
TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ TÜZÜK
BİRİNCİ BÖL
KURULUŞ, AMAÇ VE İLKELER
Madde 1: Kuruluş
Madde 2: Amaç
Madde 3: Genel İlkeler
Madde 4: Çalışma İlkeleri
İKİNCİ BÖLÜM
PARTİ ÜYELİĞİ
Madde 5: Üye Olabilme Şartları
Madde 6: Üyeliği Kabul Edilmeyecek Olanlar.
Madde 7: Üyeliğe Kabul ve Kayıt
Madde 8: Yurt Dışında Bulunan Vatandaşların Üyeliği
Madde 9: Genel Merkezce Üyeliğe Kabul
Madde 10: Yeniden Üyeliğe Kabul
Madde 11: Üye Kayıt Defterleri ve İşlemleri
Madde 12: Üye Kayıtlarının İptali ve Yenilenmesi
Madde 13: Parti Üyeliğinin Sağladığı Haklar
Madde 14: Üyelerin Parti İçi İlişkileri ve Sorumlulukları
Madde 15. Parti Üyelerinin Parti Dışı İlişkileri
Madde 16. Parti Üyeliğinin Sona Ermesi
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PARTİ TEŞKİLATI
Madde 17: Teşkilat Birimleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
Madde 18: Büyük Kongre
Madde 19: Büyük Kongrenin Görev ve Yetkileri
Madde 20: Büyük Kongre Toplantıları ve Gündem
Madde 21: Büyük Kongrenin Açılışı
Madde 22: Kongre Divanı ve Görevleri
Madde 23: Açılış Konuşması ve Raporların Okunması
Madde 24: Komisyonların Teşkili
Madde 25: Kongre Görüşmeleri
Madde 26: Seçim Hazırlıkları ve Adaylık
Madde 27: Oyların Kullanılması
Madde 28: Kongre Tutanakları
Madde 29: Büyük Kongrenin Olağanüstü Toplanması
Madde 30: Genel Başkan Seçimi ve Görev Süresi
Madde 31: Görev ve Yetkileri
Madde 32: Genel Başkanlığın Boşalması
Madde 33: Genel Başkan Yardımcıları
Madde 34: Genel Sekreter
Madde 35: Genel Sekreterin Görevleri
Madde 36: Genel Sekreter Yardımcıları
Madde 37: Genel Muhasip ve Yardımcıları
Madde 38: Başkanlık Divanı Teşkili ve Çalışma Esasları
Madde 39: Başkanlık Divanının Görev ve Yetkileri
Madde 40: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Teşkili
Madde 41: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Görev ve Yetkileri
Madde 42: Dernek,Sendika,
Vakıf, Kooperatif ve Meslek Kuruluşlarıyla Siyasi İlişki ve İş Birliği
Madde 43: Danışman Görevlendirilmesi ve Kapsamı
Madde 44: Disiplin Kurulları
Madde 45: Disiplin Kurullarına İlişkin Müşterek Hükümler
Madde 46: Disiplin Kuruluna Sevk Yetkisi
Madde 47: Disiplin Cezaları
Madde 48: Disiplin Suçlarında Zaman Aşımı
Madde 49: Tedbirli Olarak Disiplin Kuruluna Sevk
Madde 50: Disiplin Cezalarına Yargı Nezdinde İtiraz Hakkı
Madde 51: Disiplin Cezalarını Af Yetkisi Denetim
Madde 52: Danışma Kurulu Kuruluşu, Görev Süresi ve Çalışma Usulü
Madde 53: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkanı, Başkan Vekilleri Ve Grup
Yönetim Kurulu
Madde 54: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Disiplin Kurulu
Madde 55: Grup Üyelerinin Uyması Gereken Esaslar
Madde 56: Grupta Gizli Oylama
Madde 57: Grup Hükûmet İlişkileri
BEŞİNCİ BÖLÜM
İL, İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI
Madde 58: İl Kongresi
Madde 59: İl Başkanı
Madde 60: İl Başkan Yardımcısı, İl Sekreteri ve İl Muhasibinin Görevleri
Madde 61: İl Yönetim Kurulu
Madde 62: İl Yönetim Kurulunun Görevleri
Madde 63: İl Yönetiminde İş Bölümü
Madde 64: İl Disiplin Kurulu
Madde 65: İl Disiplin Kurulu Görevleri
Madde 66: İlçe Teşkilatı
Madde 67: İlçe Kongresi
Madde 68: İlçe Başkanı
Madde 69: İlçe Yönetim Kurulu
Madde 70: İlçe Yürütme Kurulu
Madde 71: Belde Teşkilatları
ALTINCI BÖLÜM
İL VE İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Madde 72: Yapılamayacak İşler
Madde 73: Yönetim Kurulu Toplantıları
Madde 74: Kurucu Yönetim Kurulları
Madde 75: Üyeliklerin Boşalması
Madde 76: İşten El Çektirme ve Geçici Yönetim Kurulunun Teşkili
Madde 77: Birden Fazla Görev Yasağı
Madde 78: Kongre Gündemi
Madde 79: Davet, Yoklama ve Kongrenin Açılması
Madde 80: Kongre Başkanlık Divanının Teşkili ve Görevleri
Madde 81: Kongrelerin Görev ve Yetkileri
Madde 82: Kongrelerde Seçimlerin Yapılması ve Tutanaklar
Madde 83: Şikâyet ve İtirazlar
Madde 84: Kongresini Yapmayan Kademeler
Madde 85: İl Genel Meclisi Grupları
Madde 86: Belediye Meclisi Grupları
Madde 87: İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi Gruplarına İlişkin Ortak Hükümler
YEDİNCİ BÖLÜM
DANIŞMA KURULU VE YAN KURULUŞLAR
Madde 88: Danışma Kurulu, Görev Süresi ve Çalışma Usulü
Madde 89: Yan Kuruluşlar
Madde 90: Aile ve Kadın Kollarına Üyelik
Madde 91: İlçe Aile ve Kadın Kolu
Madde 92: İl Aile ve Kadın Kolu
Madde 93: Genel Merkez Aile Ve Kadın Kolu
Madde 94: Gençlik Kollarına Üyelik
Madde 95: İlçe Gençlik Kolu
Madde 96: İl Gençlik Kolu
Madde 97: Genel Merkez Gençlik Kolu
Madde 98: Yardımcı Kurul ve Komisyonlar
Madde 99: Yurt Dışı Temsilcilikler
Madde 100: Müşterek Hüküm
SEKİZİNCİ BÖLÜM
SEÇİMLERE KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ
Madde 101: Seçimlere Katılma
Madde 102: Aday Tespiti
Madde 103: Merkez Adaylığı
Madde 104: Merkez Yoklaması
Madde 105: Teşkilât Yoklaması
Madde 106: Ön Seçim
Madde 107: Adaylığa Müracaat ve İzin
Madde 108: Adaylığı Kabul Edilmeyecek Olanlar
Madde 109: Mahalli Seçimler
Madde 110: Seçim İşleri Yönetmeliği
DOKUZUNCU BÖLÜM
KAYITLAR, DEFTERLER VE MALÎ HÜKÜMLER
Madde 111: Kayıt ve Defterler
Madde 112: Mali Hükümler
Madde 113: Milletvekilliği Aidatı
Madde 114: Satış Bedelleri
Madde 115: Bağışlar
Madde 116: Gayrimenkul Alımı
Madde 117: Ticari Faaliyet, Kredi ve Borç Alma Yasağı
Madde 118: Kredi ve Borç Verme Yasağı
Madde 119: Gelir Makbuzları
Madde 120: Giderlerin Yapılmasında Usul
Madde 121: Mali Sorumluluk
Madde 122: Bütçe ve Kesin Hesap
ONUNCU BÖLÜM
MÜTEFERRİK HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER
Madde 123: Partinin Feshi
Madde 124: Yönetmelik ve Genelge
Madde 125: Tüzüğün Değiştirilmesi
Madde 126: Görevlilerin İlgili Mercilere Bildirimi
Madde 127: Uygulanacak Diğer Hükümler
Madde 128: Yetki ve Görev Devri
Madde 129: Tüzükte Yazılı Süreleri Kısaltma Yetkisi
Madde 130: Yetki Sınırı
Madde 131: Milletvekillerinin Halkla İrtibat Büroları
Madde 132 : Parti İç Yönetmelikleri
Madde 133: Parti Merkez Organlarının İlk Oluşum
Madde 134: Yürütme Maddesi
BİRİNCİ BÖLÜM
KURULUŞ AMAÇ VE İLKELER
MADDE 1: KURULUŞ:
TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları, İnsan
Hakları Evrensel Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve TBMM
tarafından onaylanmış uluslararası belgeler, diğer ilgili kanun ve mevzuat
çerçevesinde, Tüzüğü ve Programına göre teşkilatlanmak ve faaliyette bulunmak
üzere kurulmuş bir siyasi partidir. Partinin Genel Merkezi Ankara’da dır. Özel işareti;
ekte sunulduğu şekilde
Beyaz zemin: Saflığı ve temizliği
Mavi renk: Dürüstlüğü ve başarıyı
Yatay çizgiler: Derinliği ve deneyimi
Doğan Güneş : Yeniden doğuşu
Yedi Işın:Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yedi coğrafi bölgesini yani tüm vatanın her
köşesini kapsadığını ve partimizin yedi ilkesini simgeler ve bunların altında
“TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ” yazılı logoludur.
Kısaltılmış adı “TEÇPAR” dır
MADDE 2 : PARTİNİN AMACI
2.1. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin vatan ve millet bütünlüğüne sahip çıkmak ve
korumak,
2.2. Toplumun huzuru ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, demokratik,
laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni korumak ve
yüceltmek,
2.3. Atatürk ilke ve İnkılaplarına sonuna kadar sahip çıkmak ve hayata geçirmek,
2.4. Ekonomik kalkınmada liberal girişimciliği ve ferdi teşebbüs gücünü esas alan
ekonomi politikaları geliştirmek, yatırım ve istihdam kapasitesi yüksek, ileri
teknolojiyi esas alan, uluslararası rekabet gücüne sahip bir ekonomi yapmak,
2.5. Ekonomik kalkınmayı hızlandırarak, işsizlik ve fakirliği ortadan kaldırmak, gelir
dağılımındaki bozukluğu gidermek ve fertlerin yaşam standartlarını
yükseltmek, bölgelerarası gelişmişlik farkını azaltarak dengeli ve adil bölüşüme
dayalı sosyal ve ekonomik bir yapı oluşturmak,
2.6. Geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin; modern ve gelişmiş Türkiye
hedefine
inanmış, milli değerlere bağlı ve üstün ahlaki değerlere sahip, sevgi ve saygı
değerleri ile donanmış, çağdaş birer insan olarak yetişmelerini sağlayacak milli
eğitim politikalarını geliştirmek,
2.7. Cumhuriyetimizi ve demokratik sistemimizi her türlü tehdit ve tehlikeye karşı
korumaya ve güçlendirmeye çalışmak,
2.8. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Beyannamesinde ifadesini
bulan temel hak ve hürriyetler ile tarihi, milli ve manevi değerlerini korumak,
geliştirmek ve güçlendirmek,
2.9. Demokratik siyasi platformda uzlaşmacı ve her türlü fikre saygılı olarak,
fikirlerin özgürce ifade edilebileceği demokratik bir toplum oluşturmak,
2.10. Tüm yurttaşların geleceğe güvenle bakabilmelerini sağlayacak bir sosyal
güvenlik sistemini oluşturmak,
2.11. Toplumsal barış ve huzurun hâkim kılındığı, vatandaşların birbirleriyle ve
devletle olan ilişkilerinde sevgi ve saygı ile insan hak ve hürriyetlerinin ve
hukukun üstünlüğünün esas alındığı bir toplum yapısını oluşturmak,
2.12. Ülkemizin çıkarları doğrultusunda bölgesel ve uluslararası barışa katkı
yapacak güven verici, kişilikli ve istikrarlı bir dış politika uygulamak,
2.13. Atatürk İlke ve İnkılapları yol göstericimiz, Türkiye Cumhuriyet’inin
Kuruluş ayarlarına dönmek ana hedefimizdir.
2.14. Bu tüzük ve parti programında yazılı diğer hususları gerçekleştirmek,
MADDE 3 : TEMEL İLKELER
Partimiz; yukarıda sayılan amaçlara, Atatürk’ün belirlediği Türk
milliyetçiliğinden ve milletimizin tarihi, milli ve manevi değerlerinden alacağı güç ve
ilhamla, özgürlükçü; Barışçı ve demokratik düzen içerisinde ulaşabileceğine inanır.
Bu amaçlara ulaşmada ve bütün faaliyetlerinde her türlü dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi
düşünce ve inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle, vatandaşlar arasında ayırım
gözetilemeyeceğini kabul eder.
MADDE 4: ÇALIŞMA İLKELERİ
4.1. Tüzük ve programlar Genel Başkan dahil tüm üyeleri ve organları bağlar.
4.2. Bütün üyeler partinin amaçları için gücü ve yeteneği ölçüsünde çalışır, partinin
amaçlarına aykırı söylem ve davranışta bulunmaz.
4.3. Parti içi görevlendirmelerde liyakat ve ehliyet esas alınarak demokratik usuller
kullanılır.
4.4. Her üye parti içinde ve faaliyetlerde üzerine düşen görevi severek yerine
getirir.
4.5. Siyasi makam ve görevler, kişisel nüfuz ve çıkar amacıyla kullanılamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
PARTİ ÜYELİĞİ
MADDE 5 : ÜYE OLMANIN ŞARTLARI
Partinin tüzük ve programını kabul ettiğini bir beyanname ile belirten, başka
bir siyasi partiye kayıtlı olmayan, on sekiz yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi
hakları kullanma ehliyetine sahip her Türk vatandaşı, partiye belirli bir aidatı
ödemeyi kabul etmek koşuluyla üye olabilir.
MADDE 6 : ÜYELİĞİ KABUL EDİLMEYECEK OLANLAR
Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı organı mensupları, kamu
kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar ile işçi niteliği taşımayan diğer görevliler,
Silahlı Kuvvetler mensupları ile yüksek öğrenim öncesi öğrenciler, kamu
hizmetlerinden yasaklılar, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve
istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara
fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkum
olanlar, herhangi bir suçtan dolayı, ağır hapis veya taksirli suçlar hariç 5 yıl veya
daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabının
birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlemesini aleni olarak tahrik etme
suçundan mahkum olanlar, terör eyleminden mahkum olanlar, Partimize üye
olamazlar.
Yüksek Öğretim elemanları, yasaklamanın dışındadır. Bunlar hakkında,
Yüksek Öğretim Kanunu uygulanır. Anayasa ve Siyasi Partiler Yasası’nda Yapılacak
değişiklikler ile bu maddede yazılı üyelik sınırlamalarında değişiklik yapılarak,
konulan sınırlamaların bir kısmının ya da tamamının kaldırılması halinde, kaldırılan
sınırlamalar herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmaksızın bu tüzükten
çıkarılmış sayılır.
MADDE 7 : ÜYELİĞE KABUL VE KAYIT
Partiye üye olmak isteyen bir kimse, iki partilinin referansını içeren bir giriş
beyannamesi doldurarak, sürekli oturduğu ilçe başkanlığına alındı belgesi
karşılığında verir. İlçe yönetim kurulu, giriş beyannamesindeki bilgileri tam ve yeterli
görmediği takdirde, başvuru sahibinin durumunu oturduğu yerdeki partililerden ve
resmi mercilerden ayrıca sorabilir. İlçe yönetim kurulu, üyelik başvurusu ile ilgili
inceleme ve soruşturmasını, genel merkezin bu işle görevli komisyonunun yazılı
onayını da alarak en geç 30 gün içinde tamamlar ve başvuru sahibinin üyeliğe kabul
edilip edilmediğini kendisine bildirir. Karar, başvuru sahibinin üyeliğe kabulü şeklinde
ise tarih ve sırasına göre üye kayıt defterine kayıt yapılır. 30 gün içinde karara
bağlanmamış olan üyelik başvuruları kabul edilmemiş sayılır. Karar, isteklinin partiye
alınmaması yolunda ise bu husus karar tarihinden itibaren, 30 gün içinde kendisine
yazılı olarak bildirilir. İlçe yönetim kurulu, üyeliğe kabul etmemeye dair kararlarında
gerekçe göstermek zorunda değildir. İstemi reddedilen kişi, ilçe yönetim kurulu
kararının kendisine yazılı olarak tebliğinden itibaren, 7 gün içinde il yönetim kuruluna
başvurabilir. İl yönetim kurulunun, 15 gün içinde vereceği karar kesindir.
Başkanlık Divanı, resen veya müracaat üzerine süreye bakılmaksızın üye
kayıtları konusunda nihai kararı vermeye yetkilidir. Kadın ve Gençlik Kollarına üye
kaydı için de yukarıdaki hükümler uygulanır. Bir kimse, bütün yurtta yalnız bir ilçede
partiye üye olarak kayıt olabilir. Kayıt yeri, o kişinin devamlı oturduğu mahalle veya
köyün bağlı olduğu ilçedir. Üye ile ilgili işlemler, kayıtlı olduğu mahalle ve köy
dikkate alınarak yapılır. Üye, oturduğu yeri değiştirmedikçe başka bir ilçeye veya
başka bir mahalle veya köye kaydının naklini isteyemez ve parti yönetim
kurullarınca da nakledilemez. Parti üyelerine, ilçe başkanlıklarınca, genel merkezin
hazırladığı, parti kimlik belgesi verilir. Bu belge, üyeliğin ispatı için yeterli olup, yer
değiştiren üyeler, kayıtlarını aktardıkları ilçe başkanlığından yeni kimlik belgesi
almak zorundadırlar.
MADDE 8: YURT DIŞINDA BULUNAN VATANDAŞLARIN ÜYELİĞİ
Sürekli yurt dışında bulunan vatandaşlar üyelik başvurularını Türkiye’ye
geldiklerinde ikamet ettikleri ilçe başkanlığına üye giriş beyannamesi vermek veya
göndermek suretiyle yaparlar. Başvuru yazısında, yurt dışında sürekli oturduğu ve
çalıştığı yerlerin adresleri ve Türkiye’ye geldiğinde oturduğu adres de belirtilir.
Bulundukları yerde parti yurtdışı temsilciliği oluşturulmuş ise, temsilcilik aracılığıyla
da üyelik başvurusu yapabilirler.
MADDE 9: GENEL MERKEZCE ÜYELİĞE KABUL:
Ülkeye büyük hizmeti geçmiş kimseler partiye Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu tarafından kabul edilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, uygun gördüğü
kimselerin partiye kaydına karar verebilir. Bunların giriş beyannameleri kanuni
ikametgahlarının bulunduğu ilçeye gönderilerek kayıtları yaptırılır. Merkez Karar ve
Yönetim Kurulu’nca Partiye kabul edilen kimseler hakkında partinin diğer
organlarınca hiçbir itiraz ileri sürülemez.
MADDE 10 : YENİDEN ÜYELİĞE KABUL;
Parti üyeliğinden herhangi bir sebeple ayrılmış olanların yeniden parti
üyeliğine kabulü ilçe yönetim kurulunun teklifi üzerine Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu onayı alınarak il yönetim kurulunun kararı ile yapılır. İl yönetim kurulu kararı
kesindir. Parti üyeliğinden ayrılmış olan Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Başkanlık
Divanı ve Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ile il ve büyükşehir belediye başkanları ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin tekrar partiye kabullerinde Merkez Karar ve
Yönetim Kurulu yetkilidir.
MADDE 11 : ÜYE KAYIT DEFTERİ VE İŞLEMLERİ:
İlçe yönetim kurulu, Genel Merkezce hazırlanıp gönderilen ve İlçe Seçim
Kurulu Başkanlığına onaylatılmış “Üye Kayıt Defteri” tutar. Her köy ve mahalle için
ayrı bir defter tutulur. Parti üyeliğine kabul edilenler, mensup oldukları köy veya
mahalleye göre sıra numarası verilerek bu deftere kaydedilirler. Üye kayıt defterinin
ihtiva edeceği bilgiler ile kayıtlarla ilgili diğer hususlar, üye giriş beyannamelerinin
düzenlenmesi, doldurulması ve saklanması, bu defterlere dayanarak genel merkeze
gönderilmek üzere hazırlanacak özet bilgilerin nasıl düzenleneceği gibi hususlar
yönetmelikle gösterilir.
Kadın ve Gençlik Kolları ile diğer yan kuruluşlar, Teşkilat İlçe Başkanlarınca
tasdikli üye kayıt defterleri tutarlar. Bu defterlere, yetkili kurul kararı ile üyelikleri
kesinleşenlerin kaydı yapılır. Bu deftere kaydedilen üyelerin ilçe defterindeki üye
kayıt numaraları da defterin ayrı bir sütununa karşılıklı kontrol imkânı oluşturarak
için kaydedilir.
MADDE 12 : ÜYE KAYITLARININ İPTALİ VE YENİLENMESİ
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, gerek gördüğü hallerde ve yerlerde üye
kayıtlarının iptaline ve yeniden yazımına karar verebilir.
MADDE 13 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SAĞLADIĞI HAKLAR
Parti üyeleri aşağıdaki haklara sahiptirler:
13.1. Her türlü parti faaliyetine ve toplantısına katılmak, düşünce ve görüşlerini
bildirmek,
13.2. Kongre delegeliği ile kurullardaki başkan ve üyelikler dahil her türlü göreve
aday olmak, oy vermek ve seçildiği takdirde görev almak,
13.3. Seçimlerde aday yoklamasına katılmak, seçildikleri takdirde parti listelerine
girmek,
13.4. Parti program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüşlerini parti teşkilat ve
görevlilerine yazılı ve sözlü olarak duyurmak.
MADDE 14: ÜYELERİN PARTİ İÇİ İLİŞKİLERİ VE SORUMLULUKLARI
Parti üyeleri aşağıdaki sorumlulukları taşırlar:
13.1. Anayasa ve kanunlara, partinin program tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilen
hükümlerine ve partinin yetkili organlarınca verilen kararlara uymak,
14.2. Parti tüzük, program, yönetmelik ve yetkili kurul karar ve bildirilerinde belirtilen
esaslara aynı fikir ve inanç doğrultusunda üyeler arasında bulunması gereken
dostluk, kardeşlik ve arkadaşlık bağlarıyla çalışmak,
14.3. Siyasal hayatta, erdeme, verimliliğe, yeteneğe, bilgi birikimine ve emeğe
uygun yükselmenin esas olduğuna inanmak ve bu ilkelere uymak,
14.4. Siyaseti onurlu bir sosyal hizmet saymak,
14.5. Özel yaşamlarında, görev yerlerinde ve işlerinde, üyesi bulundukları kurum,
kurul ve kuruluşlarda partinin ilkelerine ve amaçlarına uygun davranmak ve
çalışmak,
14.6. Partinin ilkelerini yaymak ve hedeflerine ulaşması için çalışmak,
14.7. Partinin birliğini parti içindeki sevgi, saygı, huzur ve ahengi bozacak
davranışlardan sakınmak,
14.8. Program, tüzük ve yönetmelik hükümlerine, yetkili organlar tarafından verilen
kararlara ve yayınlanan bildirilere aykırı söz ve yayında bulunmamak,
14.9. Siyasal görevleri özel çıkarlar için kullanmamak, siyasette etkinlik kazanmak
için kimseye şahsi çıkar sağlamamak.
