü geçemez. Her ilçeden

gelecek delege sayısını; Genel Başkan veya bu iş ile ilgili görevlendireceği Genel

Başkan Yardımcısı tarafından belirlenir. Bir ilin milletvekilleri, il başkanı ve yönetim

kurulu üyeleri, disiplin kurulu başkan ve üyeleri ile Büyükşehir Belediye Başkanları o

il kongresinin tabii üyeleridir. Geçici yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de

kongreye katılma hakkı vardır, ancak bunlar delege değillerse oy kullanamazlar.

MADDE 59 : İL BAŞKANI

İl başkanı, il kongresi tarafından gizli oy ile seçilir. Partinin il düzeyindeki

çalışma ve faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütülmesini sağlar, denetler ve il

içerisinde partiyi temsil eder. Aynı kişi, en fazla üç olağan dönem il başkanı

seçilebilir. İl başkanlığının herhangi bir suretle boşalması halinde, Genel Merkez

Teşkilat Başkanlığı İl Yönetim Kurulunun görüşünü alarak kongreye kadar görev

yapmak üzere bir başkan adayını Merkez Yönetim Kurulu onayına sunar. Yeni

başkan tayin edilinceye kadar geçecek dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki

sırasına göre bir başkan yardımcısı tarafından yürütülür.

İl çevresinde Partinin temsilcisidir. İl yönetim kuruluna, il ya da büyükşehir

belediye meclisi grubuna, il genel meclisi grubuna başkanlık eder.

İl başkanı, il yönetim kurulunun, ilçe yönetim kurulunun, il ya da büyükşehir

belediye meclisi grubunun, il genel meclisi grubunun, il düzeyinde kurulmuş çalışma

gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya Parti organlarınca verilen görevleri

yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.

Başkanı olduğu ilin çevresindeki ilçelerin ekonomik, sosyal ve yöresel

sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. İlçe başkanlarıyla düzenli

olarak toplanır. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla,

yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir;

çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle işbirliği yaparak

başarılı olmalarına yardımcı olur.

İl başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili

belediye başkanlarıyla sürekli ilişki içinde olur.

35

İl başkanı, il çevresindeki il genel meclisi grubunu, belediye meclisleri

gruplarını ve Partili belediye başkanlarını, çalışmaları yönlendirmek değerlendirmek

ve eşgüdüm sağlamak amacıyla ayrı ayrı ya da birlikte toplantılara çağırabilir.

MADDE 60 : İL BAŞKAN YARDIMCISI, İL SEKRETERİ VE İL MUHASİBİNİN

GÖREVLERİ

a. İl Başkan Yardımcısı: İl başkan yardımcıları, il başkanınca verilecek

görevleri yapar ve il başkanının görevde olmadığı zamanlarda il başkanına

vekâlet ederler.

b. İl Sekreteri: İl Sekreteri; Kanun, parti tüzüğü ve yönetmeliklerine göre

tutulması gereken defter, kayıt ve dosyaların usulüne uygun olarak

tutulması ile Partinin her türlü yazışmalarının yürütülmesinden sorumludur.

c. İl Muhasibi: İl muhasibi; il teşkilâtının hesap işlerini yürütür. Kanun,

parti tüzüğü ve yönetmelikleri uyarınca tutulması gereken muhasebe defter

ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlar. Alt kademelerin

hesaplarını denetler. Üyelik aidatlarını tahsil eder. Üst kademelere

sunulmak üzere kesin hesap raporu ve yıllık bütçe tasarısının zamanında

hazırlanması ve ilgili mercilere ulaşmasını sağlar. Başkan ve il muhasibi,

harcamaların yönetim kurulu kararlarına uygunluğundan müteselsil olarak

sorumludur.

MADDE 61 : İL YÖNETİM KURULU

İl yönetim kurulu, en fazla üç yıl görev yapmak üzere il kongresi tarafından

gizli oyla seçilir ve il başkanı hariç en az 7 (Yedi) Asil, 2 (iki) Yedek Kişiden oluşur.

MADDE 62 : İL YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ

İl yönetim kurulu, il çevresinde partinin başarısı ve amaçlarının

gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle

yükümlüdür. Bu amaçla;

a. Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve görüşlerini halka

beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve Partiye karşı

yapılabilecek eleştirileri yanıtlar.

b. Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını

uygular; il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe örgütlerinin, il ya

da büyükşehir belediye meclisi grubunun ve il genel meclisi grubunun

çalışmalarını, yılda en az bir kez ilçe örgütlerinin hesaplarını denetler.

c. Diğer partilerin çalışmalarını izler.

d. İl düzeyinde ve ilçelerde sürdürülecek eğitim çalışmalarını programlayarak

gerçekleştirir ve denetler.

36

e. Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için il

düzeyinde ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim

çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve

eksiksiz yerine getirir.

f. İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını

inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum

örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar;

onların sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda

görevli partililerle işbirliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.

g. İl çevresindeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri toplar,

değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir.

h. İl çevresinde uygun yerlerde, siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte

toplantılar düzenler ve üst yönetimi bilgilendirir.

i. Gerekli gördüğü konularda, araştırma, inceleme ve değerlendirme

yapmak üzere, uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmalar gerçekleştirir.

j. Partinin gelir kaynaklarını genişletmek ve arttırmak için çalışmalar yapar.

MADDE 63 : İL YÖNETİMİNDE İŞ BÖLÜMÜ

a. İl başkanı, il başkan yardımcılarının görev alanlarını belirler.

b. İl sekreteri, il yönetim kurulu toplantı ve tutanaklarını düzenler, kararları

karar defterine geçirir, imza edilmelerini sağlar. İlin gelen-giden her türlü

evrak işlerinden, yazışmalarından ve arşivin düzenlenmesinden

sorumludur.

c. İl saymanı, ilin hesap işlerini yürütür; gelir gider işlemlerinin zamanında ve

mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlar; Partiye yeterli ve düzenli gelir

sağlanmasına çalışır; Partinin Demirbaşlarının ve malvarlığının

korunmasını gözetir; ilde kayıtlı parti üyelerinin aidatlarının düzenli olarak

ödemeleri için gerekli çalışmaları yapar.

d. İl eğitim sekreteri, parti içi eğitim programının uygulanmasını sağlar, Parti

eğitmenlerinin çalışmalarını düzenler.

e. İl bilişim sorumlusu, bilgi ve iletişim teknolojilerinden en verimli biçimde

faydalanılmasını, birimler arasındaki iletişimin sağlanmasını, bilişim

sistemlerinin kesintisiz ve güvenli bir biçimde kullanılmasını sağlar.

MADDE 64 : İL DİSİPLİN KURULU

İl Disiplin Kurulu İl Kongresi Tarafından seçilmiş en az 3 asil 2 yedek üyeden

oluşur.

37

MADDE 65 : İL DİSİPLİN KURULU GÖREVLERİ

O İl bünyesinde kayıtlı Üyeler ile ilgili; Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili diğer

kanunlara, parti tüzüğüne, parti yetkili organlarının kararlarına ve talimatlarına aykırı

davranışta bulunanlar hakkında disiplin soruşturması yapmak ve karar vermek.

MADDE 66 : İLÇE TEŞKİLAT

İlçe Teşkilatı; İlçe Kongresi, İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve İlçe Yürütme

Kurulu’ndan oluşur.

MADDE 67 : İLÇE KONGRESİ

İlçe kongresi, seçilmiş ve tabii delegelerden oluşur. İlçe başkanını, ilçe

yönetim kurulunun asıl ve yedek üyelerini; ilçeyi temsil edecek il kongre delegelerini

seçer. Gündemindeki konuları görüşerek karara bağlar.

İlçe’nin seçilmiş delege sayısı 200 geçemez. İlçenin kayıtlı üye sayısı 300

den az ise üyelerin tamamı ilçe kongre delegesi sayılır. Geçici ilçe yönetim kurulu

başkan ve üyeleri kongreye katılma hakkına sahiptir. Ancak delege sıfatı

olmayanların kongrede oy kullanma hakkı yoktur.

Kayıtlı üye sayısı 300′ den fazla ise; köy ve mahalle sayısı da 300 den az ise;

önce her mahalle ve köy için birer delege tahsis edilir. Tahsis toplamı 200

sayısından düşülür. Arta kalan delege sayısı, partinin son milletvekili genel

seçiminde o ilçede almış olduğu toplam oy rakamına bölünür. Bölüm sonucu çıkan

kat sayının, o ilçeye bağlı her mahalle veya köyde alınmış oyla çarpımı sonucu

çıkan sayıya göre en büyükten küçüğe sıralanarak arta kalan delege köy ve

mahalleye dağıtılması ile tahsis olunan sayının toplamı, ilgili mahalle veya köyün

ilçe kongresi için seçeceği delege sayısını teşkil eder. Çeşitli nedenlerle

partinin almış olduğu oyun belli olmaması halinde; son yerel seçim sonuçlarına

göre, onun da belli olmaması halinde, ilçenin toplam seçmen sayısı ile mahalle ve

köy seçmen sayılarına göre aynı yöntem uygulanmak suretiyle delege dağılımı

belirlenir. Mahalle ve köy sayısı toplamı 200’den fazla ise nüfus, alınan oy ve coğrafi

yakınlık göz önünde bulundurularak sayıyı 200 e indirecek birleştirmeler yapılarak

her mahalle ve köye bir delege tahsis edilir.

İlçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri, ilçe ve belde belediye başkanları ilçe

kongresinin tabii üyeleridir. İl belediye başkanları merkez ilçe kongresinin tabii

üyesidir.

İlçe yönetim kurulu kongreden bir ay önce kongre delege dağılım listesini

hazırlar ve il yönetim kurulunun onayına sunar ve onaydan sonra ilan eder. Listenin

ilanından itibaren 15 gün içinde yapılacak itirazları, il yönetim kurulu kesin olarak

karara bağlar. İlk kongrede bu işlemler ve süreler gerekli değildir.

MADDE 68 : İLÇE BAŞKANI

İlçe başkanı, ilçe kongresi tarafından tek dereceli seçim ve gizli oyla seçilir.

Partinin ilçe düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütülmesini

38

sağlar, denetimini gerçekleştirir ve ilçe teşkilatını temsil eder. İlçe başkanlığının

herhangi bir suretle boşalması halinde, İl Yönetim Kurulu İlçe Yönetim Kurulunun

görüşünü alarak kongreye kadar görev yapmak üzere bir başkan adayını Genel

Merkez Teşkilat Başkanlığının onayına sunar. Yeni başkan tayin edilinceye kadar

geçecek dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki sırasına göre bir başkan yardımcısı

tarafından yürütülür.

İlçe çevresinde Partinin temsilcisidir. İlçe yönetim kuruluna, İlçe belediye

meclisi grubuna, başkanlık eder.

İlçe başkanı, İlçe yönetim kurulunun, ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma

gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya Parti organlarınca verilen görevleri

yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.

Başkanı olduğu İlçe çevresindeki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını

inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum

örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların

sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle

iş birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.

İlçe başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili

belde belediye başkanlarıyla sürekli ilişki içinde olur.

MADDE 69 : İLÇE YÖNETİM KURULU

İlçe yönetim kurulu, Başkan Hariç en az 5 (Beş) Asil, 2 (iki) Yedek kişiden

oluşur.

İl ve ilçe yönetim kurulları, seçimlerini müteakip en geç bir hafta içerisinde

toplanarak, tüzüğün Genel Merkez için öngörülen görev bölümü esas alınarak kendi

bünyelerine uygun görev bölümü yaparlar.

Mazeretsiz olarak peş peşe 3 veya bir yıl içinde 5 toplantıya katılmayan

yönetim kurulu üyesi istifa etmiş sayılır ve yerine yedek üyelerden ilk sıradaki üye

davet edilir.

Boşalma sebebiyle yönetim kurulu sayısı yarıdan aşağı düşerse, bir üst teşkilat

başkanı, olağan kongreye kadar görev yapmak üzere yeni bir yönetim kurulu tespit

eder.

MADDE 70 : İLÇE YÜRÜTME KURULU

Bu kurul üyeleri, ilçe başkanınca ilçe yönetim kurulu üyeleri arasından; il

yürütme kuruluna paralel olarak belirlenir. İlçe yürütme kurulu üyeleri arasındaki

görev bölümü, ilçe başkanı tarafından yapılır. İlçe başkanı, ilçe yönetim kurulu

arasından seçtiği yardımcılarından birini ilçe muhasibi, birini de ilçe sekreteri olarak

atar. Bu kurul ilçe yönetim kurulunun gündemini hazırlar, ilçe başkanının verdiği

görevleri yapar, ilçe kongresi ve ilçe yönetim kurulunca alınmış kararların ve verilen

görevlerin icrasını sağlar.

39

MADDE 71 : BELDE TEŞKİLATLARI

İl ve İlçe merkezleri dışında belediye teşkilatı olan yerlerde kurulur. Başkan

dahil en az 3, en çok 15 üyeden teşekkül eder. Bir o kadar yedek üye atanır. Belde

yönetim kurulu, ya doğrudan ilçe başkanlığınca ya da ilçe yönetim kurulunca kendi

üyelerinden görevlendirilecek bir üyenin başkanlığında , o beldede oturan partili

üyelerce seçilir.

İlgili beldenin belediye hudutları dahilinde ikamet eden veya iş yeri bulunan

her üye, belde yönetim kurulu başkan veya üyelikleri için adaylığını koyabilir veya

aday gösterebilir. Belediye meclisi veya il genel meclisi üyeleri belde teşkilatında

görev alamaz.

Belde yönetim kurulları kendi aralarında bir başkan, bir sekreter ve bir

muhasip üye seçerler.

İlçe Yönetim Kurulu ihtiyaca göre belde yönetim kurulunun sayısını artırabilir,

Kadın ve gençlik kolları temsilcisi atayabilir. Belde yönetim kurulu atanmadaki usule

göre değiştirilebilir. Teşkilatın ilk kuruluşunda yedek liste verilmesi zorunlu değildir.

ALTINCI BÖLÜM

İL VE İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER

MADDE 72 : YAPILAMAYACAK İŞLER

Yönetim kurulu üyeleri ve kurul başkanları:

a. Parti program ve tüzüğüne aykırı beyanda bulunamazlar. Merkez Yönetim

Kurulunun izni olmaksızın kademelerini aşan “Parti Genel Politikası”

hakkında demeç veremezler. Kendi kademelerinin bulunduğu yerdeki

resmi makamlardan daha yukarı makam ve mercilerle yazışma

yapamazlar.

b. Bir üst kademeye danışıp, gerekli izni almadan kendi kademelerindeki

resmi makam ve merciler hakkında menfi demeçler veremezler.

c. Kademe esasına uymadan bir üst kademeye şikâyette bulunamazlar.

Ancak, üst kademeye anlatamadıkları istek ve şikâyetleri bulunduğu

takdirde, bağlı bulundukları kademeye bilgi vermek suretiyle onun

üstündeki kademeye başvurabilirler.

d. Bağlı bulundukları üst kademe ile bağlantılarını veya ilgilerini kesmeye

karar veremezler.

MADDE 73 : YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI

Belde, ilçe ve il yönetim kurulları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır

ve kararlarını mevcudun çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik olması durumunda,

başkanın bulunduğu tarafın görüşü benimsenmiş sayılır. Kurul toplantıları teşkilât

binasında yapılır. Yönetim kurullarınca çağrılıp dinlenmesine karar verilenler

40

dışında, kurul üyesi olmayanlar toplantılara katılamaz. Yönetim kurullarının olağan

toplantıları en az 30 günde bir yapılır. İl ve ilçe başkanı ile yönetim kurulu üyelerinin

çoğunluğu, olağanüstü toplantı düzenlenmesini isteyebilir ve çağrıda bulunabilir.

Toplantıların günü ve saati önceden tespit edilerek karar defterine yazılır ve bütün

üyelere imza ettirilir.

Yönetim kurulları gerek görmeleri hâlinde daha sık toplantı yapılmasını

kararlaştırabilirler. Haklı bir mazereti olmaksızın, kendisine toplantı gününe ilişkin

tutanak imzalattırılmış veya toplantı günü yazılı olarak bildirilmiş olmasına rağmen,

üst üste üç toplantıya katılmayan üye, görevinden çekilmiş sayılır. Görevinden

çekilmiş sayılan üyenin bir üst kademeye itiraz hakkı vardır. Üst yönetim kurulunun

kararı kesindir.

MADDE 74 : KURUCU YÖNETİM KURULLARI

Yeni teşkilat oluşturulacak veya kapatılıp yeniden açılacak ya da feshedilen

belde, ilçe ve illerde Merkez Yönetim Kurulu tarafından kurucu yönetim kurulları

teşkil olunur. Kurucu yönetim kurulları, kendi kademelerinin kongrelerine kadar,

seçilmiş yöneticilerin hak ve yetkilerine sahip olarak görev ifa ederler.

MADDE 75 : ÜYELİKLERİN BOŞALMASI

Belde, ilçe ve il yönetim kurulları ile il disiplin kuruları asıl ve yedek üyelerinin

her ne sebeple olursa olsun, toptan çekilmeleri veya bu kurulların herhangi bir

nedenle boşalması hâlinde, boşalan kurullar yerine; belde için ilçe yönetim

kurulunun teklifi üzerine il yönetim kurulunun onayı ile, ilçe için il yönetim kurulunun

teklifi üzerine Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile, il kurulları için ise Merkez

Yönetim Kurulunca yenileri teşkil olunur. Bu kurullar, kongre tarafından seçilmiş

yönetim ve disiplin kurullarının hak ve yetkilerine sahiptirler.

İl veya ilçe yönetim kurulu ile il disiplin kurulunun üye sayısı, yedeklerin

tamamının göreve getirilmesine rağmen toplantı yeter sayısının altına düşerse kurul

boşalmış sayılır. İşten el çektirme dışında bir sebeple il veya ilçe başkanlığının

boşalması hâlinde, ilgili kurul yedekleriyle tam sayıya, bu mümkün olmadığı

takdirde, karar yeter sayısına tamamlandıktan sonra, üye tam sayısının salt

çoğunluğu ile kendi aralarından birini yeni başkan olarak seçerler. Seçilen yeni

başkan, gerek görülmesi hâlinde aynı usul ve esaslarla değiştirilebilir.