MADDE 15 : PARTİ ÜYELERİNİN PARTİ DIŞI İLİŞKİLERİ
Parti üyeleri;
15.1. Ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütün olan Türkiye Cumhuriyeti’nde herhangi
bir bölgenin, ırkın, mezhebin veya sosyal bir sınıfın diğerlerine hakim veya
diğerlerinden imtiyazlı olması hedeflerine yönelik faaliyette bulunamazlar.
15.2. Yurttaşlara kin, nefret, partizanlık gibi zararlı duygu ve fikirleri aşılamak
suretiyle milli birliği sarsmaya ve bozmaya çalışan her türlü fikir ve
davranışlarla savaşmayı vatan borcu bilirler.
15.3. Milli huzur ve menfaatlerin, şahsi menfaat ve huzurdan daha önde geldiğine
inanan kişiler olarak, ister iktidarda isterse muhalefette olsun, devlet
organlarının ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik
ilkesine uygun bir şekilde hareket etmelerini sağlama hedefini güderler.
15.4. Bütün vatandaşlar arasında sevgi ve saygıya dayalı, samimi bir kardeşlik
havasının tesisi yaratılması için her türlü gayreti gösterirler.
MADDE 16 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ
Parti üyeliği aşağıdaki hallerde sona erer:
16.1. İstifa,
16.2. Ölüm,
16.3. Başka bir partiye üyelik başvurusunda bulunmak, üye olmak veya başka bir
partide görev almış olmak,
16.4. Siyasi Partiler Kanunu ve bu Tüzük uyarınca yetkili mercilerin verecekleri karar
ile üyelikten ihraç edilmiş olmak.
Üyelikten ayrıldığını bağlı bulunduğu ilçe başkanlığına şahsen veya noter kanalıyla
bildiren veya başka bir partiye kaydolduğu anlaşılan üye ile üye olma
şartlarını sonradan kaybeden veya üyeliğe giriş sırasında üyelik şartlarını
taşımadıkları sonradan anlaşılanların üyelik kaydı İlçe Yönetim Kurulu kararı
ile silinir. Bu maddenin 14.3 bendinde belirtilen sebeplerle kaydının
silinmesine karar verilen üyeye, bu karar 7 gün içerisinde tebliğ edilir. İlgilinin
tebliğden itibaren 7 gün içerisinde il yönetim kuruluna itiraz hakkı vardır. İl
yönetim kurulu 15 gün içerisinde kararını verir ve ilgiliye tebliğ eder. Bu karar
kesindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PARTİ TEŞKİLATI
MADDE 17 : TEŞKİLAT BİRİMLERİ
Parti; temel birimler ile yan kuruluşlar ve yurt dışı temsilciliklerinden meydana
gelir.
A. GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
a) Büyük Kongre
b) Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
c) Genel Başkan
d) Başkanlık Divanı
e) Merkez Disiplin Kurulu
f) Müşterek Disiplin Kurulu
B. TBMM KURULLARI
a) TBMM Parti Grubu
b) TBMM Parti Grubu Yönetim Kurulu
c) TBMM Grup Disiplin Kurulu
C.TAŞRA TEŞKİLATI
a) İl Teşkilatı
ı) İl Kongresi
ıı) İl Başkanı
ııı) İl Yönetim Kurulu
ıv) İl Disiplin Kurulu
b) İlçe Teşkilatı
i) İlçe Kongresi
ii) İlçe Başkanı
iii) İlçe Yönetim Kurulu
iv) Belde Teşkilâtı
D. MAHALLİ İDARELER MECLİS GRUBU
a) İl Genel Meclisi Parti Grubu
b) Belediye Meclisi Parti Grubu
E. YAN BİRİMLER VE YURTDIŞI TEMSİLCİLİKLER
a) AİLE, KADIN VE GENÇLİK KOLLARI
b) YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
c) DİĞER YAN KURUL VE KOMİSYONLAR
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
MADDE 18: BÜYÜK KONGRE, BÜYÜK KONGRENİN OLUŞUMU
Büyük Kongre seçilmiş üyeler ile tabii üyelerden teşekkül eder. Seçilmiş
üyeler, her il kongresinin seçtiği ve toplamı en fazla 1000 olan delegelerdir. Parti
teşkilatı bulunan her ile iki (2) delege tahsis edildikten sonra kalan delege sayısı,
illerin çıkaracağı milletvekili sayıları da dikkate alınarak Genel Başkan tarafından
tespit edilir. Büyük Kongre il delegeleri sayıları Başkanlık Divanı tarafından İl
Başkanlıklarına bildirilir. Tabii üyeler: Partinin Genel Başkanı, Merkez Karar ve
Yönetim Kurulu ile Merkez Disiplin Kurullarının üyeleri, partili milletvekilleri ile
üyelikleri devam eden parti kurucularıdır. Üyeliği devam eden Parti kurucularının,
seçilmiş Büyük Kongre üye sayısının % 15’inden fazla olması durumunda, Kongre
üyesi olacaklar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılacak gizli oylama
ile tespit edilir.
Büyük Kongre’nin tabii üyesi olanlar il kongrelerinde delege seçilemezler ve
bu üyelerden Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi olanlar, bu Kurulun ibrasına
ilişkin oylamalara katılamazlar.
MADDE 19 : BÜYÜK KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ
Büyük Kongre, partinin en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organıdır.
Parti Teşkilatı’nın bütün birimleri ile her türlü Parti faaliyeti ve Parti politikası
hakkında son ve kesin karar verme yetkisine sahiptir. Büyük Kongre’nin başlıca
görev ve yetkileri şunlardır.
19.1. Parti Genel Başkanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin
Kurulu asil ve yedek üyelerini gizli oyla seçmek.
19.2. Gerek görülmesi halinde Parti Tüzük ve Programını değiştirmek.
19.3. Partinin gelir-gider ve harcamalarını kapsayan kesin hesabını bir komisyon
marifetiyle inceleterek karara bağlamak.
19.4. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun faaliyetlerini ibra etmek veya kesin
hesabı reddetmek.
19.5. Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren
konular ile kamu faaliyetleri ve Parti politikası hakkında, genel nitelikte olmak
şartıyla temenni kararları veya bağlayıcı kararlar almak.
19.6. Parti yararı ve ilgilinin özel durumu itibarıyla gerek görülmesi durumunda, her
kademedeki disiplin kurulunca verilen cezaları affetmek,
19.7. Partinin kapanmasına veya başka bir parti ile birleşmesine ve böylece hukuki
varlığı sona erecek partinin, taşınır ve taşınmaz malları ile haklarının tasfiye
usul ve esaslarını belirlemek,
19.8. İlgili kanunlar ile işbu tüzüğün diğer maddelerinde yer alan sair hususları
karara bağlamak.
MADDE 20 : BÜYÜK KONGRE TOPLANTILARI VE GÜNDEM
Büyük Kongre toplantısı olağan ve olağanüstü olmak üzere iki farklı şekilde
düzenlenebilir. Olağan toplantılar: Büyük Kongre’nin olağan toplantıları Genel
Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun tespit edeceği yer ve
zamanda yapılır. Ancak bu toplantılar arasında geçecek süre iki yıldan az, üç yıldan
fazla olamaz. Olağanüstü toplantılar: Genel Başkan veya Merkez Karar ve Yönetim
Kurulunca gerek görülen hallerde veya Büyük Kongre delegelerinin en az beşte
birinin imzaları noterce onaylı yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre olağanüstü
toplantıya çağrılabilir. Olağan toplantı gündemini Genel Başkan veya Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu hazırlar. Olağanüstü toplantının gündemi ise, davet yapan
organca hazırlanır. Gündemsiz olağanüstü toplantı talebinde bulunulamaz.
Büyük Kongre Toplantılarında yalnız gündemde yer alan maddeler görüşülür.
Ancak toplantıda hazır bulunan üyelerin beşte biri tarafından görüşülmesi istenen
konuların gündeme alınması zorunludur. Büyük Kongre toplantılarının yeri, zamanı
ve gündemi en az 30 gün önce il başkanlıklarına ve en büyük mülki amire bildirilir.
Olağanüstü toplantılar için bildirim süresi 15 gündür. Belirlenen tarihte toplantı yeter
sayısı olan üye tam sayısının salt çoğunluğuna ulaşılamadığı takdirde ikinci toplantı,
birinci toplantı saatinden en fazla 7 (yedi) Gün sonra Divan Başkanlığının
belirleyeceği yer ve saatte; mevcudun katılımı ile gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak toplantının yeri, zamanı ve gündemi ile ikinci toplantıya dair
hususlar ve Büyük Kongre üyelerini gösterir delege listesi, kongre toplantısından en
az 15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun belirleyeceği ilçe seçim kurulu başkanına
bildirilir. Bu liste, Büyük Kongre’de yoklama cetvelini teşkil eder.
MADDE 21 : BÜYÜK KONGRENİN AÇILIŞI
Büyük Kongre, Parti Genel Başkanı, Vekili veya Genel Başkanın
görevlendireceği Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinden biri tarafından
usulüne uygun olarak yoklama yapıldıktan sonra yeterli çoğunluk sağlanmışsa açılır.
Büyük Kongre’nin karar yeter sayısı hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur.
MADDE 22 : KONGRE DİVANI VE GÖREVLERİ
Büyük Kongre’de gündeme geçilmeden önce; bir başkan, iki başkan
yardımcısı ve iki katip seçilerek kongre divanı teşkil edilir. Büyük Kongre’nin divan
başkanı ve üyeleri açık oylamayla seçilir.
Kongre divanı; müzakereleri idare etmek, toplantı düzenini sağlamak,
tutanağı kaleme alıp imzalamak, sayım ve tasnif komisyonuna üye seçmek,
oylamaların sayım ve dökümlerini denetlemek ve tasnif sırasında veya sonradan
yapılan itirazları inceleyip karara bağlamakla görevlidir.
Kongrenin devamının herhangi bir nedenle mümkün olmaması halinde Büyük
Kongre Divan Başkanı kongreye ara verebilir veya kongreyi sona erdirebilir.
MADDE 23 : AÇILIŞ KONUŞMASI VE RAPORLARIN OKUNMASI
Büyük Kongre’de divanın teşkilinden sonra, açılış konuşması için Parti Genel
Başkanı’na söz verilir. Genel Başkan yoksa başkanlığa vekalet eden üye açılış
konuşmasını yapar. Daha sonra Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun faaliyet raporu
okunur.
MADDE 24 : KOMİSYONLARIN TEŞKİLİ
Büyük Kongre’de divan çalışmalarına yardımcı olmak üzere, konunun
özelliğine ve kongrede beliren eğilime uygun olarak, divana karşı sorumlu olacak
yeter sayıda komisyon kurulur. Her komisyon bir başkan, bir başkan yardımcısı ve
bir katip seçmek suretiyle komisyon divanını teşkil eder. Divan, gündemi belirleyerek
incelemeleri başlatır.
Divan, işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas gerektiren herhangi
bir konunun açıklanması veya savunulması görevini, Kongre üyelerinden birine
verebilir. Komisyon Divan Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir komisyon
raporunu, varsa ekleri ile birlikte üyelere imzalattırdıktan sonra Büyük Kongre
Divanı’na verir. Komisyon raporu Büyük Kongre’de görüşülerek oylanır. Kabul
edilirse kesinlik kazanır.
MADDE 25 : KONGRE GÖRÜŞMELERİ
Büyük Kongre, gündemdeki sıraya göre çalışmalarını yürütür. Kongrede hazır
bulunan delegelerin çoğunluğunun kararı ile gündem maddelerinin sırası
değiştirilebilir. Ayrıca, kongre üye tam sayısının onda biri kadar üyenin yazılı istemi
üzerine kanunlara, partinin tüzük ve programına aykırı olmayan konuların gündeme
alınması zorunludur. Parti tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ilişkin olan
veya parti politikalarını ilgilendiren konularda karar alınmasına dair teklifleri karara
bağlamak için; bunların Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya Büyük
Kongre üyelerinin en az yirmide biri tarafından ileri sürülmüş olması gerekir. Merkez
Karar ve Yönetim Kurulunun çalışma ve kesin hesap raporları görüşülüp karara
bağlanmadan organ seçimlerinin oylanmasına geçilemez.
Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve Devleti
ilgilendiren konularla, kamu faaliyetleri konularında karar alınmasına dair teklifleri
karara bağlamak için, bu tekliflerin Büyük Kongrede hazır bulunan üyelerin üçte biri
tarafından yapılmış olması şarttır. Bu teklifler Büyük Kongrece seçilecek bir
komisyonda görüşüldükten sonra komisyon raporu ile birlikte incelenir ve karara
bağlanır. Görüşmelerde söz isteyenlere sıra ile söz verilir. Genel Başkan, Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık Divanı temsilcileriyle komisyon başkan ve
sözcülerine öncelikle söz verilir. Konuşmacıların konuşma sürelerine sınırlama
getirebilir.
Görüşmeler sırasında toplantı düzenini bozanlara divan başkanı önce ihtar
verir. İki ihtara rağmen düzeni bozmaya devam edenler toplantıdan, oy hakları saklı
kalmak kaydıyla çıkarılır. Başkan, konuşma sırasında gündem veya konu dışına
çıkanları önce uyarır, ısrar etmesi halinde sözü keser. Kongre başkanı, Siyasi
Partiler Kanununun ilgili yasalara ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı konuşma
yapan veya davranışta bulunan kongre üyelerine derhal müdahale eder. Bu yola
gidenlerin sözünü keser ve gerekli görürse toplantıdan çıkarır. Dinleyicilerden bu
yola giden olursa, bunları dışarı çıkarttırır ve gerekli görürse toplantıya ara verir.
Dinleyici yerlerini boşalttırabilir. Kongre’de bulunan ve delege olmayan misafirlere
söz ve konuşma hakkı Kongre Divanının kabulü ile tanınır.
MADDE 26 : SEÇİM HAZIRLIKLARI VE ADAYLIK
Büyük Kongreye katılacak parti delegelerinin isim listesi, toplantı tarihinden
en az 15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun belirlediği seçim kurulu başkanına iki
nüsha olarak verilir. Ayrıca toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da bildirilir. Siyasi
Partiler Kanunu’nun 21. maddesindeki hükümler çerçevesinde ilçe seçim kurulu
başkanınca onaylanan listeler kongre toplantı tarihinden en az yedi gün önce Parti
Genel Merkez Binası’nda ilan edilir. İlan suresi üç gündür ve bu süre içerisinde
listelere yapılacak itirazlar, ilgili hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün
içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve mühürlenerek partiye iade edilen listeye
hiçbir suretle itiraz edilemez. Büyük Kongrede yapılacak seçimlerde şahsen aday
olan veya toplantıya katılan üyeler tarafından aday gösterilenlerin listeleri, organlara
göre ayrı ayrı olmak üzere bu tüzükte gösterilen usullere uygun olarak düzenlenip,
mühürlenmek için görevli ilçe seçim kurulu başkanına verilir.
Aday gösterilenlerin toplantıda hazır bulunmaları şartı aranmaz. Ayrıca parti
üyesi olmayan kişiler de aday gösterilebilir, bu kişilerin parti üyeliği hakkında işbu
tüzüğün 7. maddesi gereğince işlem yapılır. Seçim Kurulu Başkanı seçimlerin yasa,
tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre yapılmasını sağlamak için Büyük Kongre
Seçim Sandık Kurulu oluşturur. İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca, Büyük Kongre
Seçim Sandık Kuruluna yardımcı olunması ve oyların sayılması için, aday
olmayanlar arasından her sandık için bir kişi sayım ve tasnif komisyonuna seçilir.
“Büyük Kongre Divan Başkanlığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile
Merkez Disiplin Kurulu üyelikleri için şahsen müracaat eden veya aday
gösterilenleri bu kurullara göre ayrı ayrı listeler şeklinde oylamaya yapılmak
üzere, Genel Kurulun bilgisine sunduktan sonra açık bir şekilde askı yoluyla
da kongre salonunda ilan eder ve çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası
olarak kullanılmak üzere İlçe Seçim Kurulu görevlilerine teslim eder.
MADDE 27 : OYLARIN KULLANILMASI
Seçim Kurulunca gönderilen listede (Hazirun Cetvelinde) adı yazılı olmayanlar
oy kullanamazlar. Oylar, oy verenin nüfus hüviyet cüzdanı veya resimli üyelik kimlik
kartı veya kimlik tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi belge ile Büyük Kongre
seçmeni olduğunun ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin
imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, oy verme sırasında sandık kurulu başkanı
tarafından verilen, adayları gösterir ve İlçe Seçim Kurulu başkanınca mühürlenmiş
listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır.
Seçilecek organı oluşturan üye sayısından fazla veya yarısından az adayın
işaretlendiği oy pusulalarıyla seçim kurulunca mühürlenmemiş oy pusulaları
geçersiz sayılır. Mevzuatın izin verdiği ölçüde, oy verilmesi, tasnifi ve diğer
işlemlerin gelişen bilgisayar teknolojisi de dikkate alınarak sağlıklı ve güvenli bir
şekilde manyetik kartlar ve benzeri vasıtalarla yapılabilmesi Genel Başkanın onayı
üzerine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılır.
Seçim sonuçlarına, tutanakların düzenlenip ilan edilmesinden itibaren iki gün
içerisinde ilgililer tarafından ilgili hâkime itiraz edilebilir. Hâkim tarafından verilen
karar kesindir.
MADDE 28 : KONGRE TUTANAKLARI
Seçim sonuçları, sandık seçim kurullarınca açıklanır ve bu sonuçlar kongre
tutanağına geçilir. Kongre tutanakları, kongre başkanlık divanınca en az üç suret
düzenlenerek, kongreye ilişkin diğer belgelerle birlikte Genel Başkan’a verilir. Ayrıca
tutanakların bir örneği seçim yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve
seçim sonuçlarına ilişkin tutanak ile kongre tutanağının birer örneği ilgili İlçe Seçim
Kurulu başkanına teslim edilir.
MADDE 29 : BÜYÜK KONGRENİN OLAĞANÜSTÜ TOPLANMASI
Genel Başkanın veya Merkez Yönetim Kurulunun lüzum görmesi yahut Büyük
Kongre delegelerini en az beşte birinin yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre
olağanüstü toplantıya çağrılır. Bu takdirde ancak toplantıyı isteyenler tarafından
düzenlenen gündemdeki konular görüşülür ve karara bağlanır. Genel Başkanlığın,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun veya Merkez Disiplin Kurulunun herhangi bir
sebeple boşalması hali dışında olağanüstü toplantıların gündeminde seçim yer
alamaz. Üye sayısının yedekler dahil yarıdan aşağıya düşmesi boşalma sayılır.
Şartların oluşması halinde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, olağanüstü kongreyi bir
hafta içinde ilan ederek, çağrı tarihinden itibaren, en geç 45 gün içinde yapmak
zorundadır.
MADDE 30: GENEL BAŞKAN; SEÇİMİ VE GÖREV SÜRESİ
“Genel Başkan, Büyük Kongre tarafından gizli oyla ve üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile seçilir. İlk iki oylamada sonuç alınamazsa, üçüncü tur oylamada en
çok oy alan aday Genel Başkan seçilmiş olur. Yeni bir Genel Başkan Adaylığı için
Büyük Kongre Delegeleri tarafından bir veya bir kaç kişi Genel Başkanlığa Aday
teklif edilebilir. Teklifte imzası bulunanlar için hiçbir sayısal kısıtlama
bulunmamaktadır. Kongre Delegeleri tarafından Genel Başkanlığa Aday
gösterilenler tek listede birleştirilir, Oylama yapılmak üzere, Genel Kurulun bilgisine
sunulduktan sonra açık bir şekilde askı yoluyla da kongre salonunda ilan edilir ve
çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası olarak kullanılmak üzere İlçe Seçim
Kurulu görevlilerine teslim edilir. İlçe Seçim Kurulu görevlileri; birleştirilmiş bu
listeleri mühürlendikten sonra oy pusulası olarak kullanılır. Oylar, oy verme
sırasında adayların birinin işaretlenmesi suretiyle kullanılır. Birden fazla ismin
işaretlendiği oy pusulaları ile mühürsüz oy pusulaları geçersiz sayılır. Oy
pusulasının hazırlanmasında soyadı alfabe sırası esas alınır. Genel Başkan, Büyük
Kongrenin müteakip olağan toplantısına kadar ve en çok üç yıl için seçilir, tekrar
seçilmesi mümkündür. Büyük Kongre gündeminin seçimler maddesinde; önce,
Genel Başkan seçimi yapılır. Genel Başkan seçimi tamamlanmadan diğer organ
seçimlerine geçilemez.
MADDE 31: GÖREV VE YETKİLERİ
Parti Genel Başkanı;
31.1. Partiyi temsil eder.
31.2. Parti adına dava açma ve taraf olma yetkisine sahiptir. Gerek gördüğü
durumlarda bu yetkisini genel olarak veya belirli davalara bağlı olarak Genel
Başkan Yardımcılarından birine ya da Genel Sekretere devredebilir.
31.3. Parti kademeleri arasında uyumu sağlar. Disiplin kurulları dışında bütün parti
organlarının toplantılarına başkanlık etme yetkisine sahiptir.
31.4. Genel başkan yardımcıları arasında görev bölümü yapar, gerekli gördüğü
taktirde görev değişimi yapar.
31.5. Disiplin kurulunca verilecek disiplin cezalarını ilgili teşkilat kademesinin kurul
kararı ile belirlenen görüşünü aldıktan sonra ceza/cezaların Affedilmesi için
Büyük Kongrede görüşülmek üzere Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna
teklifte bulunabilir.
31.6. Başkanlık Divanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve milletvekili olma
şartına bağlı olarak Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu’nun
başkanıdır. Kurullar arasında çalışma ahengi ve iş birliğini sağlar ve birleşik
toplantılarına başkanlık eder. Birleşik toplantılarda oylama yapılmaz. Disiplin
kurulları dışında bütün Parti organlarının tabii başkanı olarak, gerektiğinde bu
organları toplantıya çağırıp başkanlık eder.
31.7. Ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik ve diğer muhtelif güncel konularına ilişkin
Partinin görüş ve politikasını oluşturur, gerekli basın açıklamalarını yapar,
lüzum halinde ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunur.
31.8. Her kademede yürütülen parti faaliyetinin kanun, Parti Tüzük ve Programı ile
Ülke ve Parti menfaatlerine uygun olarak yürütülmesini sağlamak ve bu
faaliyetlerde etkinliği artırmak için, denetim çalışmaları yapmak üzere parti
müfettişleri tayin eder.
31.9. Parti çalışmalarının gerektirmesi durumunda bilgi ve tecrübelerinden
faydalanmak üzere müşavir ve danışmanlar tayin edip, komisyonlar teşkil
edebilir.
31.10. Seçim dönemlerinde kanun ve bu tüzük hükümlerine uygun olarak tespit
edilen parti adaylarını süresi içinde sadece Genel Başkanın veya yetkili
kılacağı Genel Başkan Yardımcısının imzası ile Yüksek Seçim Kuruluna
bildirir.
31.11. Her türlü parti faaliyetlerini takip ve kontrol eder.
31.12. Kanun, tüzük ve mevzuatın kendisine yüklediği diğer görevleri yapar ve
verdiği her türlü yetkiyi kullanır.
31.13. Yukarıda sayılan ve Kanundan kaynaklanan yetkilerinin bir kısmını dilediği
takdirde Genel Başkan Yardımcılarına devredebilir.
MADDE 32 : GENEL BAŞKANLIĞIN BOŞALMASI
Genel başkanlığın herhangi bir nedenle boşalması halinde, Merkez Karar ve
Yönetim Kurulu; On (10) gün içinde toplanarak, üyelerinden birini Genel Başkan
Vekili seçer ve yeni Genel Başkanı seçmek üzere Büyük Kongre’nin olağanüstü
toplanma tarih, yer ve zamanını kararlaştırır. Genel Başkan seçiminin yapılacağı
olağanüstü Büyük Kongre, boşalma tarihinden itibaren en geç 45 gün içinde
gerçekleştirilir.
MADDE 33 : GENEL BAŞKAN YARDIMCILARI
Genel Başkanlık hizmetlerinin ifasında Genel Başkana yardımcı olmak üzere,
her Büyük Kongre sonrasında yapılan ilk Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
toplantısında, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından
gizli oy ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile en fazla 10 genel başkan yardımcısı
seçilir. Genel Başkan, bu yardımcıların; siyasi işler ve koordinasyon, teşkilat işleri,
seçim işleri, basın ve propaganda işleri, yerel yönetimler, ekonomik ve mali işler,
parlamento ve hükümet ilişkileri, eğitim işleri, araştırma ve planlama, mesleki-sosyal
kuruluşlar ve halkla ilişkiler faaliyet alanlarında ve diğer konularda görev ve
sorumluluklarını belirler, gerektiğinde bunları değiştirir.
Genel Başkan, görev bölümü yaptığı yardımcılarına; bu görev ve
sorumluluklarını en verimli ve etkin şekilde yerine getirebilmeleri için, parti içinden
veya dışından yeter sayıda yardımcı görevlendirebilir.
MADDE 34 : GENEL SEKRETER
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk
toplantıda, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye
tam sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Parti Genel Sekreteri seçer.
MADDE 35 : GENEL SEKRETERİN GÖREVLERİ
Genel Sekreter;
35.1. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Başkanlık Divanı kararları ile Genel
Başkan’ın verdiği talimatların gereğini yerine getirir.
35.2. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık Divanı karar tutanaklarının
tanzimi, imzalattırılması ve muhafazasını sağlar.
35.3. Parti Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
ve Başkanlık Divanı arasındaki ilişkilerde gerekli idari hizmetlerin sunulmasını
temin eder.
35.4. Genel Merkez yazışmalarını yürütür, idari hizmetlerini düzenler, denetler ve
çalışmaların gerektirdiği destek hizmetlerini sağlar.
35.5. Genel Merkez’in daimi kadrolarında görev yapacak personelin, alımı, tayini,
terfi ve iş akitlerinin feshini gerçekleştirir.
35.6. Genel Sekreter Yardımcıları arasında görev bölümü yapar, yetki ve
sorumluluklarını belirler.
35.7. Davacı veya davalı olarak her tür yargı merciinde, özel veya resmi daire,
kurum ve kuruluşlarda, gerçek kişiler ile özel veya resmi tüzel kişiler ile olan
ilişkilerde Genel Başkan’ın bilgi ve muvafakati ile onun adına bizzat veya
vekili ile partiyi temsil eder.
35.8. Genel evrak kayıtlarının tutulduğu birim olarak partinin yazışma ve
haberleşme ünitesidir. Partinin bütün resmi ve parti içi ve dışı yazışmalarını
yapar.
35.9. Partinin düzenli ve modern bir arşive sahip olması için gerekli çalışmaları
yapar.
MADDE 36 : GENEL SEKRETER YARDIMCILARI
Genel Sekreterlik hizmetlerinin yürütülmesinde Genel Sekreter’e yardımcı
olmak üzere, Genel Sekreter’in önerisi ile Genel Başkan tarafından en fazla beş
genel sekreter yardımcısı atanabilir. Genel sekreter yardımcılarının görev bölümü,
yetki ve sorumlulukları Genel Sekreter’ce belirlenir.
MADDE 37 : GENEL MUHASİP VE YARDIMCILARI
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk
toplantıda, Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye
tam sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Genel Muhasip seçer. Gerek
görüldüğü takdirde ve Genel Muhasibin önerisi üzerine Genel Başkan tarafından en
fazla üç Genel Muhasip Yardımcısı atanabilir.
Parti Genel Muhasibi;
37.1. Parti Merkez teşkilatının muhasebe ve mali işlerini yürütür, Parti gelirleri ile
gider ve harcamalarının mevzuata uygun olarak gerçekleşmesine yönelik
tedbirleri alır.
37.2. Genel Merkez kesin hesap raporları ve bütçe tasarılarının zamanında
hazırlanarak ilgili mercilere sunulması ile muhasebe ve mali işlere ilişkin
defter kayıt ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre tutulması,
kaydedilmesi ve saklanması işlemlerini birinci derecede sorumlu olarak
yürütür.
37.3. Parti parası ile para hükmündeki kıymetlerinin Muhasebe Yönetmeliği ve
diğer mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilmesini sağlar.
37.4. Üçüncü şahıslarla yapılacak ve Partiye mali sorumluluk yükleyen
sözleşmeleri takip ederek, parti menfaatleri ve mevzuata uygun olarak
tamamlanmasını temin eder.
37.5. İl teşkilatlarının muhasebe ve mali işlerini denetler, eksiklik ve aksaklıkları
tespit ederek, bunları giderecek çalışmalar yapar. Parti Teşkilatı’nın
muhasebe ile ilgili yazışmalarını yürütür.
37.6. Mali işlerin yürütülmesi ile ilgili olarak alt kademe çalışmalarında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
37.7. Partinin para girdi ve çıktıları ile ilgili raporu üçer aylık dönemler itibariyle
Genel Başkana veya Genel Başkanın tayin edeceği Genel Başkan
Yardımcısına vermek zorundadır.
MADDE 38 : BAŞKANLIK DIVANI TEŞKİLİ VE ÇALIŞMA ESASLARI
Başkanlık Divanı; En Üst İcra Kuruludur. Bu Kurul; Genel Başkan, Genel
Sekreter, Genel Muhasip ile birlikte, Genel Başkan tarafından partinin üyeleri
içerisinden belirlenen toplam 7 (Yedi) kişiden teşkil eder.
Kurul toplantıları; Başkanlık Divanı üye tam sayısının salt çoğunluğu ile Genel
Başkan’ın/Vekilinin uygun gördüğü şekil, süre ve yerlerde yapılır. Kararlar;
katılanların çoğunluğu ile alınır. Eşitlik halinde Genel Başkanın görüşü kabul edilir.
MADDE 39 : BAŞKANLIK DİVANININ GÖREV VE YETKİLERİ
Başkanlık Divanı, Genel Başkan’ın danışma ve Partinin yürütme organı olarak
aşağıdaki hususlarda Genel Başkana yardımcı olur.
39.1. Genel Başkan ve Parti sözcüsü tarafından gerek görülmesi halinde Parti
adına yapılacak önemli açıklamalara ilişkin esasların tespit edilmesinde,
39.2. Partinin, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda sevk ve
idaresinde,
39.3. Partinin muhtelif teşkilat ve kademelerinin çalışmalarında uyum ve iş birliğinin
sağlanmasında,
39.4. Partinin TBMM Grubu ve partili hükümet üyeleri ile Genel Merkez arasındaki
koordinasyonun temininde, Ayrıca, Tüzükte verilen görev ve yetkilere ilişkin
kararların yanında, acil ve zaruri hallere münhasır olmak ve yapılacak ilk
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısına sunularak bilgi vermek kaydıyla,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkisindeki bütün konularda kararlar alıp,
bu kararları uygulatabilir.
MADDE 40 : MERKEZ KARAR ve YÖNETİM KURULU; TEŞKİLİ, GÖREV
SÜRESİ VE ÇALIŞMA USULÜ
MKYK (Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu) adı altında en az 15 Asil ve 5 Yedek üyeden oluşturularak görev
yapacaklardır.
40.1. Büyük Kongre’de
gizli oyla seçilen; Genel Başkan hariç en az 15 (On beş) üyeden oluşur. 5 (beş)
adet te yedek üye seçilir. Bu sayı Büyük Kongre ‘de alınacak karar ile
azaltılıp çoğaltılabilir
.40.2. Genel Başkan,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun başkanıdır.
40.3. Genel Başkan,
yokluğunda yerine Genel Başkan Vekili, yoksa (bu bölüm eklenmiştir) Genel
Başkan arafından bir Başkanlık Divanı üyesini görevlendirmediği takdirde Merkez
Karar ve Yönetim Kuruluna, Genel Sekreter başkanlık eder
.40.4. Merkez Karar ve
Yönetim Kurulunun görevi, seçildikleri Büyük Kongre’yi takip eden seçimli Büyük
Kongre’ye kadar devam eder. Bu süre zarfında, istifa ve diğer sebeplerle
Kurulda meydana gelecek boşalmalar, Genel Başkanın göreve davetiyle, sırasıyla
yedek üyelerden tamamlanır. Boşalan üyenin yerine atanan kişi, yapılacak ilk
seçimli Kongre’ye kadar Kurulda görev alır.
40.5.Türkiye Emekliler ve
Çalışanlar Partisi Ülke genelinde teşkilatlanma çalışmalarını tamamlayıncaya
kadar; Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla üç
ayda bir defa olağan toplanır. Genel Başkan veya Merkez Karar Yönetim Kurulu
Üyelerinin Üçte birinin yazılı talebiyle gündem teklifinde bulunulabilir.
Gündem teklifleri toplantıdan en az bir gün önceden Genel Sekreterliğe yapılır.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. (Teşkilat çalışmaları
tamamlandıktan sonra Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ayda bir kez olağan
toplanır.)
40.6. Genel
Başkan’ın çağrısı veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin üçte birinin
yazılı talebiyle olağanüstü toplanır. Olağanüstü toplantılarda Salt çoğunluk
aranır ve kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır
.40.7. Genel
Başkanın çağrısıyla yapılacak toplantılarda, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
üyelerine, Genel Başkan veya başkanlık divanı üyelerinin teklifiyle oylama
yapılacak konular hakkında yazılı bilgi ve varsa, oylama yapılacak konuya
ilişkin evrakların suretleri verilir. Bu toplantılarda, oylamalar açık oyla
gerçekleştirilir. Oylama sonucunun eşit olması halinde, Genel Başkanın tercihte
bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır.
40.8. Herhangi bir
mazeret belirtmeksizin, yasal mazeret belirtmeksizin aralıksız iki toplantıya katılmayan üye, Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
MADDE 41- MERKEZ KARAR VE YÖNETİM KURULU GÖREV VE YETKİLERİ
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
41.1. Parti program
ve tüzük hükümlerini, Büyük Kongre kararlarını uygulamak ve bunlara göre
partinin bütün teşkilatını idare etmek,
41.2. Lüzum görülen
yerlerde teşkilat kurmak, görevden almak, görevden alınanların yerine
yenilerini atamak,
41.3. Partinin
program ve tüzüğünün tatbiki, mesai şeklinin tanzimi, ihtisas komisyonları ve
bürolarının teşkili ile sair lüzumlu gördüğü hususlar hakkında yönetmelikler
hazırlamak,
41.4. Partinin
prensiplerini yaymak için bütün yayın ve telkin vasıtalarından faydalanmaya
çalışmak,
41.5. Partinin
umumi faaliyet ve siyaseti hakkında teşkilatı aydınlatmak ve yapılması gereken
işler hususunda direktif ve talimat vermek; teşkilat kademelerinden intikal
eden mevzularda karar vermek ve gerekli gördüğü malumatı istemek,
41.6. Büyük
Kongreye sunulacak bilançoyu, kesin hesap raporunu, bütçeyi, umumi faaliyet
raporunu hazırlamak,
41.7. Partinin
görüşü ve ele aldığı meseleleri parti teşkilatı ile Meclis Grubuna aksettirmek,
takip ve sonuçlandırmak, lüzumu halinde Meclis Grup Yönetim Kurulu ile müşterek
toplantı yapmak,
41.8. Partinin
gelirini artırmaya çalışmak ve bunun için gerekli tedbirleri ve kararları
almak,
41.9. Bütün seçimlere ait seçim mekanizmasını tanzim, sevk ve
idare etmek,
41.10. Tatbikatta
ve yeni durumlar karşısında lüzumlu kararları almak, kanunlar ile tüzüğün
verdiği bütün görevleri yerine getirmek.
41.11. Partinin
menfaatine uygun, kanunların ve tüzüğün yasaklamadığı bütün görevleri yapmak,
bu sebeple her türlü kararı ve tedbirleri almak,
41.12. Parti
teşkilatının kanun ve tüzük hükümlerine uygun çalışmalarını temin ve murakabe
etmek üzere parti müfettişlerinin çalışma şekli ve usullerini tanzim edici
yönetmeliği hazırlamak, parti müfettişlerini kontrol ve murakabe etmek,
41.13. Parti teşkilât
birimleri ve organlarının oluşturulmasını sağlamak amacıyla yasalar
çerçevesinde gerekli gördüğü her türlü düzenlemeyi yapmak,
41.14. Teşkilât
birimlerinden gelen görev ve yetkisi içindeki teklifleri incelemek, karara
bağlamak, görevi dışında olanları takip etmek ve ilgili teşkilât birimini
bilgilendirmek,
41.15. Kurultay takvimini
ve gündemini belirlemek, Kurultayın disiplin ve uyum içerisinde yapılmasını
sağlamak.
MADDE 42: DERNEK, SENDİKA, VAKIF, KOOPERATİF VE MESLEK
KURULUŞLARIYLA SİYASİ İLİŞKİ VE İŞ BİRLİĞİ
5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 21. maddesi kapsamında ki Dernekler, tüzüklerinde
belirtilen amaçları gerçekleştirmek doğrultusun da siyasi partilere maddi
(nakdi) veya ayni (mal/hizmet) yardımda bulunabilirler. Bu kapsamında ki dernekler partimiz ile,
İşçi/İşveren sendikaları STK lar, mesleki kuruluşlar, (mal/hizmet) Vakıflar,
Kooperatifler arasında karşılıklı yardım yapabilirler.
MADDE 43- DANIŞMAN GÖREVESİ VE KAPSAMI
Gerek görülmesi durumunda M.K.Y.K.’ca tespit edilecek konularla ilgili Genel
Başkanca belirlenecek en az 7 kişi den teşkil edilecek Danışman oluşturulacak ve
direk Genel Başkana bağlı olarak çalışacaklardır.
MADDE 44: DİSİPLİN KURULLARI
Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili diğer kanunlara, parti tüzüğüne, parti yetkili
organlarının kararlarına ve talimatlarına aykırı davranışta bulunanlar hakkında
disiplin soruşturtması yapmak ve karar vermek üzere aşağıdaki disiplin kurulları
kurulur;
44.1. İL DİSİPLİN KURULU
İl Disiplin Kurulu; il kongresinde gizli oyla 3 asil 2 yedek üye olarak seçilir.
İl Disiplin Kurulu; İl çevresinde kayıtlı bulunan ve Yüksek Disiplin Kurulunun birinci
derecede bakacağı işler ve TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu’nca bakılacak işler
dışında kalan bütün partililer hakkında, birinci derecede disiplin
soruşturması yapmaya ve karar vermeye yetkilidir.
İl Disiplin Kurulu, İlçe Yönetim Kurullarının gerekçeli teklifi ve İl Yönetim
Kurulunun sevki ile, ya da İl Yönetim Kurulunun veya İl Başkanının doğrudan
sevki ile intikal ettirilen dosyaları ve konuları karara bağlar.
İl Disiplin Kurulunun verdiği kararlara karşı, İl Yönetim Kurulu veya ilgili üye,
tebliğden itibaren 15 gün içinde Yüksek Disiplin Kurulu’na itiraz edebilir. Üyelere ait
itiraz dilekçeleri İl Yönetim Kuruluna verilir. İl Yönetim Kurulu, kendi görüşünü de
eklemek suretiyle dosyayı Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderir. Karara, İl Yönetim
Kurulunca itiraz edildiği takdirde itiraz yazısının bir sureti ilgiliye 7 gün içinde tebliğ
edilir. İl Yönetim Kurulları, itiraza konu olan dosyaları en geç 15 gün içinde Yüksek
Disiplin Kurulu’na göndermek zorundadır.
Kesin çıkarma cezaları, ilgilisi itiraz etmemiş olsa bile, incelemek ve karar
verilmek üzere İl Disiplin Kurulunca Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderilir.
44.2 . YÜKSEK DİSİPLİN KURULU (YDK)
Yüksek Disiplin Kurulu partinin en üst disiplin kuruludur. Büyük Kongre
tarafından Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin seçimlerine ilişkin usul ve
esaslara göre seçilen en az 7 (Yedi) Asil ve 2 (İki) yedek üyeden oluşur;
YDK’nun birinci derece disiplin organı olarak:
a. Kurucu Üyeler,
b. Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve yedek üyeleri ve genel
muhasip,
c. İl başkanı, İl yönetim kurulları ile il disiplin kurullarının başkan ve asil
üyeleri, il ve ilçe belediye başkanları, yan kuruluşların il başkanları,
YDK başkanı ile asıl ve yedek üyeleri,
a. TBMM’nin partili eski üyeleri ve eski hükümet üyeleri, hakkında birinci
derecede disiplin soruşturması yapar ve parti içi işlemler açısından kesin
olarak karara bağlar.
YDK’nun ikinci derecede;
a. İl disiplin kurullarınca verilen kararlara karşı yapılan itirazları, Siyasi
Partiler Kanunun 57. maddesinin hükmü saklı kalmak üzere kesin karara
bağlar.
b. Tüzük gereği intikal eden il disiplin kurullarının ihraç kararlarını ikinci
derece disiplin kurulu olarak inceleyip, lehte veya aleyhte bozulmasına,
bozmanın niteliğine göre gerekli olan cezayı tayin etmeye, değiştirilmesine
veya kaldırılmasına karar verebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar, parti içi
işlemler açısından kesindir.
44.3. TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU
Partinin TBMM Grup Genel kurulunca seçilen üyelerden oluşur. Sayısı Grup
İç Yönetmeliğince belirtilir. Disiplin Kurulu üyeliğine aday olmak ve seçilebilmek için,
disiplin cezası almamış olmak şarttır.
Grup Disiplin Kurulu, grup üyelerinin partiden geçici veya kesin ihracını
gerekli kılan eylemlerin dışında kalan, tüzükte yazılı ve TBMM Parti Grup İç
Yönetmeliği’nde belirtilen disiplin suçlarıyla ilgili işlere bakar ve karara bağlar.
Tüzükte yazılı esaslar saklı kalmak kaydıyla milletvekilleri hakkında yapılacak
disiplin soruşturmasının usulleri, soruşturmayı gerektiren durumlar, verilecek disiplin
cezaları ve kesinleşme şartları, Grup İç Yönetmeliği’nde belirtilir.
44.4. MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU
Müşterek Disiplin Kurulu, Yüksek Disiplin Kurulu ile TBMM Parti Grup Disiplin
Kurulundan oluşur. Yüksek Disiplin Kurulunun başkanı, başkan yardımcısı ve
sekreteri, bu kurulun başkanlık divanını oluşturur.
Kurul, TBMM Parti Grubu üyelerinin partiden geçici veya kesin ihraçlarını
gerektiren eylemleri dolayısıyla disiplin soruşturması ve Partili milletvekillerine ilişkin
olarak Grup Disiplin Kurulunun veya Yüksek Disiplin Kurulunun vermiş olduğu
kararlara, ilgilinin itirazı hâlinde bakar, son ve kesin kararı verir.
Yüksek Disiplin Kurulu ile Parti TBMM Grup Disiplin Kurulu’na ilişkin çalışma
usul ve esasları, Müşterek Disiplin Kurulu için de geçerlidir.
MADDE 45: DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Disiplin kurulları, en yaşlı üye başkanlığında yapacağı ilk toplantısında gizli
oylama ile başkan, başkan yardımcısı ve sekreter seçimi yaparak kurulun başkanlık
divanını oluşturur. Sekreter kurula karşı raportörlük görevini yapar. Kararları ilgili
yerlere yazıyla bildirir.
Disiplin kurulu üyeleri partinin, kongre delegelikleri ve TBMM grup üyeliği
hariç, hiçbir organında görev alamazlar
Bir üye müşterek disiplin kurulu hariç, aynı zamanda partinin birden fazla
disiplin kurulunda üyelik yapamaz.
Eşler ile birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımlar, aynı disiplin kurulunda
birlikte görev alamaz, bunlarla ilgili soruşturma ve kararlara katılamazlar.
Disiplin kurulu üyeleri ile parti arasında hiçbir hizmet bağı kurulamaz ve
partiden gelir sağlanamaz.
Kurul üyeliklerinde boşalma olması halinde, sıradaki yedek üye, kurul başkanı
tarafından göreve davet edilerek kurul üyeliği tamamlanır.
Günü belli olan toplantılara, haklı mazeret olmaksızın ardı ardına üç kez veya
bir yıl içinde aralıklı altı kez katılmayan üye, kurul üyeliğinden istifa etmiş sayılır ve
yerine yedek üye davet edilir.
Disiplin kurulları kendiliğinden soruşturma yapamaz. Ancak sevk yetkisine
sahip olan kurullarca kendisine intikal ettirilen dosyaları ve konuları karara bağlar.
Disiplin kurulları, üye tam sayısının en az 2/3 si ile toplanır ve üye tam
sayısının salt çoğunluğu ile karar verir.
Disiplin kurulu başkan ve üyeleri, kendi haklarında yürütülen soruşturmalara
katılamazlar.
Disiplin Kurulları, halin gerektirdiği ceza ile buna neden olarak gösterilen söz
veya fiilleri açıkça belirterek ilgilinin yazılı müdafaasını alır. İlgili kendisine tebliğ
tarihinden itibaren 15 gün içinde, ancak seçimlerde veya herkesin gözü önünde
açıkça veya yayın yolu ile işlenen suçlarda ise 7 gün içinde savunmasını yazılı
olarak vermek zorundadır. Bu müddet içinde verilmeyen savunma nazara alınmaz.
Disiplin kuruluna sevk edilen partilinin savunması alınmadan veya savunma
vermekten vazgeçtiği anlaşılmadan karar verilemez. Savunma daveti kurul
başkanınca yapılır. Savunma davet yazısı, ayrı adres bildirilmemişse ilgilinin parti
üye kütüğünde yazılı adresine tebliğ edilir veya gönderilir. Bulunamaz veya
kabulden imtina eder ise, savunmadan vazgeçtiğine hükmedilerek dosyadaki bilgi
ve belgelere göre gerekli karar verilir.