MADDE 76 : İŞTEN EL ÇEKTİRME VE GEÇİCİ YÖNETİM KURULUNUN TEŞKİLİ

Teşkilâtlardaki yönetim kurulları veya kurul üyeleri;

a. Siyasi Partiler Kanunu ve iş bu Tüzük hükümleri gereğince tutulması

gereken defterlerin ve kayıtların usulüne uygun olarak tutulmaması veya

tutulan defter ve kayıtlar üzerinde tahrifat yapılması, uygun yer ve şekilde

muhafaza edilmemesi ya da muhasebe ile ilgili kayıt ve belgelerin süresi

içinde Genel Merkez’e gönderilmemesi,

b. Kurullarda görev alanların kimlik bilgilerinin mahallin en büyük mülki

amirliğine yazı ile bildirilmemesi,

41

c. Ülke ve parti menfaatlerine, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile partinin ilke,

amaç, hedef ve politikalarına aykırı tutum ve davranışlarda bulunulması,

teşkilatların birlik ve uyum içinde sevk ve idaresinde zafiyet gösterilmesi,

d. Haklarında Siyasi Partiler Kanunu’nun 102’nci maddesinde ve Tüzüğün

78’nci maddesinde kesin olarak partiden çıkarılma cezasını gerektiren

hâllerin sabit olması, durumunda, ilgililerin kanuni sorumlulukları saklı

kalmak kaydıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulunda yapılacak gizli

oylama sonucunda, üye tam sayısının en az üçte ikisinin müspet oyu ile

alınacak bir kararla aşağıdaki şekilde işten el çektirilirler. İlçe yönetim

kurulu, bir belde yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi gerekli kılan

herhangi bir durum tespit ettiği takdirde, durumu gerekçeli bir kararla il

yönetim kuruluna bildirerek, belde başkanının veya belde yönetim kurulu

üyelerinin tamamının veya bir kısmının işten el çektirilmesini isteyebilir.

İl yönetim kurulu, bir ilçe yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi

gerekli bir durumu tespit ettiğinde, bu durumu gerekçeli kararı ile Merkez

Karar ve Yönetim Kuruluna bildirir. İl yönetim kurulu gerekçeli kararında,

ilçe başkanı da dahil ilçe yönetim kurulunun tamamının veya bir kısmının

işten el çektirilmesini isteyebilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, il

yönetim kurulunun yaptığı müracaat üzerine belde ve ilçe teşkilâtları

başkan ve yönetim kurulu üyelerinin veya resen il başkanının veya il

başkanı dahil yönetim kurulu üyelerinin tamamı ve yahut bir kısmını işten

el çektirebilir. Karar kesindir.

İlçe ve il yönetim kurullarının, asıl ve yedek üyeleriyle birlikte toptan işten

el çektirilmeleri hâlinde, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu işten el çektirme

kararı ile birlikte geçici bir yönetim kurulu kurar ve ilgili teşkilât birimine

tebliğ eder. İşten el çektirme hâlinde teşkil olunan kurullara, geçici kurullar

denir. İşten el çektirme kararının ilçe yönetim kuruluna tebliğinden itibaren

30 gün içerisinde ilçe, il yönetim kuruluna tebliğinden itibaren ise 45 gün

içerisinde il kongresi toplanarak yeni yönetim kurulunu seçer. Bu süre

içerisinde ilçe ve il kongresi için yeni delege seçilmemiş ise, kongre eski

delegelerle toplanır. Bu suretle seçilen yönetim kurullarının görev süresi,

normal kademe kongrelerine kadar devam eder. Kısmen el çektirme

hâllerinde, ilgili il ve ilçe yönetim kurulu yedek üyelerle tamamlanır.

Kısmen el çektirme halinde boşalma hükümleri uygulanır.

MADDE 77 : BİRDEN FAZLA GÖREV YASAĞI

Belde, ilçe ve il teşkilâtında başkan veya kurul üyeliklerine seçilmiş olanlar,

kongre delegelikleri hariç olmak üzere tek görev yürütebilirler. Bir üst kademede

başkan veya kurul üyeliğine seçilenlerin yeni görevlerine başlayabilmeleri için eski

görevlerinden ayrılmaları gerekir. Milletvekilliği ya da mahalli idareler seçimleri

sonunda bir göreve seçilmiş olanlar, aynı zamanda teşkilat kademelerinde başkan

ve kurul üyeliklerinde bulunamazlar.

Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim

Kurullarının asıl ve yedek üyeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık

42

Divanında görevli olanlar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Disiplin Kurulu asıl ve

yedek üyesi olamazlar.

MADDE 78 : KONGRE GÜNDEMİ

Kongre gündemi, kendi kademelerinin yönetim kurulunca hazırlanır.

Gündemin kanunlara, parti tüzüğüne uygun olarak hazırlanmasından ilgili yönetim

kurulu sorumludur. Gündem maddelerinin sırası hazır bulunan delegelerin onda

birinin teklifi ve kongreye katılanların çoğunluğunun kararı ile değiştirilebilir veya

aynı şekilde gündeme yeni maddeler ilâve edilebilir.

MADDE 79 : DAVET, YOKLAMA VE KONGRENİN AÇILMASI

Kongrenin; toplanacağı günü, yeri, saati ve gündemi ile çoğunluk

sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar kongreden en az

15 gün önce o yerdeki mutat yöntem ile ilân edilir. Gazete ile ilâna gerek olup

olmadığına, ilgili yönetim kurulu karar verir.

Seçim yapılacak kongreye, kesinleşen listelerdeki üyeler katılabilir. Her

kademe kongresi, kendi yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı veya kendi

üyelerinden biri tarafından yoklama yapıldıktan sonra, üye tam sayısının salt

çoğunluğunun mevcudu hâlinde açılabilir. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı

takdirde toplantı ertelenir. İkinci toplantı; bu toplantıya ilişkin ilânda ve delegelere

gönderilen yazı ve mektuplarda belirtilen gün, saat ve yerde toplanır. İkinci toplantı,

hazır bulunan delegelerle yapılır.

MADDE 80 : KONGRE BAŞKANLIK DİVANININ TEŞKİLİ VE GÖREVLERİ

Kongreyi, başkanlık divanı yönetir. Kongre açıldıktan sonra bir başkan, bir

ikinci başkan ve yeter sayıda kâtip üyeden müteşekkil bir başkanlık divanı seçilir.

Başkan adayı bir kişi ise; seçim, el kaldırmak suretiyle açık oyla yapılır, birden fazla

aday çıkması durumunda ise gizli oya başvurulur. Diğer üyeler yine açık oyla

seçilirler. Divan başkanı toplantıyı yönetir, kongre gündemini uygular ve toplantı

düzenini sağlar. Söz isteyenlere sırasıyla söz verir. Başkanlık divanı, ortaya çıkan

lüzum üzerine kararlarını üye sayısının salt çoğunluğu ile verir. Oyların eşitliği

hâlinde başkanın bulunduğu taraf, çoğunluğu sağlamış sayılır.

Toplantı sırasında düzeni bozanları önce ihtar eder, iki ihtara rağmen düzeni

bozmaya devam edenler, oy verme hakları saklı kalmak kaydıyla toplantıdan

çıkartılır. Kongre Başkanı, Siyasi Partiler Kanunu’nun dördüncü kısmında yer alan

siyasi partilerle ilgili yasaklara aykırı konuşmalar yapan veya davranışlarda bulunan

kongre üyelerine derhâl müdahale eder, sözlerini keser ve gerekli görür ise dışarıya

çıkartılmalarını sağlar. İzleyicilerden bu şekilde davranan olursa, bunların da

dışarıya çıkartılmasını sağlar, gerekli görürse kongreye ara verip, izleyici yerlerini

boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.

MADDE 81 : KONGRELERİN GÖREV VE YETKİLERİ

İlçe ve il kongreleri kendi kademelerinin üst karar ve denetim organıdır. Bu

itibarla:

43

a. Kendi kademesinin yönetim kurulunun faaliyet raporunu görüşür ve karara

bağlar.

b. Yönetim kurulunun sunduğu gelir-gider ve harcamalarını gösteren yıllık

kesin hesap raporunu gerektiğinde bir komisyona inceletir. Komisyon en

kısa zamanda raporunu hazırlar ve kongre başkanlık divanına verir.

Komisyon raporu kongre tarafından görüşülerek kabul veya ret kararı

verilir. Kesin hesap kongrece kabul edilirse, ilgili yönetim kurulu ibra

edilmiş sayılır. İlçe ve il kongrelerinde faaliyet raporu ile kesin hesap

durumu hakkında görüşme yapılıp karar verilmeden, seçimlere geçilemez.

c. Kongreler üye tekliflerinden yetkili olduğu konuları karara bağlar. Yetkisi

dışında bulunanların ise yönetim kurulunca ilgili kademelere bildirilmesine

karar verir. Üyelerin dilek ve şikâyetlerini değerlendirir.

d. Kanunların yasakladığı hususlar dışında her türlü genel siyasi konular,

ülke ve bölge meseleleri ile kamu hizmetleri hakkında görüşme yapılıp,

karar alınabilir.

e. İlçe kongresi; ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu asıl ve yedek üyeleri ile il

kongresine katılacak delegeleri, il kongresi ise il başkanı, il yönetim ve

disiplin kurulu üyeleri ile büyük kongre delegelerini seçer.

f. Kongreler, ilgili kanunlar ile bu Tüzüğün diğer maddelerinde belirtilen sair

görevleri yerine getirir.