Disiplin kurulları, kendilerine intikal ettirilen işler hakkında, yasa ve tüzük
hükümleri ile zaruret hallerinden kaynaklanan durumlar saklı kalmak kaydıyla 30
gün içinde karar verirler.
Her türlü parti toplantısında, konunun tüzük gereği gündem konusu edilmesi
dışında, sevk kararları ile disiplin kurullarına intikal eden konuyla ilgili disiplin kurulu
kararı kesinleşinceye kadar bu konular hakkında görüş, tavsiye ve telkinde
bulunulamaz.
Parti teşkilat ve yönetim birimleri, disiplin kurullarının incelemelerini
kolaylaştırmak ve taleplerini geciktirmeksizin yerine getirmek zorundadırlar.
Disipline sevk edilen üyenin daha önce disiplin cezası almaması ve pişmanlık
duyması halinde bir alt disiplin cezası verilebilir.
Disiplin kurulları, sevk kararında isnat edilen eylemle bağlıdırlar. Gerek
görmeleri halinde soruşturmayı genişletir ve tanık dinleyebilirler. İddia ve savunmayı
kanun, tüzük ve ilgili mevzuata göre değerlendirerek vicdani kanaatlerine göre karar
verirler. Ancak disiplin kurulları, sevk kararında önerilen cezadan daha ağır bir ceza
veremezler.
Disiplin kurulları, gerekçeli olarak alacakları kararlarını, ilgiliye ve sevk eden
organa bildirirler. İlgili, parti kayıtlarında yazılı adresinden ayrılmış ve yeni adresi de
belli değil ise, hüküm özeti gazete ilanı ile tebliğ edilir. İlandan itibaren 15 gün içinde
itiraz edilmeyen kararlar kesinleşir.
Disiplin kararlarının uygulanması için kesinleşmiş olması gerekir. Parti
yetkilileri ve organları, kesinleşmiş disiplin kurulu kararlarının uygulanmasını
geciktiremezler.
Disiplin Kurullarının kararlarının kaydedilmesi için bir karar defteri
bulundurulur. Bu defterin tasdik edilmesi gerekmez. İfadeler ve sair evrak disiplin
kurullarınca bir dosyada saklanır.
MADDE 46- DİSİPLİN KURULUNA SEVK YETKİSİ
İl disiplin kuruluna sevk yetkisi, il yönetim kuruluna; Yüksek Disiplin Kurulu’na
sevk yetkisi, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na, TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu
ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, TBMM Parti Grup Yönetim Kurulu ile
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na aittir. Disiplin kuruluna sevk kararı, yetkili
kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Karardan önce ilgiliyi dinleyip
gerek gördüğü inceleme ve araştırmaları, görevlendireceği üye veya üyeleri
vasıtasıyla yaptırabilir. İhbar veya şikâyet eden, sevke yetkili kurulun üyesi ise,
konuyla ilgili toplantı ve müzakerelere katılamaz, kendisine inceleme ve araştırma
görevi verilemez. Disiplin kuruluna sevk kararlarının gerekçesi, isnat olunan fiil ile
uygulanması istenen disiplin cezasını ve nedenlerini açıklar şekilde olması
zorunludur.
MADDE 47 : DİSİPLİN CEZALARI
Parti disiplin kurullarınca verilebilecek disiplin cezaları şunlardır:
-Uyarma: Uyarma, partilinin yazılı olarak dikkatinin çekilmesidir.
-Kınama: Kınama, partilinin ‘kusur’ bildirimi içeren yazılı uyarılmasıdır.
-Partiden ve gruptan geçici ihraç: Eylemin niteliğine göre iki aydan az bir
yıldan fazla olmamak üzere partilinin, parti ve grup çalışmalarına katılmaması,
partideki görevinin sona ermesi, parti üyeliğinin ceza süresince askıya alınmış
olması sonuçlarını doğuran disiplin cezasıdır. Geçici ihraç ceza süresi karar
tarihinde başlar, süresinin dolması ile yeni bir karar ve işleme gerek olmadan
kalkmış sayılır. Geçici çıkarma cezası alanlar, bu süre içinde parti üyelerine tanınan
hakları kullanamazlar ve cezalarının tamamlanmasından itibaren 6 ay süre ile parti
organlarına seçilemezler. Geçici ihraç kararı, partilinin parti tüzük ve programına,
diğer mevzuatına ve organların bağlayıcı kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan
kaldırmaz.
Partiden ve gruptan kesin ihraç: Partilinin parti kaydının ve parti ile olan
tüm ilişkilerinin sona erdirilmesi sonucunu doğuran en ağır disiplin cezasıdır.
Partiden kesin ihraç kararları kesinleştikten sonra bütün teşkilata duyurulur ve
ilgilinin kayıtlı olduğu ilçedeki kütüğüne işlenir.
a-Uyarma Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Parti kademelerinin uyum ve işbirliğini sarsıcı tutum ve davranışlarda
bulunmak
-Yetkili organlarca davetli olduğu toplantılara mazeret beyan etme gereği
duymaksızın katılmamak,
-Durumu müsait olduğu halde taahhüt ettiği aidatını ödememek veya geç
ödemek,
-Tevdi edilmiş görevin ifası konusunda lakayt davranışlar sergilemek,
-Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında basın yoluyla incitici beyanlarda bulunmak,
-Partinin gayesine ve özüne aykırı olmasa bile yetkili organların bilgisi ve izni
olmadan parti adına açıklamalarda bulunmak ve yayın yapmak,
-Yetkili organlarca verilen görevleri titizlikle yerine getirmemek, ihmal etmek
-Tüzüğün 8. Maddesindeki şartları yerine getirmemek
-Partililerin kişilikleri ile uğraşmak, parti üyeleri hakkında küçük düşürücü
sözler söylemek,
b-Kınama Cezası Gerektiren Fiiller;
-Parti aleyhine tazmini gerekli bir zarar doğmasa bile, tutulması gereken
defter ve kayıtları kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutmamak,
-Kanuni sorumlulukları ile ödeme ve tazmin sorumluluğu saklı kalmak
kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya
malzemenin, ihmal sonucu kaybına neden olmak,
-Bir yıl içinde iki defa uyarma cezası gerektiren eylemlerinden ötürü uyarma
cezası ile cezalandırılmış olmak,
-Parti içi birlik ve beraberliği zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,
-Parti içi çalışmaların yapıldığı kapalı toplantılarda yapılan konuşmaları
dışarıya sızdırmak,
-Parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmemek,
-Haklı bir sebebi olmadan seçimlerde oy kullanmamak,
-Parti yararlarını zedeleyici yayın ve propaganda yapmak,
-Parti görevlilerini küçültücü sözler söylemek, Parti çalışmalarını zorlaştırıcı
eylem ve davranışlarda bulunmak,
-Partili üyeler ve yöneticiler hakkında bilerek ve isteyerek aslı olmayan
söylentiler çıkarmak, bunları yaymak,
-Geçerli özrü olmaksızın seçimlerde oy kullanmamak,
c-Partiden ve Gruptan Geçici İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Görevi icabı kendisine teslim edilmiş evrakı istendiğinde vermekten
kaçınmak,
-Parti içinde ayrımcılık yapmak,
-Parti çalışmalarında üyelere sözlü ya da eylemli saldırıda bulunmak,
çalışmaları engellemek,
-Partinin ve parti organlarının toplantılarında saklı kalması gereken konuları
ve kararları, sebebi ne olursa olsun, açıklamak,
-Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında gerçek dışı haber yaymak, iftira,
karalama ve küçük düşürücü beyanlarda bulunmak,
-Parti içinde ve parti faaliyetlerinde kişisel çıkar gözetir tutumlar sergilemek,
partili olmayı nüfuz sayarak kötüye kullanmak,
-Kanuni sorumlulukları ile ödeme ve tazmin sorumluluğu saklı kalmak
kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya
malzemeyi kasıtlı olarak kaybetmek veya görevden ayrılma halinde teslim etmekten
kaçınmak ve bu konuda ısrarlı davranmak,
-Usulüne uygun olarak alınmış grup kararlarına uymamak,
-Bir yıl içinde iki defa kınama cezası gerektiren eylemleri nedeniyle yetkili
disiplin kurulunca cezalandırılmış olmak,
d-Partiden ve Gruptan Kesin İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Partinin tüzük ve programına, demokrasi, insan hakları ve hukukun evrensel
temel kural ve normlarına aykırı faaliyetlere katılmak, destek olmak yahut bizzat
aykırı eylem ve işlemlerde bulunmak,
-Milletin ülkesi ve devletiyle olan birliğine ve bölünmez bütünlüğüne zarar
verici faaliyetler içinde olmak, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerine ve Siyasi
Partiler Kanunu’nun dördüncü kısmında yer alan esaslara aykırı eylem veya işlemde
bulunmak,
-Siyasi Partiler Kanunu’na göre parti üyeliğine engel bir fiilden dolayı kesin
mahkumiyetine rağmen partiden istifa etmemekte direnmek,
-Yetki ve görevini kötüye kullanarak partinin resmi kayıtları üzerinde tahrifat
yapmak veya belgeleri yok etmek,
-Parti mal ve parasını zimmetine geçirmek, özel işlerinde kullanmak,
-Kongrelerde ve aday yoklamalarında menfaat karşılığı oylama sonuçlarına
tesir etmek, parti içi ve dışı seçimlerde hile veya sahtecilik yapmak,
Parti Yöneticileri, Üyeleri veya parti tüzel kişiliği hakkında basın yayın araçları ile
kamuoyu önünde gerçek dışı haber yaymak, iftira, hakaret, karalama veya küçük
düşürücü beyanlarda bulunmak,
-Seçimlerde, partiden olur almadan bağımsız aday olmak, diğer partilerin
veya bağımsız adayların propagandalarını yapmak, yahut parti adayları aleyhine
çalışmak,
-Geçici ihraç cezasıyla cezalandırılmış olmasına karşın, aynı cezayı
gerektiren yeni bir fiil işlemiş olmak,
-Parti çalışmalarında, üyelere ve görevlilere eylemli saldırıda bulunmak,
çalışmayı engellemek veya önlemek, parti yöneticileri ve üyelerine karşı şiddet
uygulamak,
-Partiyi ve parti çalışmalarını alet ederek çıkar sağlamak,
MADDE 48: DİSİPLİN SUÇLARINDA ZAMAN AŞIMI
Vukuundan itibaren iki yıl, öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde sevk
kararı alınmamış disiplin suçlarıyla ilgili soruşturma yapılamaz
MADDE 49: TEDBİRLİ OLARAK DİSİPLİN KURULUNA SEVK
Tedbirli olarak disiplin kuruluna sevk, üyenin partideki görevlerinden derhal
uzaklaştırılması sonucunu doğuran tedbir işlemidir. Partiden kesin veya geçici ihracı
gerektiren hallerde, disiplin kuruluna sevke yetkili kurul, tedbirli olarak sevk kararı
verebilir. Disipline sevk nedeni, Tüzüğün 47. maddesinin c. ve d. Fıkralarında yazılı
haller dışında kalan durumlara dayalı ise, tedbir kararının sevke yetkili kurulun üye
tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile alınması gerekir.
Tedbir kararı il yönetim kurulunca verilmiş ise, hakkında tedbir kararı verilen
üye, 7 gün içinde soruşturmayı yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. Kurul bu
itirazı 7 gün içinde karara bağlar. Taraflar, bu karara karşı 7 gün içinde Yüksek
Disiplin Kurulu’na itiraz edebilirler. Yüksek Disiplin Kurulu’nun bu konuda 7 gün
içinde vereceği karar kesindir. Tedbirli sevk kararları, Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu veya TBMM Grup Yönetim Kurulu tarafından verilmiş ise, yukarıda yazılı
süreler içinde soruşturmayı yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. İtiraz üzerine 7
gün içinde verilecek karar kesindir.
Disiplin kurulları, soruşturmanın her aşamasında tedbirin kaldırılmasına
re’sen karar vermeye yetkilidirler. Kovuşturma sonunda disiplin kurulunca ceza
verilmez veya uyarma yahut kınama cezasına dönüştürülür ise, başka bir karara
gerek olmadan tedbir kalkmış sayılır ve ilgilinin tedbir kararı ile sona eren bütün
hakları iade edilmiş olur.
MADDE 50 : DİSİPLİN CEZALARINA YARGI NEZDİNDE İTİRAZ HAKKI
Partiden veya gruptan geçici veya kesin ihraç cezası verilen üye, bu cezaya
karşı, alınan kararın kanuna, parti tüzüğüne ve iç yönetmeliğe şekil ve usul
bakımından aykırı bulunduğu iddiasıyla, parti itiraz yollarını kullandıktan sonra 30
gün içinde nihai kararı veren kurulun bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine
itiraz edebilir. Mahkeme bu itirazları, diğer işlerden önce ve en geç otuz gün içinde
basit muhakeme usulüne göre inceleyerek karara bağlar, bu karar kesindir.
MADDE 51 : DİSİPLİN CEZALARINI AF YETKİSİ
Disiplin kuruluna sevke yetkili olan kurullar ile disiplin cezası almış olan
kişinin af istemleri, Genel Başkan’ın oluruna göre Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
gündemine alınır ve karara bağlanır. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu görüşmeleri
sonucunda alınan gerekçeli karar Büyük Kongre gündemine alınır. Disiplin
kurullarınca verilmiş cezaların af yetkisi, Büyük Kongre’ye aittir.
MADDE 52 : TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ PARTİ GRUBU
Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 20 veya daha fazla milletvekili
bulunması hâlinde, Parti grubu meydana getirilir. Parti Genel Başkanı tarafından
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir yazı ile grup kurulduğu bildirilir. Parti
milletvekilleri bu grubun üyeleridir. Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubunun
çalışma usul ve esasları bu Tüzükte gösterilen hükümler saklı kalmak kaydıyla Grup
İç Yönetmeliğinde gösterilir. Grup İç Yönetmeliği’nin, Grubun kurulduğunu bildirim
tarihinden itibaren 15 gün içinde Grubu meydana getiren milletvekilleri tarafından
hazırlanarak, Grup milletvekillerinin salt çoğunluğu ile kabul edilmesi ve Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmesi şarttır.
MADDE 53: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP BAŞKANI, BAŞKAN
VEKİLLERİ VE GRUP YÖNETİM KURULU
Parti Genel Başkanı aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti
Grubunun da başkanıdır. Genel Başkan milletvekili değilse, meclis grubu yapacağı
ilk toplantıda üyeleri arasından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile bir Grup
Başkanı seçer. İlk iki turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en
fazla oyu alan seçilmiş olur.
Grup Yönetim Kurulu, başkan ve başkan vekilleri dahil en az 10 üyeden
oluşur. Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu, Grup Başkanına yardımcı olmak
üzere üyeleri arasından yeteri kadar başkan vekili ile asıl ve yedek Grup Yönetim
Kurulu üyelerini seçer. Grup başkan vekilleri ve grup yönetim kurulu üye sayılarını
belirlemeye parti grubu yetkilidir. Grup Başkanı ile Grup Yönetim Kurulu üyeleri ve
başkan vekilleri her yasama yılının başında o yasama yılı için seçilir. Üyeliklerde
boşalma olması halinde, yedekler sıra ile çağrılarak kurul tamamlanır. Başkan ve
başkan vekilliklerinde boşalma olması durumunda bu görevler için yeni seçim
yapılır. Genel Başkan dışında Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, partinin Türkiye
Büyük Millet Meclisi Parti Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim kurullarının asıl ve
yedek üyeliklerinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanında görev
alamaz. Seçime ilişkin diğer usul ve esaslar Grup İç Yönetmeliği’nde gösterilir.
MADDE 54: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP DİSİPLİN KURULU
Grup Disiplin Kurulu, milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi ve grup
çalışmalarına ilişkin faaliyetlerindeki fiil ve eylemleri nedeniyle yapılacak takibatta,
birinci derecede disiplin karar merci olarak görev yapmak üzere, parti grubunca
kendi üyeleri arasından seçtikleri 5 asıl, 3 yedek üyeden meydana gelir. Bu kurul
ayrıca yürütme işleri için bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir de sekreter seçer.
Disiplin Kurulu, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile toplanır,
kararlarını gizli oyla ve mevcudun çoğunluğu ile alır. Ancak, Gruptan kesin çıkarma
cezaları için üye tam sayısının çoğunluğunun kararı gereklidir. Milletvekilleri
hakkındaki disiplin takibatının şekli, usul ve esasları ile kovuşturmayı gerektiren
haller, disiplin cezaları ve itiraz usulleri, bu Tüzük hükümleri saklı kalmak kaydıyla
Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup İç Yönetmeliğinde belirtilir.
MADDE 55 : GRUP ÜYELERİNİN UYMASI GEREKEN ESASLAR
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarında; partinin ilkelerine,
programına ve Parti Grup ve Büyük Kongre kararlarına uymak ve bunları
desteklemek, geçerli mazeretleri olmadıkça Meclis Genel Kurulu ve grup çalışmaları
ile komisyon çalışmalarına katılmak zorundadırlar.
MADDE 56: GRUPTA GİZLİ OYLAMA
Grup Genel Kurulunda seçimlere ait oylamalar ile milletvekillerini bağlayıcı
nitelikteki konulara ilişkin kararların oylamaları gizli oyla yapılır.
MADDE 57: GRUP HÜKÛMET İLİŞKİLERİ
Cumhurbaşkanına, Bakanlar Kuruluna veya bir bakana Türkiye Büyük Millet
Meclisinde veya Grupta, güven veya güvensizlik oyu verilmesi konusunda karar
almak yetkisi, Grup Genel Kuruluna aittir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İL, İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI
İl Teşkilatı; İl Kongresi, İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu ve İl Disiplin Kurulundan
oluşur.
MADDE 58: İL KONGRESİ
İl kongresi, seçilmiş ve tabii delegelerden oluşur. İl başkanı, il yönetim kurulu
ile il disiplin kurulu asıl ve yedek üyeleri ile büyük kongre delegelerinin seçimlerini
yapar, gündemindeki konuları müzakere edip karara bağlar.
İl Kongreleri, ilçe kongrelerinde tüzüğe göre seçilen delegelerle tabii
delegelerden meydana gelir. Seçilmiş delege sayısı 500’ü geçemez. Her ilçeden
gelecek delege sayısını; Genel Başkan veya bu iş ile ilgili görevlendireceği Genel
Başkan Yardımcısı tarafından belirlenir. Bir ilin milletvekilleri, il başkanı ve yönetim
kurulu üyeleri, disiplin kurulu başkan ve üyeleri ile Büyükşehir Belediye Başkanları o
il kongresinin tabii üyeleridir. Geçici yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de
kongreye katılma hakkı vardır, ancak bunlar delege değillerse oy kullanamazlar.
MADDE 59 : İL BAŞKANI
İl başkanı, il kongresi tarafından gizli oy ile seçilir. Partinin il düzeyindeki
çalışma ve faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütülmesini sağlar, denetler ve il
içerisinde partiyi temsil eder. Aynı kişi, en fazla üç olağan dönem il başkanı
seçilebilir. İl başkanlığının herhangi bir suretle boşalması halinde, Genel Merkez
Teşkilat Başkanlığı İl Yönetim Kurulunun görüşünü alarak kongreye kadar görev
yapmak üzere bir başkan adayını Merkez Yönetim Kurulu onayına sunar. Yeni
başkan tayin edilinceye kadar geçecek dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki
sırasına göre bir başkan yardımcısı tarafından yürütülür.
İl çevresinde Partinin temsilcisidir. İl yönetim kuruluna, il ya da büyükşehir
belediye meclisi grubuna, il genel meclisi grubuna başkanlık eder.
İl başkanı, il yönetim kurulunun, ilçe yönetim kurulunun, il ya da büyükşehir
belediye meclisi grubunun, il genel meclisi grubunun, il düzeyinde kurulmuş çalışma
gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya Parti organlarınca verilen görevleri
yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu ilin çevresindeki ilçelerin ekonomik, sosyal ve yöresel
sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. İlçe başkanlarıyla düzenli
olarak toplanır. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla,
yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir;
çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle işbirliği yaparak
başarılı olmalarına yardımcı olur.
İl başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili
belediye başkanlarıyla sürekli ilişki içinde olur.
İl başkanı, il çevresindeki il genel meclisi grubunu, belediye meclisleri
gruplarını ve Partili belediye başkanlarını, çalışmaları yönlendirmek değerlendirmek
ve eşgüdüm sağlamak amacıyla ayrı ayrı ya da birlikte toplantılara çağırabilir.
MADDE 60 : İL BAŞKAN YARDIMCISI, İL SEKRETERİ VE İL MUHASİBİNİN
GÖREVLERİ
a. İl Başkan Yardımcısı: İl başkan yardımcıları, il başkanınca verilecek
görevleri yapar ve il başkanının görevde olmadığı zamanlarda il başkanına
vekâlet ederler.
b. İl Sekreteri: İl Sekreteri; Kanun, parti tüzüğü ve yönetmeliklerine göre
tutulması gereken defter, kayıt ve dosyaların usulüne uygun olarak
tutulması ile Partinin her türlü yazışmalarının yürütülmesinden sorumludur.
c. İl Muhasibi: İl muhasibi; il teşkilâtının hesap işlerini yürütür. Kanun,
parti tüzüğü ve yönetmelikleri uyarınca tutulması gereken muhasebe defter
ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlar. Alt kademelerin
hesaplarını denetler. Üyelik aidatlarını tahsil eder. Üst kademelere
sunulmak üzere kesin hesap raporu ve yıllık bütçe tasarısının zamanında
hazırlanması ve ilgili mercilere ulaşmasını sağlar. Başkan ve il muhasibi,
harcamaların yönetim kurulu kararlarına uygunluğundan müteselsil olarak
sorumludur.
MADDE 61 : İL YÖNETİM KURULU
İl yönetim kurulu, en fazla üç yıl görev yapmak üzere il kongresi tarafından
gizli oyla seçilir ve il başkanı hariç en az 7 (Yedi) Asil, 2 (iki) Yedek Kişiden oluşur.
MADDE 62 : İL YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ
İl yönetim kurulu, il çevresinde partinin başarısı ve amaçlarının
gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle
yükümlüdür. Bu amaçla;
a. Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve görüşlerini halka
beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve Partiye karşı
yapılabilecek eleştirileri yanıtlar.
b. Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını
uygular; il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe örgütlerinin, il ya
da büyükşehir belediye meclisi grubunun ve il genel meclisi grubunun
çalışmalarını, yılda en az bir kez ilçe örgütlerinin hesaplarını denetler.
c. Diğer partilerin çalışmalarını izler.
d. İl düzeyinde ve ilçelerde sürdürülecek eğitim çalışmalarını programlayarak
gerçekleştirir ve denetler.
e. Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için il
düzeyinde ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim
çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve
eksiksiz yerine getirir.
f. İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını
inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum
örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar;
onların sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda
görevli partililerle işbirliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
g. İl çevresindeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri toplar,
değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir.
h. İl çevresinde uygun yerlerde, siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte
toplantılar düzenler ve üst yönetimi bilgilendirir.
i. Gerekli gördüğü konularda, araştırma, inceleme ve değerlendirme
yapmak üzere, uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmalar gerçekleştirir.
j. Partinin gelir kaynaklarını genişletmek ve arttırmak için çalışmalar yapar.
MADDE 63 : İL YÖNETİMİNDE İŞ BÖLÜMÜ
a. İl başkanı, il başkan yardımcılarının görev alanlarını belirler.
b. İl sekreteri, il yönetim kurulu toplantı ve tutanaklarını düzenler, kararları
karar defterine geçirir, imza edilmelerini sağlar. İlin gelen-giden her türlü
evrak işlerinden, yazışmalarından ve arşivin düzenlenmesinden
sorumludur.
c. İl saymanı, ilin hesap işlerini yürütür; gelir gider işlemlerinin zamanında ve
mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlar; Partiye yeterli ve düzenli gelir
sağlanmasına çalışır; Partinin Demirbaşlarının ve malvarlığının
korunmasını gözetir; ilde kayıtlı parti üyelerinin aidatlarının düzenli olarak
ödemeleri için gerekli çalışmaları yapar.
d. İl eğitim sekreteri, parti içi eğitim programının uygulanmasını sağlar, Parti
eğitmenlerinin çalışmalarını düzenler.
e. İl bilişim sorumlusu, bilgi ve iletişim teknolojilerinden en verimli biçimde
faydalanılmasını, birimler arasındaki iletişimin sağlanmasını, bilişim
sistemlerinin kesintisiz ve güvenli bir biçimde kullanılmasını sağlar.
MADDE 64 : İL DİSİPLİN KURULU
İl Disiplin Kurulu İl Kongresi Tarafından seçilmiş en az 3 asil 2 yedek üyeden
oluşur.
MADDE 65 : İL DİSİPLİN KURULU GÖREVLERİ
O İl bünyesinde kayıtlı Üyeler ile ilgili; Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili diğer
kanunlara, parti tüzüğüne, parti yetkili organlarının kararlarına ve talimatlarına aykırı
davranışta bulunanlar hakkında disiplin soruşturması yapmak ve karar vermek.
MADDE 66 : İLÇE TEŞKİLAT
İlçe Teşkilatı; İlçe Kongresi, İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve İlçe Yürütme
Kurulu’ndan oluşur.
MADDE 67 : İLÇE KONGRESİ
İlçe kongresi, seçilmiş ve tabii delegelerden oluşur. İlçe başkanını, ilçe
yönetim kurulunun asıl ve yedek üyelerini; ilçeyi temsil edecek il kongre delegelerini
seçer. Gündemindeki konuları görüşerek karara bağlar.
İlçe’nin seçilmiş delege sayısı 200 geçemez. İlçenin kayıtlı üye sayısı 300
den az ise üyelerin tamamı ilçe kongre delegesi sayılır. Geçici ilçe yönetim kurulu
başkan ve üyeleri kongreye katılma hakkına sahiptir. Ancak delege sıfatı
olmayanların kongrede oy kullanma hakkı yoktur.
Kayıtlı üye sayısı 300′ den fazla ise; köy ve mahalle sayısı da 300 den az ise;
önce her mahalle ve köy için birer delege tahsis edilir. Tahsis toplamı 200
sayısından düşülür. Arta kalan delege sayısı, partinin son milletvekili genel
seçiminde o ilçede almış olduğu toplam oy rakamına bölünür. Bölüm sonucu çıkan
kat sayının, o ilçeye bağlı her mahalle veya köyde alınmış oyla çarpımı sonucu
çıkan sayıya göre en büyükten küçüğe sıralanarak arta kalan delege köy ve
mahalleye dağıtılması ile tahsis olunan sayının toplamı, ilgili mahalle veya köyün
ilçe kongresi için seçeceği delege sayısını teşkil eder. Çeşitli nedenlerle
partinin almış olduğu oyun belli olmaması halinde; son yerel seçim sonuçlarına
göre, onun da belli olmaması halinde, ilçenin toplam seçmen sayısı ile mahalle ve
köy seçmen sayılarına göre aynı yöntem uygulanmak suretiyle delege dağılımı
belirlenir. Mahalle ve köy sayısı toplamı 200’den fazla ise nüfus, alınan oy ve coğrafi
yakınlık göz önünde bulundurularak sayıyı 200 e indirecek birleştirmeler yapılarak
her mahalle ve köye bir delege tahsis edilir.
İlçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri, ilçe ve belde belediye başkanları ilçe
kongresinin tabii üyeleridir. İl belediye başkanları merkez ilçe kongresinin tabii
üyesidir.
İlçe yönetim kurulu kongreden bir ay önce kongre delege dağılım listesini
hazırlar ve il yönetim kurulunun onayına sunar ve onaydan sonra ilan eder. Listenin
ilanından itibaren 15 gün içinde yapılacak itirazları, il yönetim kurulu kesin olarak
karara bağlar. İlk kongrede bu işlemler ve süreler gerekli değildir.
MADDE 68 : İLÇE BAŞKANI
İlçe başkanı, ilçe kongresi tarafından tek dereceli seçim ve gizli oyla seçilir.
Partinin ilçe düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütülmesini
sağlar, denetimini gerçekleştirir ve ilçe teşkilatını temsil eder. İlçe başkanlığının
herhangi bir suretle boşalması halinde, İl Yönetim Kurulu İlçe Yönetim Kurulunun
görüşünü alarak kongreye kadar görev yapmak üzere bir başkan adayını Genel
Merkez Teşkilat Başkanlığının onayına sunar. Yeni başkan tayin edilinceye kadar
geçecek dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki sırasına göre bir başkan yardımcısı
tarafından yürütülür.
İlçe çevresinde Partinin temsilcisidir. İlçe yönetim kuruluna, İlçe belediye
meclisi grubuna, başkanlık eder.
İlçe başkanı, İlçe yönetim kurulunun, ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma
gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya Parti organlarınca verilen görevleri
yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu İlçe çevresindeki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını
inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum
örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların
sorunlarıyla ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle
iş birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İlçe başkanı, belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak için Partili
belde belediye başkanlarıyla sürekli ilişki içinde olur.
MADDE 69 : İLÇE YÖNETİM KURULU
İlçe yönetim kurulu, Başkan Hariç en az 5 (Beş) Asil, 2 (iki) Yedek kişiden
oluşur.
İl ve ilçe yönetim kurulları, seçimlerini müteakip en geç bir hafta içerisinde
toplanarak, tüzüğün Genel Merkez için öngörülen görev bölümü esas alınarak kendi
bünyelerine uygun görev bölümü yaparlar.
Mazeretsiz olarak peş peşe 3 veya bir yıl içinde 5 toplantıya katılmayan
yönetim kurulu üyesi istifa etmiş sayılır ve yerine yedek üyelerden ilk sıradaki üye
davet edilir.
Boşalma sebebiyle yönetim kurulu sayısı yarıdan aşağı düşerse, bir üst teşkilat
başkanı, olağan kongreye kadar görev yapmak üzere yeni bir yönetim kurulu tespit
eder.
MADDE 70 : İLÇE YÜRÜTME KURULU
Bu kurul üyeleri, ilçe başkanınca ilçe yönetim kurulu üyeleri arasından; il
yürütme kuruluna paralel olarak belirlenir. İlçe yürütme kurulu üyeleri arasındaki
görev bölümü, ilçe başkanı tarafından yapılır. İlçe başkanı, ilçe yönetim kurulu
arasından seçtiği yardımcılarından birini ilçe muhasibi, birini de ilçe sekreteri olarak
atar. Bu kurul ilçe yönetim kurulunun gündemini hazırlar, ilçe başkanının verdiği
görevleri yapar, ilçe kongresi ve ilçe yönetim kurulunca alınmış kararların ve verilen
görevlerin icrasını sağlar.
MADDE 71 : BELDE TEŞKİLATLARI
İl ve İlçe merkezleri dışında belediye teşkilatı olan yerlerde kurulur. Başkan
dahil en az 3, en çok 15 üyeden teşekkül eder. Bir o kadar yedek üye atanır. Belde
yönetim kurulu, ya doğrudan ilçe başkanlığınca ya da ilçe yönetim kurulunca kendi
üyelerinden görevlendirilecek bir üyenin başkanlığında , o beldede oturan partili
üyelerce seçilir.
İlgili beldenin belediye hudutları dahilinde ikamet eden veya iş yeri bulunan
her üye, belde yönetim kurulu başkan veya üyelikleri için adaylığını koyabilir veya
aday gösterebilir. Belediye meclisi veya il genel meclisi üyeleri belde teşkilatında
görev alamaz.
Belde yönetim kurulları kendi aralarında bir başkan, bir sekreter ve bir
muhasip üye seçerler.
İlçe Yönetim Kurulu ihtiyaca göre belde yönetim kurulunun sayısını artırabilir,
Kadın ve gençlik kolları temsilcisi atayabilir. Belde yönetim kurulu atanmadaki usule
göre değiştirilebilir. Teşkilatın ilk kuruluşunda yedek liste verilmesi zorunlu değildir.
ALTINCI BÖLÜM
İL VE İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
MADDE 72 : YAPILAMAYACAK İŞLER
Yönetim kurulu üyeleri ve kurul başkanları:
a. Parti program ve tüzüğüne aykırı beyanda bulunamazlar. Merkez Yönetim
Kurulunun izni olmaksızın kademelerini aşan “Parti Genel Politikası”
hakkında demeç veremezler. Kendi kademelerinin bulunduğu yerdeki
resmi makamlardan daha yukarı makam ve mercilerle yazışma
yapamazlar.
b. Bir üst kademeye danışıp, gerekli izni almadan kendi kademelerindeki
resmi makam ve merciler hakkında menfi demeçler veremezler.
c. Kademe esasına uymadan bir üst kademeye şikâyette bulunamazlar.
Ancak, üst kademeye anlatamadıkları istek ve şikâyetleri bulunduğu
takdirde, bağlı bulundukları kademeye bilgi vermek suretiyle onun
üstündeki kademeye başvurabilirler.
d. Bağlı bulundukları üst kademe ile bağlantılarını veya ilgilerini kesmeye
karar veremezler.
MADDE 73 : YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI
Belde, ilçe ve il yönetim kurulları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır
ve kararlarını mevcudun çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik olması durumunda,
başkanın bulunduğu tarafın görüşü benimsenmiş sayılır. Kurul toplantıları teşkilât
binasında yapılır. Yönetim kurullarınca çağrılıp dinlenmesine karar verilenler
dışında, kurul üyesi olmayanlar toplantılara katılamaz. Yönetim kurullarının olağan
toplantıları en az 30 günde bir yapılır. İl ve ilçe başkanı ile yönetim kurulu üyelerinin
çoğunluğu, olağanüstü toplantı düzenlenmesini isteyebilir ve çağrıda bulunabilir.
Toplantıların günü ve saati önceden tespit edilerek karar defterine yazılır ve bütün
üyelere imza ettirilir.
Yönetim kurulları gerek görmeleri hâlinde daha sık toplantı yapılmasını
kararlaştırabilirler. Haklı bir mazereti olmaksızın, kendisine toplantı gününe ilişkin
tutanak imzalattırılmış veya toplantı günü yazılı olarak bildirilmiş olmasına rağmen,
üst üste üç toplantıya katılmayan üye, görevinden çekilmiş sayılır. Görevinden
çekilmiş sayılan üyenin bir üst kademeye itiraz hakkı vardır. Üst yönetim kurulunun
kararı kesindir.
MADDE 74 : KURUCU YÖNETİM KURULLARI
Yeni teşkilat oluşturulacak veya kapatılıp yeniden açılacak ya da feshedilen
belde, ilçe ve illerde Merkez Yönetim Kurulu tarafından kurucu yönetim kurulları
teşkil olunur. Kurucu yönetim kurulları, kendi kademelerinin kongrelerine kadar,
seçilmiş yöneticilerin hak ve yetkilerine sahip olarak görev ifa ederler.
MADDE 75 : ÜYELİKLERİN BOŞALMASI
Belde, ilçe ve il yönetim kurulları ile il disiplin kuruları asıl ve yedek üyelerinin
her ne sebeple olursa olsun, toptan çekilmeleri veya bu kurulların herhangi bir
nedenle boşalması hâlinde, boşalan kurullar yerine; belde için ilçe yönetim
kurulunun teklifi üzerine il yönetim kurulunun onayı ile, ilçe için il yönetim kurulunun
teklifi üzerine Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile, il kurulları için ise Merkez
Yönetim Kurulunca yenileri teşkil olunur. Bu kurullar, kongre tarafından seçilmiş
yönetim ve disiplin kurullarının hak ve yetkilerine sahiptirler.
İl veya ilçe yönetim kurulu ile il disiplin kurulunun üye sayısı, yedeklerin
tamamının göreve getirilmesine rağmen toplantı yeter sayısının altına düşerse kurul
boşalmış sayılır. İşten el çektirme dışında bir sebeple il veya ilçe başkanlığının
boşalması hâlinde, ilgili kurul yedekleriyle tam sayıya, bu mümkün olmadığı
takdirde, karar yeter sayısına tamamlandıktan sonra, üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile kendi aralarından birini yeni başkan olarak seçerler. Seçilen yeni
başkan, gerek görülmesi hâlinde aynı usul ve esaslarla değiştirilebilir.
MADDE 76 : İŞTEN EL ÇEKTİRME VE GEÇİCİ YÖNETİM KURULUNUN TEŞKİLİ
Teşkilâtlardaki yönetim kurulları veya kurul üyeleri;
a. Siyasi Partiler Kanunu ve iş bu Tüzük hükümleri gereğince tutulması
gereken defterlerin ve kayıtların usulüne uygun olarak tutulmaması veya
tutulan defter ve kayıtlar üzerinde tahrifat yapılması, uygun yer ve şekilde
muhafaza edilmemesi ya da muhasebe ile ilgili kayıt ve belgelerin süresi
içinde Genel Merkez’e gönderilmemesi,
b. Kurullarda görev alanların kimlik bilgilerinin mahallin en büyük mülki
amirliğine yazı ile bildirilmemesi,
c. Ülke ve parti menfaatlerine, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile partinin ilke,
amaç, hedef ve politikalarına aykırı tutum ve davranışlarda bulunulması,
teşkilatların birlik ve uyum içinde sevk ve idaresinde zafiyet gösterilmesi,
d. Haklarında Siyasi Partiler Kanunu’nun 102’nci maddesinde ve Tüzüğün
78’nci maddesinde kesin olarak partiden çıkarılma cezasını gerektiren
hâllerin sabit olması, durumunda, ilgililerin kanuni sorumlulukları saklı
kalmak kaydıyla Merkez Karar ve Yönetim Kurulunda yapılacak gizli
oylama sonucunda, üye tam sayısının en az üçte ikisinin müspet oyu ile
alınacak bir kararla aşağıdaki şekilde işten el çektirilirler. İlçe yönetim
kurulu, bir belde yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi gerekli kılan
herhangi bir durum tespit ettiği takdirde, durumu gerekçeli bir kararla il
yönetim kuruluna bildirerek, belde başkanının veya belde yönetim kurulu
üyelerinin tamamının veya bir kısmının işten el çektirilmesini isteyebilir.
İl yönetim kurulu, bir ilçe yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi
gerekli bir durumu tespit ettiğinde, bu durumu gerekçeli kararı ile Merkez
Karar ve Yönetim Kuruluna bildirir. İl yönetim kurulu gerekçeli kararında,
ilçe başkanı da dahil ilçe yönetim kurulunun tamamının veya bir kısmının
işten el çektirilmesini isteyebilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, il
yönetim kurulunun yaptığı müracaat üzerine belde ve ilçe teşkilâtları
başkan ve yönetim kurulu üyelerinin veya resen il başkanının veya il
başkanı dahil yönetim kurulu üyelerinin tamamı ve yahut bir kısmını işten
el çektirebilir. Karar kesindir.
İlçe ve il yönetim kurullarının, asıl ve yedek üyeleriyle birlikte toptan işten
el çektirilmeleri hâlinde, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu işten el çektirme
kararı ile birlikte geçici bir yönetim kurulu kurar ve ilgili teşkilât birimine
tebliğ eder. İşten el çektirme hâlinde teşkil olunan kurullara, geçici kurullar
denir. İşten el çektirme kararının ilçe yönetim kuruluna tebliğinden itibaren
30 gün içerisinde ilçe, il yönetim kuruluna tebliğinden itibaren ise 45 gün
içerisinde il kongresi toplanarak yeni yönetim kurulunu seçer. Bu süre
içerisinde ilçe ve il kongresi için yeni delege seçilmemiş ise, kongre eski
delegelerle toplanır. Bu suretle seçilen yönetim kurullarının görev süresi,
normal kademe kongrelerine kadar devam eder. Kısmen el çektirme
hâllerinde, ilgili il ve ilçe yönetim kurulu yedek üyelerle tamamlanır.
Kısmen el çektirme halinde boşalma hükümleri uygulanır.
MADDE 77 : BİRDEN FAZLA GÖREV YASAĞI
Belde, ilçe ve il teşkilâtında başkan veya kurul üyeliklerine seçilmiş olanlar,
kongre delegelikleri hariç olmak üzere tek görev yürütebilirler. Bir üst kademede
başkan veya kurul üyeliğine seçilenlerin yeni görevlerine başlayabilmeleri için eski
görevlerinden ayrılmaları gerekir. Milletvekilliği ya da mahalli idareler seçimleri
sonunda bir göreve seçilmiş olanlar, aynı zamanda teşkilat kademelerinde başkan
ve kurul üyeliklerinde bulunamazlar.
Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim
Kurullarının asıl ve yedek üyeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık
Divanında görevli olanlar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Disiplin Kurulu asıl ve
yedek üyesi olamazlar.
MADDE 78 : KONGRE GÜNDEMİ
Kongre gündemi, kendi kademelerinin yönetim kurulunca hazırlanır.
Gündemin kanunlara, parti tüzüğüne uygun olarak hazırlanmasından ilgili yönetim
kurulu sorumludur. Gündem maddelerinin sırası hazır bulunan delegelerin onda
birinin teklifi ve kongreye katılanların çoğunluğunun kararı ile değiştirilebilir veya
aynı şekilde gündeme yeni maddeler ilâve edilebilir.
MADDE 79 : DAVET, YOKLAMA VE KONGRENİN AÇILMASI
Kongrenin; toplanacağı günü, yeri, saati ve gündemi ile çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar kongreden en az
15 gün önce o yerdeki mutat yöntem ile ilân edilir. Gazete ile ilâna gerek olup
olmadığına, ilgili yönetim kurulu karar verir.