MADDE 82: KONGRELERDE SEÇİMLERİN YAPILMASI VE TUTANAKLAR

İlçe ve il organları seçimleri ile üst delege seçimleri yargı gözetimi ve denetimi

altında gizli oy ve açık tasnif yöntemi ile aşağıdaki esaslara göre yapılır. Seçim

yapılacak il ve ilçe kongrelerine ilişkin delege listeleri, bu tüzüğün ilgili maddeleri

doğrultusunda; ilgili seçim kurulu başkanına, kongrenin yeri, günü, saati ile çoğunluk

sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususları içeren belgelerle

birlikte verilir.

Seçim kurulu başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceler

ve varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra kongreye katılacakları belirleyen

listeleri onaylar ve iade eder. Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar

kongrenin toplantı tarihinden 7 gün önce kongresi yapılacak olan kademenin

bulunduğu binaya asılarak ilân edilir. İlân süresi üç gündür. İlân süresi içinde listeye

yapılacak itirazlar hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde kesin olarak

karara bağlanır. Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar

hâkim tarafından onaylanarak kongresi yapılacak teşkilâta gönderilir.

Seçim kurulu başkanı, bir başkan ile iki üyeden oluşan yeteri kadar seçim

sandık kurulu oluşturur. Sandık kurulu başkanı ile bir üyesi memurlar, diğer üyesi de

aday olmayan Parti üyeleri arasından seçilir. Ayrıca her sandık için aynı şekilde üçer

yedek üyede belirlenir. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula, memur

üye başkanlık eder. Seçim sandık kurulu, kanunun ve parti tüzüğünün öngördüğü

44

esaslara göre seçimlerin yürütülmesi ve oyların tasnifiyle görevli olup, bu görevleri

seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız devam eder. Seçilme yeterliliğine

sahip her parti üyesi, kongre seçimlerinde adaylığını koyabilir veya aday

gösterilebilir.

Kongrelerde seçilecek organlara adaylık müracaatı için divan başkanlığınca

bir süre tespit edilerek kongreye duyurulur. Bu süre sonunda adaylar ilan edilir.

Aday listeleri adaylarca, organlara göre ayrı veya tek liste hâlinde yedekleri de

gösterilmek üzere hazırlanıp yeteri kadar çoğaltılmış olarak süresi içinde kongre

Başkanlık Divanına verilir. Başkanlık Divanı bu listeleri mühürleyip oy pusulası

haline getirmek üzere ilçe seçim kurulu başkanına verir. İlçe seçim kurulu

başkanınca mühürlenen listeler oy pusulası olarak sandık kuruluna verilir.

Kongre Başkanlık Divanı, ferdi ve toplu aday listelerini ayrı okumak suretiyle

açık bir şekilde kongre üyelerinin bilgisine sunduktan sonra, askı yoluyla da kongre

salonunda ilân eder. Kongre delegesi, birden fazla toplu liste varsa bunlardan birini

oy pusulası olarak kullanmakta serbesttir. Bir zarftan birden fazla aynı içerikli toplu

liste çıkarsa bunlardan biri, farklı içerikli birden fazla toplu liste çıkması durumunda

ise her ikisi de dikkate alınmaz. Seçimlerde tek liste kullanılması ve bu listedeki

isimlerin seçilecek üye sayısından fazla olması durumunda, seçmenlerce listedeki

aday isimleri karşısına açılan kutulara, seçilecek üye sayısı kadar işaret konmak

suretiyle tercih yapılır.

Seçimi yapılacak her organ için birden fazla liste var ise, delege bunlardan

herhangi biri üzerinde mevcut adayları dikkate alarak gerekli gördüğü değişikliği

yapabilir: Bir listedeki isimlerden bir kısmını çizip yerlerine diğer listelerden ya da

listelerde yer almayan ferdi adaylardan isimler yazabilir. Ancak işaretleyeceği aday

sayısı seçilecek sayıdan fazla olamaz. İşaretlemede veya silip yazmada yukarıdaki

sayı ve usullere uyulmaması ile zarf ve oy pusulaların, kimin tarafından verildiğine

dair işaret taşıması hâlinde oy pusulası geçersiz sayılır. Seçimlerde birden fazla

listede isimleri bulunan adayların aldıkları oy, tüm listelerden aldıkları oyların sayılıp

toplanması suretiyle tespit edilir. Kongrede bulunan delegelerin tamamı oy

kullandıktan ve sandık kurulunca yapılan uyarılara rağmen oy kullanacak başka

delege kalmadığı anlaşıldıktan sonra, durum sandık kurullarınca bir tutanakla tespit

edilerek sandıklar açılır ve oy sayımına geçilir. Seçim sonuçları, sandık seçim

kurullarınca açıklanır ve bu sonuçlar kongre tutanağına geçirilir. Kongre tutanakları,

kongre başkanlık divanınca en az üç suret düzenlenerek yeni seçilen yönetim

kuruluna verilir. Bu tutanakların bir sureti bir üst kademeye gönderilir.

Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden

itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı

gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kongrelerle ilgili diğer hususlar

yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 83- ŞİKAYET VE İTİRAZLAR

Köy ve mahalle toplantıları ile kongreler hakkındaki şikâyet ve itirazlar

aşağıdaki usule tâbidir.

45

a. Köy ve mahalle toplantıları hakkındaki şikâyet ve itirazlar o köy ve

mahalledeki partili üyelerin beşte biri tarafından toplantıyı takip eden üç

gün içerisinde il yönetim kuruluna yapılır. İl Yönetim Kurulu, ilgili toplantıya

ait dosyayı ilçe başkanlığından iki gün içinde getirterek, müteakip iki gün

içinde şikâyet ve itirazı kesin olarak karara bağlar.

b. İlçe kongresine seçim işlem ve sonuçları dışındaki sebeplerle ileri

sürülecek şikâyet ve itirazlar, kongreye katılan delegelerin beşte biri

tarafından kongreden sonraki üç gün içerisinde il yönetim kuruluna yapılır.

İl yönetim kurulu şikâyet ile ilgili kongre dosyasını getirterek iki gün içinde

karara bağlar. Taraflar il yönetim kurulunun kararına karşı, tebliğ veya

ilandan başlayarak üç gün içinde kesin kararı verecek olan Merkez

Yönetim Kuruluna itiraz edebilirler.

c. Seçim işleri dışında il kongresine dair şikâyet ve itirazlar, il kongresine

katılan delegelerin beşte biri tarafından kongreyi takip eden üç gün içinde

Merkez Yönetim Kuruluna yapılabilir. Merkez Yönetim Kurulu yedi gün

içinde itirazı inceler ve kesin karara bağlar.

MADDE 84 : KONGRESİNİ YAPMAYAN KADEMELER

Her ne sebeple olursa olsun normal kongresini bir üst kademe kongresine

kadar yapmamış olan ilçe ve il teşkilâtları üst kademe kongrelerine katılamaz ve

kurullar münfesih hale gelir.

MADDE 85 : İL GENEL MECLİSİ GRUPLARI

İl genel meclisi grubu, her ilde partili il genel meclisi üyelerinden oluşur. Grup

partili en az üç üye ile teşekkül eder. İl genel meclisi parti grupları, en az bir grup

başkan vekili ile bir sekreter seçerek çalışırlar. Başkan vekili, parti teşkilatı ile grup

arasındaki koordinasyonu sağlar. Konu ve sorunlar, parti tüzük ve programı

çerçevesinde grupta görüşülür, varılan sonuca göre genel kurulda hareket edilir.

Bağlayıcı grup kararları gizli oylama ile alınır ve partili üyeler uymak zorundadır.

MADDE 86 : BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARI

Belediye meclisinde, partili belediye başkanı ve partili meclis üyeleri Belediye

Meclisi Parti Grubunu oluştururlar. Grubun teşekkülü için partili en az üç üyenin

olması gerekir. Belediye meclisi parti grupları, en az bir grup başkan vekili ile bir

sekreter seçerek çalışırlar. Başkan vekili, parti teşkilatı ile grup arasındaki

koordinasyonu sağlar. Konu ve sorunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde

grupta görüşülür, varılan sonuca göre hareket edilir. Gizli oylama ile alınan bağlayıcı

grup kararlarına, partili belediye başkanı hariç, grubun üyeleri uymak zorundadırlar.

MADDE 87 : İL GENEL MECLİSİ VE BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARINA İLİŞKİN

ORTAK HÜKÜMLER

İl, ilçe ve belde başkanları il veya ilçelerindeki il genel meclisi ve belediye

meclisi üyelerini, partinin yerel politikalarını tespiti ve çalışmaların gözden

46

geçirilmesi için, çalışmalar hakkında bilgi edinmek için her zaman toplantıya

çağırabilirler. Bu toplantılara, parti teşkilat kademe başkanı başkanlık eder.

YEDİNCİ BÖLÜM

DANIŞMA KURULU VE YAN KURULUŞLAR

MADDE 88 : DANIŞMA KURULU, GÖREV SÜRESİ VE ÇALIŞMA USULÜ

Danışma Kurulu Genel Başkana görüş ve öneriler sunmak üzere oluşturulan

bir kuruldur. En fazla 15 üyeden oluşan Danışma kurulunun üyeleri Genel Başkan

tarafından belirlenir.

Danışma kurulu üyeleri ortaklaşa veya bağımsız olarak, Genel Başkan

tarafından belirlenecek konularda araştırma ve çalışma yapar.

Genel Başkan tarafından davet edildikleri takdirde; Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu ile Başkanlık divanı Toplantılarına katılabilirler. Genel Başkan gerek gördüğü

hallerde Danışma Kurulunu Toplayabilir. Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu’nun kararı ile Danışma Kuruluna ilave olarak partinin gelişimi ve

tanıtımı amacıyla Yardımcı ve Yan kurul ve Kuruluşlarda oluşturulabilir.