Seçim yapılacak kongreye, kesinleşen listelerdeki üyeler katılabilir. Her
kademe kongresi, kendi yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı veya kendi
üyelerinden biri tarafından yoklama yapıldıktan sonra, üye tam sayısının salt
çoğunluğunun mevcudu hâlinde açılabilir. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı
takdirde toplantı ertelenir. İkinci toplantı; bu toplantıya ilişkin ilânda ve delegelere
gönderilen yazı ve mektuplarda belirtilen gün, saat ve yerde toplanır. İkinci toplantı,
hazır bulunan delegelerle yap
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PARTİ TEŞKİLATI
Madde 17: Teşkilat Birimleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
Madde 18: Büyük Kongre
Madde 19: Büyük Kongrenin Görev ve
Yetkileri
Madde 20: Büyük Kongre Toplantıları ve
Gündem
Madde 21: Büyük Kongrenin Açılışı
Madde 22: Kongre Divanı ve Görevleri
Madde 23: Açılış Konuşması ve Raporların Okunması
Madde 24: Komisyonların Teşkili
Madde 25: Kongre Görüşmeleri
Madde 26: Seçim Hazırlıkları ve
Adaylık
Madde 27: Oyların Kullanılması
Madde 28: Kongre Tutanakları
Madde 29: Büyük Kongrenin Olağanüstü Toplanması
Madde 30: Genel Başkan Seçimi ve Görev Süresi
Madde 31: Görev ve Yetkileri
Madde 32: Genel Başkanlığın Boşalması
Madde 33: Genel Başkan Yardımcıları
Madde 34: Genel Sekreter
Madde 35: Genel Sekreterin Görevleri
Madde 36: Genel Sekreter Yardımcıları
Madde 37: Genel Muhasip ve
Yardımcıları
Madde 38: Başkanlık Divanı Teşkili ve
Çalışma Esasları
Madde 39: Başkanlık Divanının Görev ve Yetkileri
Madde 40: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Teşkili
Madde 41: Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (M.K.Y.K.) Görev ve Yetkileri
Madde 42: Dernek,Sendika, Vakıf,
Kooperatif ve Meslek Kuruluşlarıyla Siyasi İlişki ve İş Birliği
Madde 43: Danışman Görevlendirilmesi
ve Kapsamı
Madde 44: Disiplin Kurulları
Madde 45: Disiplin Kurullarına İlişkin Müşterek Hükümler
Madde 46: Disiplin Kuruluna Sevk
Yetkisi
Madde 47: Disiplin Cezaları
Madde 48: Disiplin Suçlarında Zaman Aşımı
Madde 49: Tedbirli Olarak Disiplin
Kuruluna Sevk
Madde 50: Disiplin Cezalarına Yargı
Nezdinde İtiraz Hakkı
Madde 51: Disiplin Cezalarını Af
Yetkisi Denetim
Madde 52: Danışma Kurulu Kuruluşu,
Görev Süresi ve Çalışma Usulü
Madde 53: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Başkanı, Başkan
Vekilleri Ve Grup Yönetim Kurulu
Madde
54: Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup Disiplin
Kurulu
Madde 55: Grup Üyelerinin Uyması Gereken Esaslar
Madde 56: Grupta Gizli Oylama
Madde
57: Grup Hükûmet İlişkileri
BEŞİNCİ
BÖLÜM
İL,
İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI
Madde 58: İl
Kongresi
Madde 59: İl
Başkanı
Madde 60: İl
Başkan Yardımcısı, İl Sekreteri ve İl Muhasibinin Görevleri
Madde 61: İl Yönetim Kurulu
Madde 62: İl Yönetim Kurulunun Görevleri
Madde 63: İl Yönetiminde İş Bölümü
Madde 64: İl Disiplin Kurulu
Madde 65: İl Disiplin Kurulu Görevleri
Madde 66: İlçe Teşkilatı
Madde 67: İlçe Kongresi
Madde 68: İlçe Başkanı
Madde 69: İlçe Yönetim Kurulu
Madde 70: İlçe Yürütme Kurulu
Madde 71: Belde Teşkilatları
ALTINCI
BÖLÜM
İL VE
İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Madde 72: Yapılamayacak İşler
Madde 73: Yönetim Kurulu Toplantıları
Madde 74: Kurucu Yönetim Kurulları
Madde 75: Üyeliklerin Boşalması
Madde 76: İşten El Çektirme ve Geçici Yönetim Kurulunun
Teşkili
Madde 77: Birden Fazla Görev Yasağı
Madde 78: Kongre Gündemi
Madde 79: Davet, Yoklama ve Kongrenin Açılması
Madde 80: Kongre Başkanlık Divanının Teşkili ve Görevleri
Madde 81: Kongrelerin Görev ve Yetkileri
Madde 82: Kongrelerde Seçimlerin Yapılması ve Tutanaklar
Madde 83: Şikâyet ve İtirazlar
Madde 84: Kongresini Yapmayan Kademeler
Madde 85: İl Genel Meclisi Grupları
Madde 86: Belediye Meclisi Grupları
Madde 87: İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi
Gruplarına İlişkin Ortak Hükümler
YEDİNCİ
BÖLÜM
DANIŞMA
KURULU VE YAN KURULUŞLAR
Madde 88: Danışma Kurulu, Görev Süresi ve Çalışma Usulü
Madde 89: Yan Kuruluşlar
Madde
90: Aile ve Kadın Kollarına Üyelik
Madde
91: İlçe Aile ve Kadın Kolu
Madde 92: İl Aile ve Kadın Kolu
Madde
93: Genel Merkez Aile Ve Kadın Kolu
Madde
94: Gençlik Kollarına Üyelik
Madde
95: İlçe Gençlik Kolu
Madde
96: İl Gençlik Kolu
Madde
97: Genel Merkez Gençlik Kolu
Madde 98: Yardımcı Kurul ve Komisyonlar
Madde 99: Yurt Dışı Temsilcilikler
Madde 100: Müşterek Hüküm
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
SEÇİMLERE
KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ
Madde 101: Seçimlere Katılma
Madde 102: Aday Tespiti
Madde 103: Merkez Adaylığı
Madde 104: Merkez Yoklaması
Madde 105: Teşkilât Yoklaması
Madde 106: Ön Seçim
Madde 107: Adaylığa Müracaat ve İzin
Madde 108: Adaylığı Kabul Edilmeyecek Olanlar
Madde 109: Mahalli Seçimler
Madde 110: Seçim İşleri Yönetmeliği
DOKUZUNCU BÖLÜM
KAYITLAR, DEFTERLER VE MALÎ HÜKÜMLER
Madde 111: Kayıt ve Defterler
Madde 112: Mali Hükümler
Madde 113: Milletvekilliği Aidatı
Madde 114: Satış Bedelleri
Madde 115: Bağışlar
Madde 116: Gayrimenkul Alımı
Madde 117: Ticari Faaliyet, Kredi ve Borç Alma
Yasağı
Madde 118: Kredi ve Borç Verme Yasağı
Madde 119: Gelir Makbuzları
Madde 120: Giderlerin Yapılmasında Usul
Madde 121: Mali Sorumluluk
Madde 122: Bütçe ve Kesin Hesap
ONUNCU BÖLÜM
MÜTEFERRİK HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER
Madde 123: Partinin Feshi
Madde 124: Yönetmelik ve Genelge
Madde 125: Tüzüğün Değiştirilmesi
Madde 126: Görevlilerin İlgili Mercilere
Bildirimi
Madde 127: Uygulanacak Diğer Hükümler
Madde 128: Yetki ve Görev Devri
Madde 129: Tüzükte Yazılı Süreleri Kısaltma
Yetkisi
Madde 130: Yetki Sınırı
Madde 131: Milletvekillerinin Halkla İrtibat
Büroları
Madde 132 : Parti İç Yönetmelikleri
Madde 133: Parti Merkez
Organlarının İlk Oluşum
Madde 134: Yürütme Maddesi
BİRİNCİ
BÖLÜM
KURULUŞ
AMAÇ VE İLKELER
MADDE
1: KURULUŞ:
TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ;
Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, seçim
kanunları, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile İnsan Hakları Avrupa
Sözleşmesi ve TBMM tarafından onaylanmış uluslararası belgeler, diğer ilgili
kanun ve mevzuat çerçevesinde, Tüzüğü ve Programına göre teşkilatlanmak ve
faaliyette bulunmak üzere kurulmuş bir siyasi partidir. Partinin Genel Merkezi
Ankara’da dır. Özel işareti; ekte
sunulduğu şekilde
Beyaz zemin: Saflığı ve temizliği
Mavi
renk: Dürüstlüğü ve
başarıyı
Yatay
çizgiler: Derinliği
ve deneyimi
Doğan
Güneş : Yeniden
doğuşu
Yedi
Işın:Türkiye
Cumhuriyeti Devleti’nin yedi coğrafi bölgesini yani tüm vatanın her köşesini
kapsadığını ve partimizin yedi ilkesini simgeler ve bunların altında “TÜRKİYE EMEKLİLER VE ÇALIŞANLAR PARTİSİ” yazılı logoludur.
Kısaltılmış adı “TEÇPAR” dır
MADDE 2 : PARTİNİN AMACI
2.1. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin vatan ve millet
bütünlüğüne sahip çıkmak ve korumak,
2.2. Toplumun huzuru ve adalet anlayışı içinde,
insan haklarına saygılı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni korumak ve yüceltmek,
2.3. Atatürk ilke ve
İnkılaplarına sonuna kadar sahip çıkmak ve hayata geçirmek,
2.4. Ekonomik kalkınmada liberal girişimciliği ve
ferdi teşebbüs gücünü esas alan ekonomi politikaları geliştirmek, yatırım ve
istihdam kapasitesi yüksek, ileri teknolojiyi esas alan, uluslararası rekabet
gücüne sahip bir ekonomi yapmak,
2.5. Ekonomik
kalkınmayı hızlandırarak, işsizlik ve fakirliği ortadan kaldırmak, gelir dağılımındaki
bozukluğu gidermek ve fertlerin yaşam standartlarını yükseltmek,
bölgelerarası gelişmişlik farkını azaltarak dengeli ve adil bölüşüme dayalı
sosyal ve ekonomik bir yapı oluşturmak,
2.6. Geleceğimizin
teminatı olan gençlerimizin; modern ve gelişmiş Türkiye hedefine
inanmış,
milli değerlere bağlı ve üstün ahlaki değerlere sahip, sevgi ve saygı değerleri
ile donanmış, çağdaş birer insan olarak yetişmelerini sağlayacak milli eğitim
politikalarını geliştirmek,
2.7. Cumhuriyetimizi
ve demokratik sistemimizi her türlü tehdit ve tehlikeye karşı korumaya ve
güçlendirmeye çalışmak,
2.8. Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası ve İnsan Hakları Beyannamesinde ifadesini bulan temel hak
ve hürriyetler ile tarihi, milli ve manevi değerlerini korumak, geliştirmek ve
güçlendirmek,
2.9. Demokratik
siyasi platformda uzlaşmacı ve her türlü fikre saygılı olarak, fikirlerin özgürce
ifade edilebileceği demokratik bir toplum oluşturmak,
2.10. Tüm
yurttaşların geleceğe güvenle bakabilmelerini sağlayacak bir sosyal güvenlik
sistemini oluşturmak,
2.11. Toplumsal
barış ve huzurun hâkim kılındığı, vatandaşların birbirleriyle ve devletle olan
ilişkilerinde sevgi ve saygı ile insan hak ve hürriyetlerinin ve hukukun
üstünlüğünün esas alındığı bir toplum yapısını oluşturmak,
2.12. Ülkemizin
çıkarları doğrultusunda bölgesel ve uluslararası barışa katkı yapacak güven
verici, kişilikli ve istikrarlı bir dış politika uygulamak,
2.13. Atatürk İlke ve İnkılapları yol göstericimiz,
Türkiye Cumhuriyet’inin Kuruluş ayarlarına dönmek ana hedefimizdir.
2.14. Bu tüzük ve parti
programında yazılı diğer hususları gerçekleştirmek,
MADDE 3 : TEMEL İLKELER
Partimiz; yukarıda sayılan amaçlara,
Atatürk’ün belirlediği Türk milliyetçiliğinden ve milletimizin tarihi, milli ve
manevi değerlerinden alacağı güç ve ilhamla, özgürlükçü; Barışçı ve demokratik
düzen içerisinde ulaşabileceğine inanır. Bu amaçlara ulaşmada ve bütün
faaliyetlerinde her türlü dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce ve inanç,
din, mezhep ve benzeri sebeplerle, vatandaşlar arasında ayırım
gözetilemeyeceğini kabul eder.
MADDE 4: ÇALIŞMA İLKELERİ
4.1.
Tüzük ve programlar Genel Başkan dahil tüm üyeleri ve organları bağlar.
4.2. Bütün
üyeler partinin amaçları için gücü ve yeteneği ölçüsünde çalışır, partinin amaçlarına
aykırı söylem ve davranışta bulunmaz.
4.3. Parti
içi görevlendirmelerde liyakat ve ehliyet esas alınarak demokratik usuller kullanılır.
4.4. Her
üye parti içinde ve faaliyetlerde üzerine düşen görevi severek yerine getirir.
4.5. Siyasi
makam ve görevler, kişisel nüfuz ve çıkar amacıyla kullanılamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
PARTİ ÜYELİĞİ
MADDE 5 : ÜYE OLMANIN ŞARTLARI
Partinin tüzük ve programını kabul ettiğini
bir beyanname ile belirten, başka bir siyasi partiye kayıtlı olmayan, on sekiz
yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip her Türk
vatandaşı, partiye belirli bir aidatı ödemeyi kabul etmek koşuluyla üye
olabilir.
MADDE 6 : ÜYELİĞİ KABUL EDİLMEYECEK OLANLAR
Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek
yargı organı mensupları, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar ile işçi
niteliği taşımayan diğer görevliler, Silahlı Kuvvetler mensupları ile yüksek
öğrenim öncesi öğrenciler, kamu hizmetlerinden yasaklılar, zimmet, ihtilas,
irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma
veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkum olanlar, herhangi
bir suçtan dolayı, ağır hapis veya taksirli suçlar hariç 5 yıl veya daha fazla
hapis cezasına mahkum olanlar, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabının birinci
babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlemesini aleni olarak tahrik etme
suçundan mahkum olanlar, terör eyleminden mahkum olanlar, Partimize üye
olamazlar.
Yüksek Öğretim elemanları, yasaklamanın
dışındadır. Bunlar hakkında, Yüksek Öğretim Kanunu uygulanır. Anayasa ve Siyasi
Partiler Yasası’nda Yapılacak değişiklikler ile bu maddede yazılı üyelik
sınırlamalarında değişiklik yapılarak, konulan sınırlamaların bir kısmının ya
da tamamının kaldırılması halinde, kaldırılan sınırlamalar herhangi bir
değişiklik yapılmasına gerek olmaksızın bu tüzükten çıkarılmış sayılır.
MADDE 7 : ÜYELİĞE KABUL VE KAYIT
Partiye üye olmak isteyen bir kimse, iki
partilinin referansını içeren bir giriş beyannamesi doldurarak, sürekli
oturduğu ilçe başkanlığına alındı belgesi karşılığında verir. İlçe yönetim
kurulu, giriş beyannamesindeki bilgileri tam ve yeterli görmediği takdirde,
başvuru sahibinin durumunu oturduğu yerdeki partililerden ve resmi mercilerden
ayrıca sorabilir. İlçe yönetim kurulu, üyelik başvurusu ile ilgili inceleme ve
soruşturmasını, genel merkezin bu işle görevli komisyonunun yazılı onayını da
alarak en geç 30 gün içinde tamamlar ve başvuru sahibinin üyeliğe kabul edilip
edilmediğini kendisine bildirir. Karar, başvuru sahibinin üyeliğe kabulü şeklinde
ise tarih ve sırasına göre üye kayıt defterine kayıt yapılır. 30 gün içinde
karara bağlanmamış olan üyelik başvuruları kabul edilmemiş sayılır. Karar,
isteklinin partiye alınmaması yolunda ise bu husus karar tarihinden itibaren,
30 gün içinde kendisine yazılı olarak bildirilir. İlçe yönetim kurulu, üyeliğe
kabul etmemeye dair kararlarında gerekçe göstermek zorunda değildir. İstemi
reddedilen kişi, ilçe yönetim kurulu kararının kendisine yazılı olarak
tebliğinden itibaren, 7 gün içinde il yönetim kuruluna başvurabilir. İl yönetim
kurulunun, 15 gün içinde vereceği karar kesindir.
Başkanlık Divanı, resen veya müracaat
üzerine süreye bakılmaksızın üye kayıtları konusunda nihai kararı vermeye
yetkilidir. Kadın ve Gençlik Kollarına üye kaydı için de yukarıdaki hükümler
uygulanır. Bir kimse, bütün yurtta yalnız bir ilçede partiye üye olarak kayıt
olabilir. Kayıt yeri, o kişinin devamlı oturduğu mahalle veya köyün bağlı
olduğu ilçedir. Üye ile ilgili işlemler, kayıtlı olduğu mahalle ve köy dikkate
alınarak yapılır. Üye, oturduğu yeri değiştirmedikçe başka bir ilçeye veya
başka bir mahalle veya köye kaydının naklini isteyemez ve parti yönetim
kurullarınca da nakledilemez. Parti üyelerine, ilçe başkanlıklarınca, genel
merkezin hazırladığı, parti kimlik belgesi verilir. Bu belge, üyeliğin ispatı
için yeterli olup, yer değiştiren üyeler, kayıtlarını aktardıkları ilçe
başkanlığından yeni kimlik belgesi almak zorundadırlar.
MADDE
8: YURT DIŞINDA BULUNAN VATANDAŞLARIN
ÜYELİĞİ
Sürekli yurt dışında bulunan vatandaşlar
üyelik başvurularını Türkiye’ye geldiklerinde ikamet ettikleri ilçe
başkanlığına üye giriş beyannamesi vermek veya göndermek suretiyle yaparlar.
Başvuru yazısında, yurt dışında sürekli oturduğu ve çalıştığı yerlerin
adresleri ve Türkiye’ye geldiğinde oturduğu adres de belirtilir. Bulundukları
yerde parti yurtdışı temsilciliği oluşturulmuş ise, temsilcilik aracılığıyla da
üyelik başvurusu yapabilirler.
MADDE 9: GENEL MERKEZCE ÜYELİĞE KABUL:
Ülkeye büyük hizmeti geçmiş kimseler partiye
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından kabul edilir. Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu, uygun gördüğü kimselerin partiye kaydına karar verebilir. Bunların
giriş beyannameleri kanuni ikametgahlarının bulunduğu ilçeye gönderilerek
kayıtları yaptırılır. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca Partiye kabul edilen
kimseler hakkında partinin diğer organlarınca hiçbir itiraz ileri sürülemez.
MADDE 10 : YENİDEN ÜYELİĞE KABUL;
Parti üyeliğinden herhangi bir sebeple
ayrılmış olanların yeniden parti üyeliğine kabulü ilçe yönetim kurulunun
teklifi üzerine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu onayı alınarak il yönetim
kurulunun kararı ile yapılır. İl yönetim kurulu kararı kesindir. Parti üyeliğinden
ayrılmış olan Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Başkanlık Divanı ve Merkez
Disiplin Kurulu üyeleri ile il ve büyükşehir belediye başkanları ve Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyelerinin tekrar partiye kabullerinde Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu yetkilidir.
MADDE 11 : ÜYE KAYIT DEFTERİ VE İŞLEMLERİ:
İlçe
yönetim kurulu, Genel Merkezce hazırlanıp gönderilen ve İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığına onaylatılmış “Üye Kayıt Defteri” tutar. Her köy ve
mahalle için ayrı bir defter tutulur. Parti üyeliğine kabul edilenler, mensup
oldukları köy veya mahalleye göre sıra numarası verilerek bu deftere
kaydedilirler. Üye kayıt defterinin ihtiva edeceği bilgiler ile kayıtlarla
ilgili diğer hususlar, üye giriş beyannamelerinin düzenlenmesi, doldurulması ve
saklanması, bu defterlere dayanarak genel merkeze gönderilmek üzere
hazırlanacak özet bilgilerin nasıl düzenleneceği gibi hususlar yönetmelikle
gösterilir.
Kadın ve Gençlik Kolları ile diğer yan
kuruluşlar, Teşkilat İlçe Başkanlarınca tasdikli üye kayıt defterleri tutarlar.
Bu defterlere, yetkili kurul kararı ile üyelikleri kesinleşenlerin kaydı
yapılır. Bu deftere kaydedilen üyelerin ilçe defterindeki üye kayıt numaraları
da defterin ayrı bir sütununa karşılıklı kontrol imkânı oluşturarak için
kaydedilir.
MADDE 12 : ÜYE KAYITLARININ İPTALİ VE YENİLENMESİ
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, gerek
gördüğü hallerde ve yerlerde üye kayıtlarının iptaline ve yeniden yazımına
karar verebilir.
MADDE 13 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SAĞLADIĞI HAKLAR
Parti
üyeleri aşağıdaki haklara sahiptirler:
13.1. Her türlü
parti faaliyetine ve toplantısına katılmak, düşünce ve görüşlerini bildirmek,
13.2. Kongre
delegeliği ile kurullardaki başkan ve üyelikler dahil her türlü göreve aday
olmak, oy vermek ve seçildiği takdirde görev almak,
13.3. Seçimlerde aday yoklamasına katılmak, seçildikleri
takdirde parti listelerine girmek,
13.4. Parti
program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüşlerini parti teşkilat ve görevlilerine yazılı ve sözlü olarak duyurmak.
MADDE 14: ÜYELERİN PARTİ İÇİ İLİŞKİLERİ VE SORUMLULUKLARI
Parti
üyeleri aşağıdaki sorumlulukları taşırlar:
13.1. Anayasa ve
kanunlara, partinin program tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilen hükümlerine ve partinin yetkili organlarınca
verilen kararlara uymak,
14.2. Parti
tüzük, program, yönetmelik ve yetkili kurul karar ve bildirilerinde belirtilen
esaslara aynı fikir ve inanç doğrultusunda üyeler arasında bulunması gereken
dostluk, kardeşlik ve arkadaşlık bağlarıyla çalışmak,
14.3. Siyasal hayatta, erdeme, verimliliğe, yeteneğe,
bilgi birikimine ve emeğe uygun yükselmenin esas olduğuna inanmak ve bu ilkelere
uymak,
14.4. Siyaseti
onurlu bir sosyal hizmet saymak,
14.5. Özel yaşamlarında, görev yerlerinde ve
işlerinde, üyesi bulundukları kurum, kurul
ve kuruluşlarda partinin ilkelerine ve amaçlarına uygun davranmak ve çalışmak,
14.6. Partinin
ilkelerini yaymak ve hedeflerine ulaşması için çalışmak,
14.7. Partinin birliğini parti içindeki sevgi, saygı,
huzur ve ahengi bozacak davranışlardan
sakınmak,
14.8. Program, tüzük ve yönetmelik hükümlerine,
yetkili organlar tarafından verilen kararlara ve yayınlanan bildirilere aykırı
söz ve yayında bulunmamak,
14.9. Siyasal görevleri özel çıkarlar için
kullanmamak, siyasette etkinlik kazanmak için kimseye şahsi çıkar sağlamamak.
MADDE 15 : PARTİ ÜYELERİNİN PARTİ DIŞI İLİŞKİLERİ
Parti üyeleri;
15.1. Ülkesi ve
milleti ile bölünmez bir bütün olan Türkiye Cumhuriyeti’nde herhangi bir
bölgenin, ırkın, mezhebin veya sosyal bir sınıfın diğerlerine hakim veya
diğerlerinden imtiyazlı olması hedeflerine yönelik faaliyette bulunamazlar.
15.2. Yurttaşlara kin, nefret, partizanlık gibi
zararlı duygu ve fikirleri aşılamak suretiyle milli birliği sarsmaya ve bozmaya
çalışan her türlü fikir ve davranışlarla savaşmayı vatan borcu bilirler.
15.3. Milli
huzur ve menfaatlerin, şahsi menfaat ve huzurdan daha önde geldiğine inanan
kişiler olarak, ister iktidarda isterse muhalefette olsun, devlet organlarının
ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun
bir şekilde hareket etmelerini sağlama hedefini güderler.
15.4. Bütün
vatandaşlar arasında sevgi ve saygıya dayalı, samimi bir kardeşlik havasının tesisi yaratılması için her türlü
gayreti gösterirler.
MADDE 16 : PARTİ ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ
Parti üyeliği aşağıdaki hallerde sona erer:
16.1. İstifa,
16.2. Ölüm,
16.3. Başka bir
partiye üyelik başvurusunda bulunmak, üye olmak veya başka bir partide görev almış olmak,
16.4. Siyasi Partiler Kanunu ve bu Tüzük uyarınca
yetkili mercilerin verecekleri karar ile üyelikten ihraç edilmiş olmak.
Üyelikten ayrıldığını bağlı bulunduğu ilçe başkanlığına şahsen veya
noter kanalıyla bildiren veya başka bir partiye kaydolduğu anlaşılan üye ile
üye olma şartlarını sonradan kaybeden veya üyeliğe giriş sırasında üyelik
şartlarını taşımadıkları sonradan anlaşılanların üyelik kaydı İlçe Yönetim
Kurulu kararı ile silinir. Bu maddenin 14.3 bendinde belirtilen sebeplerle
kaydının silinmesine karar verilen üyeye, bu karar 7 gün içerisinde tebliğ
edilir. İlgilinin tebliğden itibaren 7 gün içerisinde il yönetim kuruluna
itiraz hakkı vardır. İl yönetim kurulu 15 gün içerisinde kararını verir ve
ilgiliye tebliğ eder. Bu karar kesindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PARTİ TEŞKİLATI
MADDE 17 : TEŞKİLAT BİRİMLERİ
Parti; temel birimler ile yan kuruluşlar ve
yurt dışı temsilciliklerinden meydana gelir.
A. GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
a) Büyük Kongre
b) Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
c) Genel Başkan
d) Başkanlık Divanı
e) Merkez Disiplin Kurulu
f) Müşterek Disiplin Kurulu
B. TBMM KURULLARI
a) TBMM Parti Grubu
b) TBMM Parti Grubu Yönetim Kurulu
c) TBMM Grup Disiplin Kurulu
C.TAŞRA TEŞKİLATI
a)
İl Teşkilatı
ı) İl
Kongresi
ıı) İl Başkanı
ııı) İl Yönetim Kurulu
ıv) İl Disiplin Kurulu
b)
İlçe Teşkilatı
i) İlçe Kongresi
ii) İlçe Başkanı
iii) İlçe Yönetim Kurulu
iv) Belde Teşkilâtı
D. MAHALLİ İDARELER
MECLİS GRUBU
a) İl Genel Meclisi Parti Grubu
b) Belediye Meclisi Parti Grubu
E. YAN BİRİMLER VE
YURTDIŞI TEMSİLCİLİKLER
a) AİLE, KADIN VE GENÇLİK KOLLARI
b)
YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
c)
DİĞER YAN KURUL VE KOMİSYONLAR
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GENEL MERKEZ TEŞKİLATI
MADDE 18: BÜYÜK KONGRE, BÜYÜK
KONGRENİN OLUŞUMU
Büyük
Kongre seçilmiş üyeler ile tabii üyelerden teşekkül eder. Seçilmiş üyeler, her
il kongresinin seçtiği ve toplamı en fazla 1000 olan delegelerdir. Parti
teşkilatı bulunan her ile iki (2) delege tahsis edildikten sonra kalan delege
sayısı, illerin çıkaracağı milletvekili sayıları da dikkate alınarak Genel Başkan
tarafından tespit edilir. Büyük Kongre il delegeleri sayıları Başkanlık Divanı
tarafından İl Başkanlıklarına bildirilir. Tabii üyeler: Partinin Genel Başkanı,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile Merkez Disiplin Kurullarının üyeleri,
partili milletvekilleri ile üyelikleri devam eden parti kurucularıdır. Üyeliği
devam eden Parti kurucularının, seçilmiş Büyük Kongre üye sayısının % 15’inden
fazla olması durumunda, Kongre üyesi olacaklar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
tarafından yapılacak gizli oylama ile tespit edilir.