MADDE 89 : YAN KURULUŞLAR

Aile ve Kadın Kolları ile Gençlik Kolları, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

kararı ile; merkezi Ankara’da olmak üzere il, ilçe ve beldelerde kurulabilir. Aile ve

Kadın kolları ile gençlik kollarının teşkilatlanmaları ile teşkilât kademelerinde yer

alacak organların görev yetki ve sorumlulukları ve çalışmalarına ilişkin usul ve

esaslar çıkartılacak yönetmelikle belirlenir.

MADDE 90 : AİLE ve KADIN KOLLARINA ÜYELİK

Tüzüğün ilgili bölümünde yazılı şartlara göre parti üyeliğini kazanmış her

kadın, kadın kolu üyeliğine mahsus deftere kaydı yapılmakla kadın kolu üyeliğini

kazanmıştır. İlçe üye kayıt defterinde üyelik kaydı olmayanların, doğrudan kadın

kollarına üyelik kaydı yapılamaz. Parti üyelerinden yukarıda yazılı nitelikleri

taşıyanların, genel merkez tarafından hazırlanmış ve il başkanlığı tarafından

onaylanmış ve mühürlenmiş ‘Kadın Kolu Üye Defteri’ adı ile tanımlanan özel deftere

üyelik yazımları yapılır. Böylece kadın üyeliği kazanılmış olur. Kayıtlar, köy veya

mahalle düzeni içinde ve sıra numarası verilerek yapılır. Kaydın yanına ilgilinin parti

üyelik numarası ile mahallesi de, karşılıklı kontrol yapabilmek amacıyla ayrı bir

sütunda belirtilir.

MADDE 91 : İLÇE AİLE ve KADIN KOLU

İlçe kadın kolu ilçe yönetim kurulunun teklifi ve İl Yönetim Kurulunun onayı ile

belirlenecek sayıda kişiden oluşur.

Büyükşehir’e bağlı ilçelerle, illerin merkez ilçelerinde ve belediye sınırları

47

içindeki nüfusu 50.000 ve daha fazla olan ilçelerde 15 kişiden oluşur. Aynı sayıda

yedek üye de belirlenir.

MADDE 92 : İL AİLE ve KADIN KOLU

İl Kadın Kolu, İl Yönetim Kurulunun teklifi ve Genel Merkez Kadın Kolunun

onayı ile belirleyeceği 15 kişiden, büyükşehir statüsündeki illerde ise 25 kişiden

oluşur. Her ilde aynı miktarda yedek üye de belirlenir.

MADDE 93 : GENEL MERKEZ AİLE ve KADIN KOLU

Genel Merkez Aile ve Kadın Kolu Genel İdare Kurulu’nun belirleyeceği 50

kişiden oluşur. Bu miktar GİK kararıyla artırılıp azaltılabilir. Aynı sayıda yedek üye

de belirlenir.

Genel Merkez Aile ve Kadın Kolu, Genel Başkanın belirleyeceği Genel

Başkan Yardımcısına ve Genel İdare Kurulu’na bağlı olarak çalışır.

Aile ve Kadın Kolu kuruluşunu takip eden 7 gün içerisinde Genel Başkan

veya ilgili Genel Başkan Yardımcısı başkanlığında toplanarak Genel Merkez Kadın

Kolu Başkanı ve Başkanlık Divanı Üyelerini tespit eder ve aralarında görev taksimatı

yaparlar.

Genel Merkez Aile ve Kadın Kolu’nun çalışma esaslarını Genel İdare Kurulu

belirler.

MADDE 94 : GENÇLİK KOLLARINA ÜYELİK

Gençlik Koluna Üye Olmak Tüzüğün; ikinci kısmında yazılı şartlara göre parti

üyeliğini kazanmış ve 30 yaşından büyük olmayan her üye, ayrıca gençlik kolu

üyeliğine mahsus deftere kaydedilmekle gençlik kolu üyeliğini kazanmış olur.

MADDE 95 : İLÇE GENÇLİK KOLU

İlçe Gençlik Kolu İlçe Yönetim Kurulunun teklifi ve İl Yönetim Kurulunun onayı

ile belirlenen sayıda kişiden oluşur. Büyükşehir’e bağlı ilçelerle, illerin merkez

ilçelerinde ve belediye sınırları içindeki nüfusu 50.000 ve daha fazla olan ilçelerde

15 kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye de belirlenir.

MADDE 96: İL GENÇLİK KOLU

İl Gençlik Kolu İl Yönetim Kurulunun teklifi ve Genel Merkez Gençlik Kolunun

onayı ile belirlenen 15 kişiden, büyükşehir statüsündeki illerde ise 25 kişiden oluşur.

Her ilde aynı miktarda yedek üye de belirlenir.

MADDE 97 : GENEL MERKEZ GENÇLİK KOLU

Genel Merkez Gençlik Kolu, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun

belirleyeceği 50 kişiden oluşur, bu miktar artırılabilir, azaltılabilir. Aynı sayıda yedek

üye de belirlenir.

48

Genel Merkez Gençlik Kolu Genel Başkanın belirleyeceği Genel Başkan

Yardımcısına ve Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna Bağlı Olarak Çalışır.

Gençlik Kolu, oluşumunu takip eden 7 gün içerisinde Genel Başkan veya ilgili

Genel Başkan Yardımcısı başkanlığında toplanarak Genel Merkez Gençlik Kolu

Başkanı ve Başkanlık Divanı Üyelerini tespit eder ve görev taksimatı yapar.

Genel Merkez Gençlik Kolu’nun çalışma esaslarını Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu belirler.

MADDE 98 : YARDIMCI KURUL VE KOMİSYONLAR

Parti Tüzük ve Programı’nda yer alan amaç, ilke, hedef ve politikaları

geliştirmek, yaymak ve tanıtmak, propaganda usul ve esaslarını belirlemek, dünya

ve Türkiye meseleleri ile ilgili araştırma ve değerlendirmeler yapmak, parti üyelerinin

eğitimini temin etmek ve Türkiye’nin meselelerine çözüm üretecek kadrolar

yetiştirmek üzere Genel Merkezde; Araştırma, Strateji Geliştirme ve Değerlendirme

Merkezi (ARGE), Parti Hizmet İçi Eğitim Merkezi (Parti Okulu) ve Siyaset ve Liderlik

Okulu Merkez Yönetim Kurulu kararı ile kurulabilir. Genel Başkan kararıyla Genel

Merkezde “Genel Başkan Başdanışmanlığı ve Danışmanlığı”, “Parti Müfettişliği”,

“Siyasi Etik Kurulu” ve “Çalışma Grupları” da oluşturulabilir. Bunlar Genel Başkan

veya görevlendireceği bir divan üyesine bağlı faaliyet yürütürler.

Ayrıca il ve ilçe teşkilatlarında çeşitli konularda araştırma, inceleme ve

değerlendirme yapmak üzere Başkanlık Divanı kararı ile çalışma grupları ve

danışma kurulları kurulabilir. Bunların dışında da, Genel Merkez ve diğer teşkilât

birimlerinde partinin amacına uygun olarak gerekli görülmesi halinde araştırma ve

danışma amaçlı ihtiyari kurullar Merkez Yönetim Kurulu kararı ile oluşturulabilir.

Kurulacak birimlerin teşkili, çalışma şekli, görev, yetki ve sorumlulukları ile

üyelerinin sayısı düzenlenecek yönetmeliklerle belirlenir.

MADDE 99 : YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER

Türkiye Emekliler ve Çalışanlar Partisi Yurt dışı temsilciliği

kurulmayacaktır.

MADDE 100 : MÜŞTEREK HÜKÜM

Yardımcı kuruluşların, yan kuruluşların ve yurtdışı temsilciliklerin seçim

işlemlerinde özel bir düzenlemenin yapılmadığı hallerde bu Tüzüğün seçim

hükümleri uygulanabilir.

49

SEKİZİNCİ BÖLÜM

SEÇİMLERE KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ

MADDE 101 : SEÇİMLERE KATILMA

Partinin her kademesindeki organı, her türlü seçime katılmak için, Siyasi

Partiler Kanununda ve Tüzükte gösterilen şartları yerine getirmekle yükümlüdürler.

Genel ve mahalli seçimlere bütün yurt sathında katılmamak kararını, ancak Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu verebilir.

MADDE 102 : ADAY TESPİTİ

Türkiye Emekliler ve Çalışanlar Partisi milletvekili adayları ile bunların

listelerdeki sıraları,

a. Merkez adaylığı,

b. Merkez yoklaması,

c. Teşkilât yoklaması,

d. Ön seçim, usullerinden birisi, birkaçı veya tamamının bir arada veya ayrı

ayrı uygulanması ve Siyasi Partiler Kanununun ilgili hükümlerine uyulması

suretiyle tespit edilir. Hangi seçim çevresinde, hangi usulün tatbik

edileceğine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu karar verir.

MADDE 103 : MERKEZ ADAYLIĞI

Merkez adayları, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının yüzde beşini

aşmamak ve ilini, seçim çevresini, aday listesindeki sırasını, ön seçim veya diğer

aday yoklama usullerinin yapılma tarihinden en az on gün önce Yüksek Seçim

Kuruluna bildirmek şartıyla Genel Başkan tarafından tespit edilir. Genel Başkan,

merkez adayı tespit ve sıralamasında lüzum görürse ilgili teşkilât kademesinin

görüşünü de alır.