Büyük
Kongre’nin tabii üyesi olanlar il kongrelerinde delege seçilemezler ve bu
üyelerden Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi olanlar, bu Kurulun ibrasına
ilişkin oylamalara katılamazlar.
MADDE 19 : BÜYÜK KONGRENİN GÖREV VE YETKİLERİ
Büyük Kongre, partinin en üst düzeyde yetkili
ve sorumlu karar organıdır. Parti Teşkilatı’nın bütün birimleri ile her türlü
Parti faaliyeti ve Parti politikası hakkında son ve kesin karar verme yetkisine
sahiptir. Büyük Kongre’nin başlıca görev ve yetkileri şunlardır.
19.1. Parti
Genel Başkanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu asil ve yedek üyelerini gizli oyla
seçmek.
19.2. Gerek
görülmesi halinde Parti Tüzük ve Programını değiştirmek.
19.3. Partinin
gelir-gider ve harcamalarını kapsayan kesin hesabını bir komisyon marifetiyle inceleterek karara bağlamak.
19.4. Merkez Karar ve Yönetim
Kurulunun faaliyetlerini ibra etmek veya kesin hesabı reddetmek.
19.5. Kanunlar,
parti tüzük ve programı çerçevesinde toplumu ve devleti ilgilendiren konular
ile kamu faaliyetleri ve Parti politikası hakkında, genel nitelikte olmak
şartıyla temenni kararları veya bağlayıcı kararlar almak.
19.6. Parti
yararı ve ilgilinin özel durumu itibarıyla gerek görülmesi durumunda, her
kademedeki disiplin kurulunca verilen cezaları affetmek,
19.7. Partinin
kapanmasına veya başka bir parti ile birleşmesine ve böylece hukuki varlığı
sona erecek partinin, taşınır ve taşınmaz malları ile haklarının tasfiye usul
ve esaslarını belirlemek,
19.8. İlgili
kanunlar ile işbu tüzüğün diğer maddelerinde yer alan sair hususları karara
bağlamak.
MADDE 20 : BÜYÜK KONGRE TOPLANTILARI VE GÜNDEM
Büyük
Kongre toplantısı olağan ve olağanüstü olmak üzere iki farklı şekilde
düzenlenebilir. Olağan toplantılar: Büyük Kongre’nin olağan toplantıları Genel
Başkanın teklifi ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun tespit edeceği yer ve
zamanda yapılır. Ancak bu toplantılar arasında geçecek süre iki yıldan az, üç
yıldan fazla olamaz. Olağanüstü toplantılar: Genel Başkan veya Merkez Karar ve Yönetim
Kurulunca gerek görülen hallerde veya Büyük Kongre delegelerinin en az beşte
birinin imzaları noterce onaylı yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre olağanüstü
toplantıya çağrılabilir. Olağan toplantı gündemini Genel Başkan veya Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu hazırlar. Olağanüstü toplantının gündemi ise, davet yapan
organca hazırlanır. Gündemsiz olağanüstü toplantı talebinde bulunulamaz.
Büyük
Kongre Toplantılarında yalnız gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak
toplantıda hazır bulunan üyelerin beşte biri tarafından görüşülmesi istenen
konuların gündeme alınması zorunludur. Büyük Kongre toplantılarının yeri,
zamanı ve gündemi en az 30 gün önce il başkanlıklarına ve en büyük mülki amire
bildirilir. Olağanüstü toplantılar için bildirim süresi 15 gündür. Belirlenen
tarihte toplantı yeter sayısı olan üye tam sayısının salt çoğunluğuna
ulaşılamadığı takdirde ikinci toplantı, birinci toplantı saatinden en fazla 7 (yedi) Gün sonra
Divan Başkanlığının belirleyeceği yer ve saatte; mevcudun katılımı ile
gerçekleştirilir.
Seçim
yapılacak toplantının yeri, zamanı ve gündemi ile
ikinci toplantıya dair hususlar ve Büyük Kongre üyelerini gösterir delege
listesi, kongre toplantısından en az 15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun
belirleyeceği ilçe seçim kurulu başkanına bildirilir. Bu liste, Büyük Kongre’de
yoklama cetvelini teşkil eder.
MADDE 21 : BÜYÜK KONGRENİN AÇILIŞI
Büyük
Kongre, Parti Genel Başkanı, Vekili veya Genel Başkanın görevlendireceği Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinden biri tarafından usulüne uygun olarak
yoklama yapıldıktan sonra yeterli çoğunluk sağlanmışsa açılır. Büyük Kongre’nin
karar yeter sayısı hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğudur.
MADDE 22 : KONGRE DİVANI VE GÖREVLERİ
Büyük
Kongre’de gündeme geçilmeden önce; bir başkan, iki başkan yardımcısı ve iki
katip seçilerek kongre divanı teşkil edilir. Büyük Kongre’nin divan başkanı ve
üyeleri açık oylamayla seçilir.
Kongre
divanı; müzakereleri idare etmek, toplantı düzenini sağlamak, tutanağı kaleme
alıp imzalamak, sayım ve tasnif komisyonuna üye seçmek, oylamaların sayım ve
dökümlerini denetlemek ve tasnif sırasında veya sonradan yapılan itirazları
inceleyip karara bağlamakla görevlidir.
Kongrenin
devamının herhangi bir nedenle mümkün olmaması halinde Büyük Kongre Divan
Başkanı kongreye ara verebilir veya kongreyi sona erdirebilir.
MADDE 23 : AÇILIŞ KONUŞMASI VE RAPORLARIN OKUNMASI
Büyük
Kongre’de divanın teşkilinden sonra, açılış konuşması için Parti Genel
Başkanı’na söz verilir. Genel Başkan yoksa başkanlığa vekalet eden üye açılış
konuşmasını yapar. Daha sonra Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun faaliyet raporu
okunur.
MADDE 24 : KOMİSYONLARIN TEŞKİLİ
Büyük Kongre’de divan çalışmalarına
yardımcı olmak üzere, konunun özelliğine ve kongrede beliren eğilime uygun
olarak, divana karşı sorumlu olacak yeter sayıda komisyon kurulur. Her komisyon
bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir katip seçmek suretiyle komisyon
divanını teşkil eder. Divan, gündemi belirleyerek incelemeleri başlatır.
Divan,
işin mahiyetine uygun olmak kaydıyla, özel ihtisas gerektiren herhangi bir
konunun açıklanması veya savunulması görevini, Kongre üyelerinden birine
verebilir. Komisyon Divan Başkanı, inceleme sonuçlarını gösterir komisyon
raporunu, varsa ekleri ile birlikte üyelere imzalattırdıktan sonra Büyük Kongre
Divanı’na verir. Komisyon raporu Büyük Kongre’de görüşülerek oylanır. Kabul
edilirse kesinlik kazanır.
MADDE 25 : KONGRE GÖRÜŞMELERİ
Büyük Kongre, gündemdeki sıraya göre
çalışmalarını yürütür. Kongrede hazır bulunan delegelerin çoğunluğunun kararı
ile gündem maddelerinin sırası değiştirilebilir. Ayrıca, kongre üye tam
sayısının onda biri kadar üyenin yazılı istemi üzerine kanunlara, partinin
tüzük ve programına aykırı olmayan konuların gündeme alınması zorunludur. Parti
tüzük ve programında değişiklik yapılmasına ilişkin olan veya parti
politikalarını ilgilendiren konularda karar alınmasına dair teklifleri karara
bağlamak için; bunların Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya Büyük
Kongre üyelerinin en az yirmide biri tarafından ileri sürülmüş olması gerekir.
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun çalışma ve kesin hesap raporları görüşülüp
karara bağlanmadan organ seçimlerinin oylanmasına geçilemez.
Kanunlar, parti tüzük ve programı çerçevesinde
toplumu ve Devleti ilgilendiren konularla, kamu faaliyetleri konularında karar
alınmasına dair teklifleri karara bağlamak için, bu tekliflerin Büyük Kongrede
hazır bulunan üyelerin üçte biri tarafından yapılmış olması şarttır. Bu
teklifler Büyük Kongrece seçilecek bir komisyonda görüşüldükten sonra komisyon
raporu ile birlikte incelenir ve karara bağlanır. Görüşmelerde söz isteyenlere
sıra ile söz verilir. Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık
Divanı temsilcileriyle komisyon başkan ve sözcülerine öncelikle söz verilir.
Konuşmacıların konuşma sürelerine sınırlama getirebilir.
Görüşmeler
sırasında toplantı düzenini bozanlara divan başkanı önce ihtar verir. İki ihtara
rağmen düzeni bozmaya devam edenler toplantıdan, oy hakları saklı kalmak
kaydıyla çıkarılır. Başkan, konuşma sırasında gündem veya konu dışına çıkanları
önce uyarır, ısrar etmesi halinde sözü keser. Kongre başkanı, Siyasi Partiler
Kanununun ilgili yasalara ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı konuşma yapan
veya davranışta bulunan kongre üyelerine derhal müdahale eder. Bu yola
gidenlerin sözünü keser ve gerekli görürse toplantıdan çıkarır. Dinleyicilerden
bu yola giden olursa, bunları dışarı çıkarttırır ve gerekli görürse toplantıya
ara verir. Dinleyici yerlerini boşalttırabilir. Kongre’de bulunan ve delege
olmayan misafirlere söz ve konuşma hakkı Kongre Divanının kabulü ile tanınır.
MADDE 26 : SEÇİM HAZIRLIKLARI VE ADAYLIK
Büyük
Kongreye katılacak parti delegelerinin isim listesi, toplantı tarihinden en az
15 gün önce Yüksek Seçim Kurulunun belirlediği seçim kurulu başkanına iki nüsha
olarak verilir. Ayrıca toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da
bildirilir. Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesindeki hükümler çerçevesinde
ilçe seçim kurulu başkanınca onaylanan listeler kongre toplantı tarihinden en
az yedi gün önce Parti Genel Merkez Binası’nda ilan edilir. İlan suresi üç gündür
ve bu süre içerisinde listelere yapılacak itirazlar, ilgili hâkim tarafından
incelenir ve en geç iki gün içerisinde karara bağlanır. Kesinleşen ve
mühürlenerek partiye iade edilen listeye hiçbir suretle itiraz edilemez. Büyük
Kongrede yapılacak seçimlerde şahsen aday olan veya toplantıya katılan üyeler
tarafından aday gösterilenlerin listeleri, organlara göre ayrı ayrı olmak üzere
bu tüzükte gösterilen usullere uygun olarak düzenlenip, mühürlenmek için
görevli ilçe seçim kurulu başkanına verilir.
Aday
gösterilenlerin toplantıda hazır bulunmaları şartı aranmaz. Ayrıca parti üyesi
olmayan kişiler de aday gösterilebilir, bu kişilerin parti üyeliği hakkında
işbu tüzüğün 7. maddesi gereğince işlem yapılır. Seçim Kurulu Başkanı
seçimlerin yasa, tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre yapılmasını sağlamak için
Büyük Kongre Seçim Sandık Kurulu oluşturur. İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca,
Büyük Kongre Seçim Sandık Kuruluna yardımcı olunması ve oyların sayılması için,
aday olmayanlar arasından her sandık için bir kişi sayım ve tasnif komisyonuna
seçilir.
“Büyük Kongre Divan Başkanlığı, Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu ile Merkez Disiplin Kurulu üyelikleri için şahsen müracaat
eden veya aday gösterilenleri bu kurullara göre ayrı ayrı listeler şeklinde oylamaya yapılmak üzere, Genel
Kurulun bilgisine sunduktan sonra açık bir şekilde askı yoluyla da kongre
salonunda ilan eder ve çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası olarak
kullanılmak üzere İlçe Seçim
Kurulu görevlilerine teslim eder.
MADDE 27 : OYLARIN KULLANILMASI
Seçim
Kurulunca gönderilen listede (Hazirun Cetvelinde) adı yazılı olmayanlar oy
kullanamazlar. Oylar, oy verenin nüfus hüviyet cüzdanı veya resimli üyelik
kimlik kartı veya kimlik tespiti amacıyla düzenlenmiş resmi belge ile Büyük
Kongre seçmeni olduğunun ispat edilmesinden ve listedeki isminin karşısındaki
yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, oy verme sırasında sandık kurulu
başkanı tarafından verilen, adayları gösterir ve İlçe Seçim Kurulu başkanınca
mühürlenmiş listedeki isimlerin işaretlenmesi suretiyle kullanılır.
Seçilecek
organı oluşturan üye sayısından fazla veya yarısından az adayın işaretlendiği
oy pusulalarıyla seçim kurulunca mühürlenmemiş oy pusulaları geçersiz sayılır.
Mevzuatın izin verdiği ölçüde, oy verilmesi, tasnifi ve diğer işlemlerin
gelişen bilgisayar teknolojisi de dikkate alınarak sağlıklı ve güvenli bir
şekilde manyetik kartlar ve benzeri vasıtalarla yapılabilmesi Genel Başkanın
onayı üzerine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından yapılır.
Seçim
sonuçlarına, tutanakların düzenlenip ilan edilmesinden itibaren iki gün
içerisinde ilgililer tarafından ilgili hâkime itiraz edilebilir. Hâkim
tarafından verilen karar kesindir.
MADDE 28 : KONGRE TUTANAKLARI
Seçim sonuçları, sandık seçim kurullarınca
açıklanır ve bu sonuçlar kongre tutanağına geçilir. Kongre tutanakları, kongre
başkanlık divanınca en az üç suret düzenlenerek, kongreye ilişkin diğer
belgelerle birlikte Genel Başkan’a verilir. Ayrıca tutanakların bir örneği
seçim yerinde asılmak suretiyle ilan edilir. Kullanılan oylar ve seçim
sonuçlarına ilişkin tutanak ile kongre tutanağının birer örneği ilgili İlçe
Seçim Kurulu başkanına teslim edilir.
MADDE 29 : BÜYÜK KONGRENİN OLAĞANÜSTÜ TOPLANMASI
Genel Başkanın veya Merkez Yönetim
Kurulunun lüzum görmesi yahut Büyük Kongre delegelerini en az beşte birinin yazılı talebi üzerine, Büyük Kongre olağanüstü
toplantıya çağrılır. Bu takdirde ancak toplantıyı isteyenler tarafından
düzenlenen gündemdeki konular görüşülür ve karara bağlanır. Genel Başkanlığın,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun veya Merkez Disiplin Kurulunun herhangi bir sebeple
boşalması hali dışında olağanüstü toplantıların gündeminde seçim yer alamaz.
Üye sayısının
yedekler dahil yarıdan aşağıya düşmesi boşalma sayılır. Şartların oluşması
halinde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, olağanüstü
kongreyi bir hafta içinde ilan ederek, çağrı tarihinden itibaren, en geç 45 gün
içinde yapmak zorundadır.
MADDE 30: GENEL BAŞKAN; SEÇİMİ VE GÖREV SÜRESİ
“Genel
Başkan, Büyük Kongre tarafından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu
ile seçilir. İlk iki oylamada sonuç alınamazsa, üçüncü tur oylamada en çok oy
alan aday Genel Başkan seçilmiş olur. Yeni bir Genel Başkan Adaylığı için Büyük Kongre Delegeleri tarafından
bir veya bir kaç kişi Genel Başkanlığa Aday teklif edilebilir. Teklifte imzası
bulunanlar için hiçbir sayısal kısıtlama bulunmamaktadır. Kongre Delegeleri tarafından Genel Başkanlığa Aday gösterilenler tek listede birleştirilir, Oylama yapılmak üzere, Genel Kurulun bilgisine sunulduktan
sonra açık bir şekilde askı yoluyla da kongre salonunda ilan edilir ve
çoğaltıldıktan sonra mühürlenip oy pusulası olarak kullanılmak üzere İlçe Seçim Kurulu görevlilerine teslim edilir. İlçe
Seçim Kurulu görevlileri; birleştirilmiş bu listeleri mühürlendikten
sonra oy pusulası olarak kullanılır. Oylar, oy verme sırasında adayların
birinin işaretlenmesi suretiyle kullanılır. Birden fazla ismin işaretlendiği oy
pusulaları ile mühürsüz oy pusulaları geçersiz sayılır. Oy pusulasının
hazırlanmasında soyadı alfabe sırası esas alınır. Genel Başkan, Büyük Kongrenin
müteakip olağan toplantısına kadar ve en çok üç yıl için seçilir, tekrar
seçilmesi mümkündür. Büyük Kongre gündeminin seçimler maddesinde; önce, Genel Başkan
seçimi yapılır. Genel Başkan seçimi tamamlanmadan diğer organ seçimlerine
geçilemez.
MADDE 31: GÖREV VE YETKİLERİ
Parti
Genel Başkanı;
31.1. Partiyi temsil eder.
31.2. Parti
adına dava açma ve taraf olma yetkisine sahiptir. Gerek gördüğü durumlarda bu
yetkisini genel olarak veya belirli davalara bağlı olarak Genel Başkan
Yardımcılarından birine ya da Genel Sekretere devredebilir.
31.3. Parti kademeleri arasında uyumu sağlar.
Disiplin kurulları dışında bütün parti organlarının toplantılarına başkanlık
etme yetkisine sahiptir.
31.4. Genel başkan yardımcıları arasında görev bölümü
yapar, gerekli gördüğü taktirde görev değişimi yapar.
31.5. Disiplin kurulunca
verilecek disiplin cezalarını ilgili teşkilat kademesinin kurul kararı ile
belirlenen görüşünü aldıktan sonra ceza/cezaların Affedilmesi için Büyük
Kongrede görüşülmek üzere Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna teklifte
bulunabilir.
31.6. Başkanlık
Divanı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve milletvekili olma şartına bağlı
olarak Partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu’nun başkanıdır. Kurullar
arasında çalışma ahengi ve iş birliğini sağlar ve birleşik toplantılarına
başkanlık eder. Birleşik toplantılarda oylama yapılmaz. Disiplin kurulları
dışında bütün Parti organlarının tabii başkanı olarak, gerektiğinde bu
organları toplantıya çağırıp başkanlık eder.
31.7. Ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik ve diğer
muhtelif güncel konularına ilişkin Partinin görüş ve politikasını oluşturur,
gerekli basın açıklamalarını yapar, lüzum halinde ilgili merciler nezdinde
girişimlerde bulunur.
31.8. Her kademede yürütülen parti faaliyetinin
kanun, Parti Tüzük ve Programı ile Ülke ve Parti menfaatlerine uygun olarak
yürütülmesini sağlamak ve bu faaliyetlerde etkinliği artırmak için, denetim
çalışmaları yapmak üzere parti müfettişleri tayin eder.
31.9. Parti çalışmalarının gerektirmesi durumunda
bilgi ve tecrübelerinden faydalanmak üzere müşavir ve danışmanlar tayin edip,
komisyonlar teşkil edebilir.
31.10. Seçim
dönemlerinde kanun ve bu tüzük hükümlerine uygun olarak tespit edilen parti
adaylarını süresi içinde sadece Genel Başkanın veya yetkili kılacağı Genel
Başkan Yardımcısının imzası ile Yüksek Seçim Kuruluna bildirir.
31.11. Her türlü parti faaliyetlerini takip ve kontrol eder.
31.12. Kanun,
tüzük ve mevzuatın kendisine yüklediği diğer görevleri yapar ve verdiği her türlü yetkiyi kullanır.
31.13. Yukarıda
sayılan ve Kanundan kaynaklanan yetkilerinin bir kısmını dilediği takdirde
Genel Başkan Yardımcılarına devredebilir.
MADDE 32 : GENEL BAŞKANLIĞIN BOŞALMASI
Genel
başkanlığın herhangi bir nedenle boşalması halinde, Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu; On (10) gün içinde toplanarak, üyelerinden birini Genel Başkan Vekili
seçer ve yeni Genel Başkanı seçmek üzere Büyük Kongre’nin olağanüstü toplanma
tarih, yer ve zamanını kararlaştırır. Genel Başkan seçiminin yapılacağı
olağanüstü Büyük Kongre, boşalma tarihinden itibaren en geç 45 gün içinde
gerçekleştirilir.
MADDE 33 : GENEL BAŞKAN YARDIMCILARI
Genel
Başkanlık hizmetlerinin ifasında Genel Başkana yardımcı olmak üzere, her Büyük
Kongre sonrasında yapılan ilk Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısında,
Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından gizli oy ve
üye tam sayısının salt çoğunluğu ile en fazla 10 genel başkan yardımcısı
seçilir. Genel Başkan, bu yardımcıların; siyasi işler ve koordinasyon, teşkilat
işleri, seçim işleri, basın ve propaganda işleri, yerel yönetimler, ekonomik ve
mali işler, parlamento ve hükümet ilişkileri, eğitim işleri, araştırma ve
planlama, mesleki-sosyal kuruluşlar ve halkla ilişkiler faaliyet alanlarında ve
diğer konularda görev ve sorumluluklarını belirler, gerektiğinde bunları
değiştirir.
Genel
Başkan, görev bölümü yaptığı yardımcılarına; bu görev ve sorumluluklarını en
verimli ve etkin şekilde yerine getirebilmeleri için, parti içinden veya
dışından yeter sayıda yardımcı görevlendirebilir.
MADDE 34 : GENEL SEKRETER
Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk toplantıda,
Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye tam
sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Parti Genel Sekreteri seçer.
MADDE 35 : GENEL SEKRETERİN GÖREVLERİ
Genel Sekreter;
35.1. Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu, Başkanlık Divanı kararları ile Genel Başkan’ın verdiği talimatların gereğini yerine getirir.
35.2. Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu ve Başkanlık Divanı karar tutanaklarının tanzimi,
imzalattırılması ve muhafazasını sağlar.
35.3. Parti
Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ile Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ve
Başkanlık Divanı arasındaki ilişkilerde gerekli idari hizmetlerin sunulmasını
temin eder.
35.4. Genel
Merkez yazışmalarını yürütür, idari hizmetlerini düzenler, denetler ve
çalışmaların gerektirdiği destek hizmetlerini sağlar.
35.5. Genel
Merkez’in daimi kadrolarında görev yapacak personelin, alımı, tayini, terfi ve
iş akitlerinin feshini gerçekleştirir.
35.6. Genel Sekreter Yardımcıları arasında görev
bölümü yapar, yetki ve sorumluluklarını belirler.