MADDE 104 : MERKEZ YOKLAMASI

Bir seçim çevresinde Parti teşkilâtı bulunmaması, tek aday olması, herhangi

bir nedenle o seçim çevresinde ön seçim yapılmasının mümkün olmadığının ilçe

seçim kurulu başkanlığınca bildirilmesi veya yapılan ön seçimlerin yetkili seçim

kurulunca iptal edilmesi hâllerinde ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulu‘nun lüzum

gördüğü sair hâllerde, Parti adaylarının Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca tespit

edilmesi, merkez yoklaması olarak ifade edilir.

Merkez yoklaması yapılacak seçim çevreleri Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu’nca tespit edilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, bütün seçim çevrelerinde

merkez yoklaması kararı alabileceği gibi, lüzum gördüğü seçim çevrelerinde de

merkez yoklamasına karar verebilir.

50

MADDE 105 : TEŞKİLÂT YOKLAMASI

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nun teşkilât yoklaması için karar verdiği

seçim çevresinde, aday tespitine yönelik olarak yapılan yoklama usulüdür. Teşkilât

yoklaması il başkanı, il yönetim kurulu asıl üyeleri, il disiplin kurulu başkanı ile o il

çevresindeki ilçe başkanlarından oluşan kurul tarafından yetkili ilçe seçim kurulunun

gözetiminde gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.

Teşkilât yoklamasında oy kullanacak teşkilât yetkililerini gösterir listeler,

teşkilât yoklamasının yapılacağı tarihten en az 30 gün önce ilçe seçim kurullarına

yazı ile bildirilir. Kesinleşen listeler yoklama tarihinden en az 25 gün önce Parti ve

ilçe seçim kurulu binaları önüne asılmak suretiyle ilân edilir.

MADDE 106 : ÖN SEÇİM

Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca ön seçim yapılmasına karar verilen

seçim çevresinde Partiye kayıtlı bütün üyelerin katılması ile seçim yapılır.

Seçimlerde oy kullanabilecek partili üye listeleri, ön seçimlerden en az 30 gün önce

ilçe seçim kurullarına kayıt defteriyle birlikte verilir. Kesinleşen listeler, ön seçimden

25 gün önce Parti ve ilçe seçim kurulu binaları önüne asılır. Ön seçimde yetkili ilçe

seçim kurulunun gözetiminde gizli oy açık tasnif usulü uygulanır.

Genel seçimler için kabul edilen seçim çevresi, ön seçim için de esas alınır.

Adayların eşit oy almaları hâlinde hangisinin bir üst sırada yer alacağına Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu karar verir.

MADDE 107 : ADAYLIĞA MÜRACAAT VE İZİN

Milletvekili seçimlerinde Partiden aday olmak isteyenler süresi içinde gerekli

evrakları ile birlikte yazılı olarak Parti Genel Merkezine müracaat ederler. Yapılan

müracaatlar Başkanlık Divanınca, yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre

değerlendirilir. Başkanlık Divanı değerlendirme sonuçları Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu’nda görüşülerek durumları uygun görülenlerin aday yoklamalarına

katılmalarına izin verilir. Aday adaylarıyla ilgili inceleme, araştırma, değerlendirme

veya gerek görülmesi halinde görüşme yapmak üzere Genel Merkezde; Genel

Başkan tarafından belirlenecek üyelerden oluşan komisyon kurulabilir. Komisyon

raporu Başkanlık Divanı değerlendirmesinde dikkate alınır. İl ve ilçelerin yönetim

kurulu başkan ve üyesi olanlardan görev yaptıkları yerden milletvekilliği ve mahalli

idareler seçimlerinde herhangi bir görev için aday adayı olmak isteyenlerin, Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu tarafından seçim takvimi de dikkate alınarak belirlenen

tarihe kadar görevlerinden istifaları zorunludur.

MADDE 108 : ADAYLIĞI KABUL EDİLMEYECEK OLANLAR

Parti yetkili kurullarınca haklarında kesin çıkarma kararı verilenler ve diğer

partilerden herhangi birine adaylık başvurusunda bulunanlar ile il ve ilçe yönetim

kurulu başkan ve üyesi oldukları ve görev yaptıkları yerden aday adayı olmak

istedikleri hâlde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek olan tarihe

51

kadar bu görevlerinden ayrılmayanların, seçimlere ilişkin olarak Partiye yaptıkları

adaylık müracaatları herhangi bir incelemeye tâbi tutulmadan reddedilir.

MADDE 109 : MAHALLİ SEÇİMLER

Mahalli idare seçimlerinde adayların tespitinde, milletvekili aday tespiti için

öngörülen usullerden biri uygulanır. Bu usullerden hangisinin uygulanacağına karar

verme yetkisi Merkez Karar ve Yönetim Kurulunundur. Büyükşehir ve il belediye

başkanlığına aday olmak isteyenlerin aday yoklamalarına katılabilmeleri, Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu’nun tasvibine bağlıdır. İlçe ve belde merkezleri belediye

başkanlığına aday olmak isteyenlerin aday yoklamalarına katılabilmeleri, ilçe

yönetim kurulunun mütalâası alınmak kaydıyla il yönetim kurulunun yetkisindedir.

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, il yönetim kurulunun aday yoklamalarına

katılmaya ilişkin kararlarını değiştirebilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun bu

kararı kesindir. İl genel meclisi ve belediye meclis üyeliği için Parti Merkez Karar ve

Yönetim Kuruluna müracaat edenlerin aday adaylığı Partiye üye olsun olmasın, il

yönetim kurulunun tasvibine bağlıdır.

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu bu kararı değiştirebilir. Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu’nun bu kararı kesindir. Belediye başkanlığı ile belediye ve il genel

meclisi üyeliklerine, görev yaptığı yerden aday adayı olacak il ve ilçe başkanları ve

yönetim kurulu üyelerinin adaylık başvurusundan önce Merkez Karar ve Yönetim

Kurulu’nca belirlenen süre içinde görevlerinden istifa etmeleri gerekmektedir.

Belediye ve il genel meclisi üyeliklerine aday olup söz konusu meclislerin

üyeliklerine seçilenlerin, seçim tarihini takip eden 15 gün içerisinde Partideki

görevlerinden istifa etmeleri gerekir. İstifa etmemişlerse 15’inci günün sonunda

herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bu görevlerden istifa etmiş sayılırlar.

Mahalli idareler seçimlerinde aday adayları arasından belediye başkanlığı için

bir, belediye meclisi için üye sayısı kadar il genel meclisi üyeliklerine ise seçim

çevresi için teşkil olunan sayıda asıl ve yedek üye ayrı ayrı belirlenir. Merkez Karar

ve Yönetim Kurulu mahalli idare seçimlerinde hangi usule karar vermiş ise bunu,

kanuni süreleri dikkate alarak önceden ilgili teşkilatlara ve yetkili mercilere bildirir.

Merkez adaylığı ile merkez yoklaması dışındaki aday tespitleri yargı denetim ve

gözetiminde yapılır.

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nun mahalli seçimlerdeki aday tespitlerinde

ön seçim usulüne karar verdiği yerlerde, ön seçimde oy kullanacak partili üye

listeleri, teşkilât yoklaması usulüne karar verdiği yerlerde ise oy kullanacak teşkilât

yetkililerini gösterir listeler, ön seçimlerden en az 30 gün önce ilçe seçim kurullarına

üye kayıt defteri ve gerekli diğer belgelerle birlikte bildirilir. Kesinleşen listeler, ön

seçimden 25 gün önce parti ve ilçe seçim kurulu binaları önüne asılır.

MADDE 110 : SEÇİM İŞLERİ YÖNETMELİĞİ

Türkiye Büyük Millet Meclisi ve mahalli idareler seçimlerinde adaylığa

müracaatın şekil ve şartları, milletvekilliği, belediye başkanlığı, belediye meclis

üyeliği ve il genel meclis üyeliği için aday tespitlerinin usul ve esasları ile seçimlerle

ilgili sair konular, Tüzük hükümleri saklı kalmak kaydıyla hazırlanacak bir

yönetmelikle belirlenir.

52

Seçim İttifakı Karar Yetkisi: Milletvekili seçimlerinde seçimlere katılma

yeterliliği olan diğer siyasi partiler ile ittifak yapmak suretiyle seçime katılmaya, ittifak

protokolünü tasdik etme veya ittifaktan vazgeçmeye karar verme yetkisi Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu’na aittir.

Diğer Siyasi Parti Üyelerinin Parti Listesinden Aday Olması: Milletvekili

seçimine katılma yeterliliğine sahip olduğu halde seçime katılmayan diğer bir parti

üyesinin, Parti listesinden aday gösterilmesi kararı Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

yetkisindedir. Her halükârda bu karardan önce üyenin ve partisinin ayrı ayrı yazılı

muvafakatları’nın alınması zorunludur.

DOKUZUNCU BÖLÜM

KAYITLAR, DEFTERLER VE MALÎ HÜKÜMLER

MADDE 111 : KAYIT VE DEFTERLER

Parti Genel Merkezi ile il ve ilçe teşkilâtlarında aşağıdaki defterler tutulur.

a. Üye Kayıt Defteri: Mahalle ve köy esasına göre partili üyelerin kaydedildiği

defterdir.

b. Karar Defteri: İlgili teşkilât kademesi yönetim kurulunun almış oldukları

kararların tarih ve sayı numarasına göre müteselsil olarak kaydedildiği

defterdir. Kararlar, oylamaya katılan üyeler tarafından imzalanır. Alınan

karara muhalif olan üyeler, muhalefet şerhlerini gerekçeleri ile birlikte

yazarak karar defterini imzalarlar.

c. Kongre Karar Defteri: Kongrece alınan kararlar ile kongre tutanaklarının

özetlenerek yazıldığı defterdir. Başkanlık Divanı üyelerince imzalanır.

d. Gelen ve Giden Evrak Defteri: Teşkilât kademelerine ait bütün

yazışmaların tarih ve sayı numarası ile kaydedildiği defterdir. Gelen

evrakın asılları ile giden evrakın suretleri aynı düzenle bu amaçla

oluşturulan arşivde saklanır.

e. Gelir ve Gider Defteri: Parti adına elde edilen gelirlerin ne şekilde elde

edildiği ve harcandığını, evrak tarih ve sayısı ile belgeleri belirtilerek

birlikte gösterildiği defterdir.

f. Demirbaş defteri, Defterlerin kaç sayfadan ibaret olduğu ve bütün

sayfaları ayrı ayrı olmak üzere, teşkilâtın bulunduğu yerdeki ilgili seçim

53

kurulu başkanlığınca mühürlenerek tasdik edilir. Demirbaş Defteri: Partiye

alınan ve sarf malzemesi niteliğinde olmayan dayanıklı malların

kaydedildiği defterdir. Partiye emanet olarak kullanılmak üzere verilen

eşyalar bu deftere ayrıca kaydedilir ve iade edildiği takdirde listeden kaydı

düşülür. Partiye ait demirbaşların eskime ve yıpranma nedeniyle

kullanılmaz hâle gelmesi durumunda, ilgili yönetim kurulu tarafından

düzenlenecek bir rapor ile kayıttan düşürülmeleri sağlanır.

g. Yukarıda sözü edilen defterlerin dışında, parti organlarınca fayda ve

lüzum görülen başkaca defterler de tutulabilir. Söz konusu defterlere ait

bilgiler ayrıca elektronik ortamda da tutulur.

MADDE 112-MALİ HÜKÜMLER

Partinin gelirleri, amacına aykırı olamaz. Bu gelirler;

a. Parti üyelerinden alınan ve bin (1.000) lirayı geçmeyen giriş aidatı,

b. Yıllık en az ikiyüz (200) ve en çok bin (1.000) lira arasında değişen üyelik

aidatı,

c. Partili milletvekillerinden alınacak milletvekili aidatı,

d. Milletvekilliği, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve belediye meclisi

üyeliği aday adaylarından alınacak ve tutarı Merkez Karar ve Yönetim

Kurulunca tespit edilecek özel aidat,

e. Parti bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri rumuzların satış gelirleri,

f. Parti tarafından hazırlanan yazılı, görsel ve işitsel her türlü yayınlarının

satış bedelleri ile üye kimlik kartları için alınan gider karşılıklarından ve

parti defter, makbuz ve kağıtlarının sağlanması karşılığında alınan

paralar,

g. Parti tarafından tertiplenecek her türlü sosyal ve kültürel faaliyetlerden

elde edilecek gelirler,

h. Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,

i. Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olmak kaydıyla çeşitli kişi ve kuruluşların

makbuz karşılığı yaptıkları bağışlar,

j. Devletçe yapılacak yardımlarından oluşur.

Parti üyesi, vermeyi taahhüt ettiği aidatın tutarını Siyasi Partiler Kanunu’na ve

Tüzüğe uygun olmak şartıyla, kayıtlı bulunduğu teşkilât kademesine yazılı olarak

bildirmek suretiyle artırabilir. Aidatı tahsile yetkili teşkilât kademesinin yönetim

kurulu, Parti üyesinin vermeyi kabul ettiği miktardaki aidatı ödeyemeyecek durumda

olduğunu tespit eder ise, aidat miktarını asgari hadde indireceği gibi tamamen de

kaldırabilir. Parti üyesinin, aidatının bir kısmını veya tamamını ödememiş olması,

54

kongrelerde oy kullanmasını veya delege seçilmesini hiçbir şekilde engellemez ve

borçlu olması Partiden çıkarılmasına sebep teşkil etmez. Anayasa Mahkemesinin

denetiminden geçerek ibra edilen yıllık mali tablo, partinin resmi internet sitesinde

ilan edilir.

MADDE 113 : MİLLETVEKİLLİĞİ AİDATI

Partiye mensup Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ödeyeceği milletvekili

aidatının tutarı ve Grup ile Genel Merkez arasında ne şekilde dağıtılacağı Parti

Meclis Grubunda karara bağlanır. Ancak, bu aidatın yıllık tutarı milletvekili maaşının

net bir aylığını geçemez. Türkiye Büyük Millet Meclisinde grup kurulamaması

hâlinde ödenecek aidat miktarını Merkez Yönetim Kurulu tespit eder.

MADDE 114 : SATIŞ BEDELLERİ

Bu Tüzüğün ilgili maddelerinde yer alan satış bedellerini; Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu tespit eder. Düzenlenecek diğer faaliyetler ile ilgili değer ve fiyatlar

ise, Genel Merkezce yapılanlar için Genel Sekreter, il ve ilçe teşkilâtı tarafından

yapılanlar için ise ilgili yönetim kurulu marifetiyle tespit edilir.

MADDE 115 : BAĞIŞLAR

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren sendikaları ile

bunların üst kuruluşları, dernekler, vakıflar ve kooperatifler kendi özel kanunlarına

uymak şartıyla Partiye maddi yardım ve bağışta bulunabilirler. Partiye gerçek ve

tüzel kişiler tarafından aynı yıl içerisinde Siyasi Partiler Kanununun 66’ıncı ve Ek

6’ncı maddesinde öngörülen miktarı geçmemek üzere ayni veya nakdi bağış

yapılabilir. Parti, yabancı devletlerden, milletler arası kuruluşlardan, yabancı uyruklu

kişilerden ve Siyasi Partiler Kanunu’nun 66’ncı maddesinde yazılı genel ve katma

bütçeli resmi kurum ve kuruluşlardan, mahalli idarelerden, muhtarlıklardan, özel

kanunla ve özel kanuna dayanılarak kurulmuş bankalardan ve sermayesinin bir

kısmı devlete ait müesseselerden hiçbir suretle ayni ve nakdi bağış ve yardım

alamaz. Bu kuruluşlardan mal ve hakların belgesiz olarak kullanılması ve

bağışlanması kabul edilemez.

MADDE 116 : GAYRİMENKUL ALIMI

Partinin maksadına uygun gayrimenkul alım, satım, devir ve ferağına Merkez

Karar ve Yönetim Kurulu yetkilidir.

Parti, maksadı dışında gayrimenkul iktisap edemez. Partinin gayesi içinde olmak

şartıyla iktisap ettiği gayrimenkullerden gelir elde edilebilir.

MADDE 117 : TİCARİ FAALİYET, KREDİ VE BORÇ ALMA YASAĞI

Parti, ticari faaliyette bulunamaz. Parti adına hiçbir surette, hiçbir yerden ve

hiçbir kimseden dolaylı ve dolaysız kredi ve borç alınamaz. Ancak, ihtiyaç duyulan

hâllerde Siyasi Partiler Kanunu’nun 66’ncı maddesinin 1’inci ve 3’üncü fıkralarında

gösterilenler dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerden kredi ve ipotek karşılığı mal

satın alınabilir.

55

MADDE 118 : KREDİ VE BORÇ VERME YASAĞI

Parti adına üyelere ve diğer gerçek ya da tüzel kişilere hiçbir şekilde kredi ve

borç verilemez.

MADDE 119 : GELİR MAKBUZLARI

Partinin bütün gelirleri, parti adına elde edilir. Partinin bütün kademelerince

sağlanan gelirler Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca bastırılacak makbuzlar

karşılığında alınır. Parti teşkilât kademelerine gönderilecek gelir makbuzlarının

kayıtları, sıra ve seri numaralarına göre Parti Genel Merkezince tutulur.

Parti teşkilât kademeleri aldıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla mali

sorumluluk taşırlar. Sağlanan gelirin miktarı, sağlandığı kişinin adı, soyadı ve adresi

ile makbuzu düzenleyenin adı, soyadı ve imzası dip koçan ve kesilen kısımda yer

alır. Makbuzların asıl kısımları ile dip koçanlarında aynı sıra ve seri numarası

bulunur. Makbuz dip koçanlarının saklanma süresi, Anayasa Mahkemesinin ilk

incelemeye ilişkin kararının partiye bildiriliş tarihinden itibaren 5 yıldır.

MADDE 120 : GİDERLERİN YAPILMASINDA USUL

Partinin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Partinin bütün giderleri parti tüzel

kişiliği adına yapılır. Siyasi Partiler Kanununun 70’inci ve Ek 6’ncı maddesine göre

belirlenen tutara kadar yapılan harcamaların makbuz veya fatura ile tevsiki mecburi

değildir. Ancak, bütün harcamaların Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen yetkili

kurul ve makamın kararına dayanması şarttır. Şu kadar ki yetkili kurulca onaylanan

bütçede ön görülmüş olmak kaydıyla bu fıkraya göre tevsiki mecbur olmayan

harcamalar ile genel tarifeye bağlı giderler için ayrıca karar almaya gerek yoktur.

Giderlere ait belgelerin saklanma süresi, özel kanunlarda gösterilen daha uzun

süreye ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, kesin hesaba ilişkin Anayasa

Mahkemesinin ilk inceleme kararının partiye bildirme tarihinden itibaren beş yıldır.

İlçe teşkilâtının gelir, gider ve harcamaları azami beş ay içinde il yönetim

kurulunca, il teşkilâtının gelir, gider ve harcamaları ise azami altı ay içinde Merkez

Yönetim Kurulunca incelenir.

MADDE 121 : MALİ SORUMLULUK

Partinin yapacağı giderler, sözleşmeler ve girişeceği taahhütler, Parti tüzel

kişiliği adına; Genel Merkezde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, illerde il yönetim

kurulu, ilçelerde ilçe yönetim kurulu veya bu kurullar tarafından yetkili kılınan

kişilerce yapılır.

Genel Merkez ile il ve ilçelerde parti tüzel kişiliği adına sözleşme yapılması ve

taahhüt altına girilmesine ilişkin usul ve esaslar Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca

tespit edilir. Bu esaslara aykırı olarak yahut Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca

yetki verilmediği veya bu kurul tarafından sonradan alınan bir kararla onaylanmadığı

takdirde, Partinin teşkilât kademelerinin yaptıkları sözleşme ve giriştikleri

yükümlülüklerden dolayı, Parti tüzel kişiliği hiçbir suretle sorumlu tutulamaz;

56

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Genel Başkan veya Parti tüzel kişiliği aleyhinde

takipte bulunulamaz. Bu takdirde sorumluluk, sözleşmeyi yapan veya yükümlülük

altına giren kişi veya kişilere aittir.

MADDE 122 : BÜTÇE VE KESİN HESAP

Partinin hesapları, bilânço esasına göre düzenlenir. Her takvim yılına ait

bütçe ve kesin hesabın hazırlanması ile gelir, gider ve diğer muhasebe işlemlerine

ilişkin usul ve esaslar ayrıca düzenlenecek Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilir.

Partinin Genel Merkezi, bağlı ilçelerini de kapsamak üzere il yönetim kurulları

ayrı ayrı her takvim yılı başında gelir ve gider tahminlerini içeren yıllık bir bütçe

hazırlarlar. İl teşkilâtları hazırladıkları bütçeyi ait olduğu takvim yılından önceki yılın

Ekim ayı sonuna kadar Genel Merkeze gönderirler. İl ve ilçe teşkilât kademelerine

ilişkin bütçeler, Genel Merkezin bütçesi ile birleştirilir ve aralık ayı sonuna kadar

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu nca incelenerek karara bağlanır. İl yönetim

kurulları, bağlı ilçeleri de içine almak üzere her bütçe yılını takip eden Nisan ayı

sonuna kadar, bir evvelki yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesabı

hazırlayarak Genel Merkeze gönderirler.

Kesin hesap cetvelleri ilgili bulundukları bütçenin iç bölüm ve maddelerine

uygun olarak düzenlenir. Her teşkilât kademesi aynı hesap döneminde edindiği

taşınmaz ve değeri Siyasi Partiler Kanununun 74’ncü maddesinde belirtilen tutarı

aşan taşınır mallar, menkul kıymetler ve her türlü hakları bir liste olarak edinim tarihi

ve finansman kaynağını belirtmek suretiyle kesin hesap cetveline ekler. İl yönetim

kurullarından gönderilenler ile Genel Merkeze ait olan kesin hesap cetvelleri Merkez

Karar ve Yönetim Kurulunca yapılan incelenmeyi müteakip son şeklini alır ve karara

bağlanır.

ONUNCU BÖLÜM

MÜTEFERRİK HÜKÜMLER

MADDE 123 : PARTİNİN FESHİ

Türkiye Emekliler ve Çalışanlar Partisi’nin kapanması Büyük Kongrenin kararı

ile gerçekleşir. Bunun için Büyük Kongre üye tam sayısının Salt çoğunluğunun teklifi

gerekir. Parti’nin tüzel kişiliğine son verilmesi; Büyük Kongre üye tam sayısının salt

çoğunluğunun katılımı ile yapılacak toplantıda, Toplanma yeter sayısının Salt

çoğunluğunun kararı ile son verilebilir. Bu karar gizli oyla alınır.

Tüzel kişiliğin sonlanması kararı Genel Başkanlık tarafından derhal TBMM

Başkanlığı’na, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’na, İçişleri Bakanlığına ve Yargıtay

Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilir. Tüzel kişiliğine son verilen Türkiye Emekliler

ve Çalışanlar Partisi’nin, mallarının tasfiye şekli Kongre kararında belirlenir.

MADDE 124 : YÖNETMELİK VE GENELGE

57

Bu Tüzükte yer alan çeşitli konularda yönetmelik çıkarmaya Merkez Karar ve

Yönetim Kurulu, genelge ve benzeri talimatlar yayımlamaya Genel Başkan yetkilidir.

Genel Başkan bu yetkiyi gerektiğinde Başkanlık Divanı üyelerine devredebilir.

MADDE 125 : TÜZÜĞÜN DEĞİŞTİRİLMESİ

Büyük Kongre, Siyasi Partiler Kanunu ve Tüzük hükümlerine uymak suretiyle

Parti Tüzüğünde kısmen veya tamamen değişiklik yapabilir.

MADDE 126 : GÖREVLİLERİN İLGİLİ MERCİLERE BİLDİRİMİ

Parti kongreleri hariç olmak üzere her kademedeki Parti organında, bu

Tüzükte gösterilen bir göreve getirilenlerin ad ve soyadları, doğum yeri ve tarihleri,

meslek ve sanatları, ikametgâhları ve nüfus cüzdanı örnekleri, mahallin en büyük

mülki amirine seçim veya atamayı takip eden 15 gün içerisinde bir yazı ile bildirilir.

Merkez organlarında görev alanlarla ilgili bilgi ve belgeler de aynı süre içerisinde

doğrudan İçişleri Bakanlığına ve Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.

MADDE 127 : UYGULANACAK DİĞER HÜKÜMLER

Bu Tüzükte yer almayan hususlarda Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları

ile genel hükümler uygulanır.

MADDE 128 : YETKİ VE GÖREV DEVRİ

Parti organ veya makamları, kanunun devrine olur vermedikleri dışında kalan

bütün konulardaki yetki ve görevlerini, belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde

geçici veya sürekli olarak alt kademe organ veya makamlarına devredebilir. Yetkili

organ veya makamın, alt bir organ veya makama görev vermiş olması, o görevi

yapmak için gerekli olan yetkinin de devri anlamına gelir.

MADDE 129 : TÜZÜKTE YAZILI SÜRELERİ KISALTMA YETKİSİ

Tüzük’te yapılacak işlemlerle ilgili ön görülmüş süreleri kısaltmaya, yasaların

amir hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

yetkilidir.

MADDE 130 : YETKİ SINIRI,

Bağdaşmaz ve Birleşemez Konumlar Hiçbir alt kademe başkan veya üyesi

yahut kurulu, Parti genel politikalarına aykırı ve Partiyi bağlayıcı nitelikte eylem ve

işlemde bulunamaz. Belde, ilçe ve il yönetim kurulu başkan ve üyeliği, milletvekilliği,

belediye başkanlığı, Parti yan kuruluş başkan ve üyeliği, aynı veya farklı belde, ilçe

ve ilde mevcut başka bir kurul üye veya başkanlığı ile bağdaşmaz.

Merkez organlarında görev alanlar il başkanlığı görevi dışında hiçbir alt

kademede görev alamazlar.

58

MADDE 131 : MİLLETVEKİLLERİNİN HALKLA İRTİBAT BÜROLARI

Partili milletvekilleri çalışmalarını ve halkla temaslarını, teşkilat kademesine

ait mekanlar ile seçim çevrelerinde, il veya ilçe ölçeğinde açacakları irtibat

bürolarında gerçekleştirebilirler.

MADDE 132 : PARTİ İÇ YÖNETMELİKLERİ

Tüzük’te çıkarılması öngörülen bütün iç Yönetmelikler ile iş ve faaliyetin

gerekli kıldığı her tür Yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici metinleri

oluşturmaya, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkilidir. Herhangi bir konuda

Tüzükte öngörülen yönetmeliğin çıkarılamamış olması, o alanda faaliyette

bulunmayı engellemez ve geciktirmez.

MADDE 133 : PARTİ MERKEZ ORGANLARININ İLK OLUŞUMU

Parti kurucuları, Partinin tüzel kişilik kazanmasını takip eden 15 gün içinde

toplanarak belirleyeceği seçim yöntemine göre üyeleri arasından önce Partinin

Genel Başkanı’nı, Genel Başkan Yardımcılıklarını, daha sonra belirleyeceği sayıdaki

Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeleri ile Merkez Disiplin Kurulu üyelerini gizli

oylama ile seçer, tüzüğün ilgili Maddesinde belirtilen makamlara gerekli bildirim

yapılır. Parti kurucularının bu maddeye göre yapacakları toplantılara, Partinin

TBMM’de bulunan grup üyeleri de katılır.

Kurucu üyeler tarafından oluşturulan ilk Merkez Karar ve Yönetim Kurulu,

yapacağı toplantıda toplantı takvimini belirler, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu

üyelerinin seçimini yapar.

MADDE 134: YÜRÜTME MADDESİ

Bu Tüzüğü Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yürütür.