35.7. Davacı
veya davalı olarak her tür yargı merciinde, özel veya resmi daire, kurum ve
kuruluşlarda, gerçek kişiler ile özel veya resmi tüzel kişiler ile olan
ilişkilerde Genel Başkan’ın bilgi ve muvafakati ile onun adına bizzat veya
vekili ile partiyi temsil eder.
35.8. Genel
evrak kayıtlarının tutulduğu birim olarak partinin yazışma ve haberleşme
ünitesidir. Partinin bütün resmi ve parti içi ve dışı yazışmalarını yapar.
35.9. Partinin düzenli ve modern bir arşive sahip
olması için gerekli çalışmaları yapar.
MADDE 36 : GENEL SEKRETER YARDIMCILARI
Genel
Sekreterlik hizmetlerinin yürütülmesinde Genel Sekreter’e yardımcı olmak üzere,
Genel Sekreter’in önerisi ile Genel Başkan tarafından en fazla beş genel
sekreter yardımcısı atanabilir. Genel sekreter yardımcılarının görev bölümü,
yetki ve sorumlulukları Genel Sekreter’ce belirlenir.
MADDE 37 : GENEL MUHASİP VE YARDIMCILARI
Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu, seçildiği kongreyi müteakip yapacağı ilk toplantıda,
Genel Başkan tarafından gösterilecek Parti üyesi adaylar arasından üye tam
sayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile bir Genel Muhasip seçer. Gerek
görüldüğü takdirde ve Genel Muhasibin önerisi üzerine Genel Başkan tarafından
en fazla üç Genel Muhasip Yardımcısı atanabilir.
Parti Genel Muhasibi;
37.1. Parti
Merkez teşkilatının muhasebe ve mali işlerini yürütür, Parti gelirleri ile
gider ve harcamalarının mevzuata uygun olarak gerçekleşmesine yönelik
tedbirleri alır.
37.2. Genel Merkez kesin hesap raporları ve bütçe
tasarılarının zamanında hazırlanarak ilgili mercilere sunulması ile muhasebe ve
mali işlere ilişkin defter kayıt ve belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre
tutulması, kaydedilmesi ve saklanması işlemlerini birinci derecede sorumlu
olarak yürütür.
37.3. Parti
parası ile para hükmündeki kıymetlerinin Muhasebe Yönetmeliği ve diğer mevzuat
hükümlerine göre muhafaza edilmesini sağlar.
37.4. Üçüncü
şahıslarla yapılacak ve Partiye mali sorumluluk yükleyen sözleşmeleri takip
ederek, parti menfaatleri ve mevzuata uygun olarak tamamlanmasını temin eder.
37.5. İl
teşkilatlarının muhasebe ve mali işlerini denetler, eksiklik ve aksaklıkları
tespit ederek, bunları giderecek çalışmalar yapar. Parti Teşkilatı’nın muhasebe
ile ilgili yazışmalarını yürütür.
37.6. Mali
işlerin yürütülmesi ile ilgili olarak alt kademe çalışmalarında iş birliği ve
koordinasyonu sağlar.
37.7. Partinin
para girdi ve çıktıları ile ilgili raporu üçer aylık dönemler itibariyle Genel
Başkana veya Genel Başkanın tayin edeceği Genel Başkan Yardımcısına vermek
zorundadır.
MADDE
38 : BAŞKANLIK DIVANI TEŞKİLİ VE ÇALIŞMA ESASLARI
Başkanlık Divanı; En
Üst İcra Kuruludur. Bu Kurul; Genel Başkan, Genel Sekreter, Genel Muhasip ile
birlikte, Genel Başkan tarafından partinin üyeleri içerisinden belirlenen
toplam 7 (Yedi) kişiden teşkil eder.
Kurul toplantıları; Başkanlık Divanı
üye tam sayısının salt çoğunluğu ile Genel Başkan’ın/Vekilinin uygun gördüğü
şekil, süre ve yerlerde yapılır. Kararlar; katılanların çoğunluğu ile alınır.
Eşitlik halinde Genel Başkanın görüşü kabul edilir.
MADDE
39 : BAŞKANLIK DİVANININ GÖREV VE YETKİLERİ
Başkanlık
Divanı, Genel Başkan’ın danışma ve Partinin yürütme organı olarak aşağıdaki
hususlarda Genel Başkana yardımcı olur.
39.1. Genel Başkan ve Parti
sözcüsü tarafından gerek görülmesi halinde Parti adına yapılacak önemli
açıklamalara ilişkin esasların tespit edilmesinde,
39.2. Partinin, Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu kararları doğrultusunda sevk ve idaresinde,
39.3. Partinin muhtelif
teşkilat ve kademelerinin çalışmalarında uyum ve iş birliğinin sağlanmasında,
39.4. Partinin TBMM Grubu ve
partili hükümet üyeleri ile Genel Merkez arasındaki koordinasyonun temininde,
Ayrıca, Tüzükte verilen görev ve yetkilere ilişkin kararların yanında, acil ve
zaruri hallere münhasır olmak ve yapılacak ilk Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu toplantısına sunularak bilgi vermek kaydıyla, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkisindeki bütün
konularda kararlar alıp, bu kararları uygulatabilir.
MADDE 40: MERKEZ KARAR ve
YÖNETİM KURULU; TEŞKİLİ, GÖREV SÜRESİ VE ÇALIŞMA USULÜ
MKYK (Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu) adı altında en az 15 Asil ve 5 Yedek üyeden oluşturularak görev
yapacaklardır.
40.1. Büyük Kongre’de
gizli oyla seçilen; Genel Başkan hariç en az 15 (On beş) üyeden oluşur. 5 (beş)
adet te yedek üye seçilir. Bu sayı Büyük Kongre ‘de alınacak karar ile
azaltılıp çoğaltılabilir
.
40.2. Genel Başkan,
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun başkanıdır.
40.3. Genel Başkan,
yokluğunda yerine Genel Başkan Vekili, yoksa (bu bölüm eklenmiştir) Genel
Başkan arafından bir Başkanlık Divanı üyesini görevlendirmediği takdirde Merkez
Karar ve Yönetim Kuruluna, Genel Sekreter başkanlık eder
.
40.4. Merkez Karar ve
Yönetim Kurulunun görevi, seçildikleri Büyük Kongre’yi takip eden seçimli Büyük
Kongre’ye kadar devam eder. Bu süre zarfında, istifa ve diğer sebeplerle
Kurulda meydana gelecek boşalmalar, Genel Başkanın göreve davetiyle, sırasıyla
yedek üyelerden tamamlanır. Boşalan üyenin yerine atanan kişi, yapılacak ilk
seçimli Kongre’ye kadar Kurulda görev alır.
40.5.Türkiye Emekliler ve
Çalışanlar Partisi Ülke genelinde teşkilatlanma çalışmalarını tamamlayıncaya
kadar; Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğuyla üç
ayda bir defa olağan toplanır. Genel Başkan veya Merkez Karar Yönetim Kurulu
Üyelerinin Üçte birinin yazılı talebiyle gündem teklifinde bulunulabilir.
Gündem teklifleri toplantıdan en az bir gün önceden Genel Sekreterliğe yapılır.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. (Teşkilat çalışmaları
tamamlandıktan sonra Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ayda bir kez olağan
toplanır.)
40.6. Genel
Başkan’ın çağrısı veya Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin üçte birinin
yazılı talebiyle olağanüstü toplanır. Olağanüstü toplantılarda Salt çoğunluk
aranır ve kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır
.
40.7. Genel
Başkanın çağrısıyla yapılacak toplantılarda, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
üyelerine, Genel Başkan veya başkanlık divanı üyelerinin teklifiyle oylama
yapılacak konular hakkında yazılı bilgi ve varsa, oylama yapılacak konuya
ilişkin evrakların suretleri verilir. Bu toplantılarda, oylamalar açık oyla
gerçekleştirilir. Oylama sonucunun eşit olması halinde, Genel Başkanın tercihte
bulunduğu tarafın görüşü karara bağlanır.
40.8. Herhangi bir
mazeret belirtmeksizin, yasal mazeret belirtmeksizin aralıksız iki toplantıya katılmayan üye, Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu üyeliğinden istifa etmiş sayılır.
MADDE 41- MERKEZ KARAR VE YÖNETİM KURULU GÖREV VE YETKİLERİ
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri
şunlardır:
41.1. Parti program
ve tüzük hükümlerini, Büyük Kongre kararlarını uygulamak ve bunlara göre
partinin bütün teşkilatını idare etmek,
41.2. Lüzum görülen
yerlerde teşkilat kurmak, görevden almak, görevden alınanların yerine
yenilerini atamak,
41.3. Partinin
program ve tüzüğünün tatbiki, mesai şeklinin tanzimi, ihtisas komisyonları ve
bürolarının teşkili ile sair lüzumlu gördüğü hususlar hakkında yönetmelikler
hazırlamak,
41.4. Partinin
prensiplerini yaymak için bütün yayın ve telkin vasıtalarından faydalanmaya
çalışmak,
41.5. Partinin
umumi faaliyet ve siyaseti hakkında teşkilatı aydınlatmak ve yapılması gereken
işler hususunda direktif ve talimat vermek; teşkilat kademelerinden intikal
eden mevzularda karar vermek ve gerekli gördüğü malumatı istemek,
41.6. Büyük
Kongreye sunulacak bilançoyu, kesin hesap raporunu, bütçeyi, umumi faaliyet
raporunu hazırlamak,
41.7. Partinin
görüşü ve ele aldığı meseleleri parti teşkilatı ile Meclis Grubuna aksettirmek,
takip ve sonuçlandırmak, lüzumu halinde Meclis Grup Yönetim Kurulu ile müşterek
toplantı yapmak,
41.8. Partinin
gelirini artırmaya çalışmak ve bunun için gerekli tedbirleri ve kararları
almak,
41.9. Bütün seçimlere ait seçim mekanizmasını tanzim, sevk ve
idare etmek,
41.10. Tatbikatta
ve yeni durumlar karşısında lüzumlu kararları almak, kanunlar ile tüzüğün
verdiği bütün görevleri yerine getirmek.
41.11. Partinin
menfaatine uygun, kanunların ve tüzüğün yasaklamadığı bütün görevleri yapmak,
bu sebeple her türlü kararı ve tedbirleri almak,
41.12. Parti
teşkilatının kanun ve tüzük hükümlerine uygun çalışmalarını temin ve murakabe
etmek üzere parti müfettişlerinin çalışma şekli ve usullerini tanzim edici
yönetmeliği hazırlamak, parti müfettişlerini kontrol ve murakabe etmek,
41.13. Parti teşkilât
birimleri ve organlarının oluşturulmasını sağlamak amacıyla yasalar
çerçevesinde gerekli gördüğü her türlü düzenlemeyi yapmak,
41.14. Teşkilât
birimlerinden gelen görev ve yetkisi içindeki teklifleri incelemek, karara
bağlamak, görevi dışında olanları takip etmek ve ilgili teşkilât birimini
bilgilendirmek,
41.15. Kurultay takvimini
ve gündemini belirlemek, Kurultayın disiplin ve uyum içerisinde yapılmasını
sağlamak.
MADDE 42: DERNEK, SENDİKA, VAKIF, KOOPERATİF VE MESLEK
KURULUŞLARIYLA SİYASİ İLİŞKİ VE İŞ BİRLİĞİ
5253 sayılı
Dernekler Kanunu’nun 21. maddesi kapsamında ki Dernekler, tüzüklerinde
belirtilen amaçları gerçekleştirmek doğrultusun da siyasi partilere maddi
(nakdi) veya ayni (mal/hizmet) yardımda bulunabilirler. Bu kapsamında ki dernekler partimiz ile,
İşçi/İşveren sendikaları STK lar, mesleki kuruluşlar, (mal/hizmet) Vakıflar,
Kooperatifler arasında karşılıklı yardım yapabilirler.
MADDE 43- DANIŞMAN GÖREVLENDİRİLMESİ
VE KAPSAMI
Gerek
görülmesi durumunda M.K.Y.K.’ca tespit edilecek konularla ilgili Genel Başkanca
belirlenecek en az 7 kişi den teşkil edilecek Danışman oluşturulacak ve direk
Genel Başkana bağlı olarak çalışacaklardır.
MADDE 44: DİSİPLİN KURULLARI
Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili
diğer kanunlara, parti tüzüğüne, parti yetkili organlarının kararlarına ve
talimatlarına aykırı davranışta bulunanlar hakkında disiplin soruşturtması
yapmak ve karar vermek üzere aşağıdaki disiplin kurulları kurulur;
44.1. İL DİSİPLİN
KURULU
İl Disiplin Kurulu; il kongresinde
gizli oyla 3 asil 2 yedek
üye olarak seçilir.
İl Disiplin Kurulu; İl çevresinde kayıtlı bulunan ve Yüksek Disiplin
Kurulunun birinci derecede bakacağı işler ve TBMM Parti Grup Disiplin
Kurulu’nca bakılacak işler dışında kalan bütün partililer hakkında, birinci
derecede disiplin
soruşturması yapmaya ve karar vermeye
yetkilidir.
İl Disiplin Kurulu, İlçe Yönetim
Kurullarının gerekçeli teklifi ve İl Yönetim Kurulunun sevki ile, ya da İl
Yönetim Kurulunun veya İl Başkanının doğrudan
sevki ile intikal ettirilen dosyaları
ve konuları karara bağlar.
İl Disiplin Kurulunun verdiği
kararlara karşı, İl Yönetim Kurulu veya ilgili üye, tebliğden itibaren 15 gün
içinde Yüksek Disiplin Kurulu’na itiraz edebilir. Üyelere ait itiraz
dilekçeleri İl Yönetim Kuruluna verilir. İl Yönetim Kurulu, kendi görüşünü de
eklemek suretiyle dosyayı Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderir. Karara, İl
Yönetim Kurulunca itiraz edildiği takdirde itiraz yazısının bir sureti ilgiliye
7 gün içinde tebliğ edilir. İl Yönetim
Kurulları, itiraza konu olan dosyaları en geç 15 gün içinde Yüksek
Disiplin Kurulu’na
göndermek zorundadır.
Kesin çıkarma cezaları, ilgilisi
itiraz etmemiş olsa bile, incelemek ve karar verilmek üzere İl Disiplin
Kurulunca Yüksek Disiplin Kurulu’na gönderilir.
44.2 . YÜKSEK DİSİPLİN
KURULU (YDK)
Yüksek
Disiplin Kurulu partinin en üst disiplin kuruludur. Büyük Kongre tarafından Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin
seçimlerine ilişkin usul ve esaslara göre seçilen en az 7 (Yedi) Asil ve 2
(İki) yedek üyeden oluşur;
YDK’nun birinci derece disiplin organı
olarak:
a. Kurucu Üyeler,
b.
Genel Başkan, Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu ve yedek üyeleri ve genel muhasip,
c.
İl başkanı, İl yönetim kurulları ile il disiplin kurullarının başkan ve asil üyeleri, il ve ilçe
belediye başkanları, yan kuruluşların il başkanları,
YDK
başkanı ile asıl ve yedek üyeleri,
a. TBMM’nin partili eski üyeleri ve eski hükümet üyeleri,
hakkında birinci derecede disiplin
soruşturması yapar ve parti içi işlemler açısından kesin olarak karara bağlar.
YDK’nun
ikinci derecede;
a.
İl
disiplin kurullarınca verilen kararlara karşı yapılan itirazları, Siyasi
Partiler Kanunun 57. maddesinin hükmü saklı kalmak üzere kesin karara bağlar.
b.
Tüzük
gereği intikal eden il disiplin kurullarının ihraç kararlarını ikinci derece
disiplin kurulu olarak inceleyip, lehte veya aleyhte bozulmasına, bozmanın
niteliğine göre gerekli olan cezayı tayin etmeye, değiştirilmesine veya
kaldırılmasına karar verebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar, parti içi
işlemler açısından kesindir.
44.3. TBMM PARTİ GRUP
DİSİPLİN KURULU
Partinin TBMM Grup Genel kurulunca
seçilen üyelerden oluşur. Sayısı Grup İç Yönetmeliğince belirtilir. Disiplin
Kurulu üyeliğine aday olmak ve seçilebilmek için, disiplin cezası almamış olmak
şarttır.
Grup Disiplin Kurulu, grup
üyelerinin partiden geçici veya kesin ihracını gerekli kılan eylemlerin dışında
kalan, tüzükte yazılı ve TBMM Parti Grup İç Yönetmeliği’nde belirtilen disiplin
suçlarıyla ilgili işlere bakar ve karara bağlar. Tüzükte yazılı esaslar saklı
kalmak kaydıyla milletvekilleri hakkında yapılacak disiplin soruşturmasının
usulleri, soruşturmayı gerektiren durumlar, verilecek disiplin cezaları ve
kesinleşme şartları, Grup İç Yönetmeliği’nde belirtilir.
44.4. MÜŞTEREK
DİSİPLİN KURULU
Müşterek Disiplin Kurulu, Yüksek
Disiplin Kurulu ile TBMM Parti Grup Disiplin Kurulundan oluşur. Yüksek Disiplin
Kurulunun başkanı, başkan yardımcısı ve sekreteri, bu kurulun başkanlık
divanını oluşturur.
Kurul, TBMM Parti Grubu üyelerinin
partiden geçici veya kesin ihraçlarını gerektiren eylemleri dolayısıyla
disiplin soruşturması ve Partili milletvekillerine ilişkin olarak Grup Disiplin
Kurulunun veya Yüksek Disiplin Kurulunun vermiş olduğu kararlara, ilgilinin
itirazı hâlinde bakar, son ve kesin kararı verir.
Yüksek Disiplin Kurulu ile Parti TBMM
Grup Disiplin Kurulu’na ilişkin çalışma usul ve esasları, Müşterek Disiplin
Kurulu için de geçerlidir.
MADDE
45: DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Disiplin kurulları, en yaşlı üye
başkanlığında yapacağı ilk toplantısında gizli oylama ile başkan, başkan
yardımcısı ve sekreter seçimi yaparak kurulun başkanlık divanını oluşturur.
Sekreter kurula karşı raportörlük görevini yapar. Kararları ilgili yerlere
yazıyla bildirir.
Disiplin kurulu üyeleri
partinin, kongre delegelikleri ve TBMM grup üyeliği hariç, hiçbir organında
görev alamazlar
Bir üye müşterek disiplin kurulu
hariç, aynı zamanda partinin birden fazla disiplin kurulunda üyelik yapamaz.
Eşler
ile birinci ve ikinci derece kan ve sıhri hısımlar, aynı disiplin kurulunda
birlikte görev alamaz, bunlarla ilgili soruşturma ve kararlara katılamazlar.
Disiplin kurulu üyeleri ile
parti arasında hiçbir hizmet bağı kurulamaz ve partiden gelir sağlanamaz.
Kurul üyeliklerinde boşalma
olması halinde, sıradaki yedek üye, kurul başkanı tarafından göreve davet
edilerek kurul üyeliği tamamlanır.
Günü belli olan toplantılara,
haklı mazeret olmaksızın ardı ardına üç kez veya bir yıl içinde aralıklı altı
kez katılmayan üye, kurul üyeliğinden istifa etmiş sayılır ve yerine yedek üye
davet edilir.
Disiplin kurulları kendiliğinden
soruşturma yapamaz. Ancak sevk yetkisine sahip olan kurullarca kendisine
intikal ettirilen dosyaları ve konuları karara bağlar.
Disiplin kurulları, üye tam
sayısının en az 2/3 si ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
karar verir.
Disiplin kurulu başkan ve
üyeleri, kendi haklarında yürütülen soruşturmalara katılamazlar.
Disiplin Kurulları, halin
gerektirdiği ceza ile buna neden olarak gösterilen söz veya fiilleri açıkça
belirterek ilgilinin yazılı müdafaasını alır. İlgili kendisine tebliğ
tarihinden itibaren 15 gün içinde, ancak seçimlerde veya herkesin gözü önünde
açıkça veya yayın yolu ile işlenen suçlarda ise 7 gün içinde savunmasını yazılı
olarak vermek zorundadır. Bu müddet içinde verilmeyen savunma nazara alınmaz.
Disiplin kuruluna sevk edilen
partilinin savunması alınmadan veya savunma vermekten vazgeçtiği anlaşılmadan
karar verilemez. Savunma daveti kurul başkanınca yapılır. Savunma davet yazısı,
ayrı adres bildirilmemişse ilgilinin parti üye kütüğünde yazılı adresine tebliğ
edilir veya gönderilir. Bulunamaz veya kabulden imtina eder ise, savunmadan
vazgeçtiğine hükmedilerek dosyadaki bilgi ve belgelere göre gerekli karar
verilir.
Disiplin kurulları, kendilerine
intikal ettirilen işler hakkında, yasa ve tüzük hükümleri ile zaruret
hallerinden kaynaklanan durumlar saklı kalmak kaydıyla 30 gün içinde karar
verirler.
Her türlü parti toplantısında,
konunun tüzük gereği gündem konusu edilmesi dışında, sevk kararları ile
disiplin kurullarına intikal eden konuyla ilgili disiplin kurulu kararı
kesinleşinceye kadar bu konular hakkında görüş, tavsiye ve telkinde bulunulamaz.
Parti teşkilat ve yönetim
birimleri, disiplin kurullarının incelemelerini kolaylaştırmak ve taleplerini
geciktirmeksizin yerine getirmek zorundadırlar.
Disipline sevk edilen üyenin
daha önce disiplin cezası almaması ve pişmanlık duyması halinde bir alt disiplin
cezası verilebilir.
Disiplin kurulları, sevk
kararında isnat edilen eylemle bağlıdırlar. Gerek görmeleri halinde
soruşturmayı genişletir ve tanık dinleyebilirler. İddia ve savunmayı kanun,
tüzük ve ilgili mevzuata göre değerlendirerek vicdani kanaatlerine göre karar
verirler. Ancak disiplin kurulları, sevk kararında önerilen cezadan daha ağır
bir ceza veremezler.
Disiplin kurulları, gerekçeli
olarak alacakları kararlarını, ilgiliye ve sevk eden organa bildirirler.
İlgili, parti kayıtlarında yazılı adresinden ayrılmış ve yeni adresi de belli
değil ise, hüküm özeti gazete ilanı ile tebliğ edilir. İlandan itibaren 15 gün
içinde itiraz edilmeyen kararlar kesinleşir.
Disiplin kararlarının
uygulanması için kesinleşmiş olması gerekir. Parti yetkilileri ve organları,
kesinleşmiş disiplin kurulu kararlarının uygulanmasını geciktiremezler.
Disiplin Kurullarının
kararlarının kaydedilmesi için bir karar defteri bulundurulur. Bu defterin
tasdik edilmesi gerekmez. İfadeler ve sair evrak disiplin kurullarınca bir
dosyada saklanır.
MADDE
46- DİSİPLİN KURULUNA SEVK YETKİSİ
İl disiplin kuruluna sevk yetkisi, il
yönetim kuruluna; Yüksek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na,
TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi,
TBMM Parti Grup Yönetim Kurulu ile Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu’na aittir. Disiplin kuruluna sevk kararı,
yetkili kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Karardan önce
ilgiliyi dinleyip gerek gördüğü inceleme ve araştırmaları, görevlendireceği üye
veya üyeleri vasıtasıyla yaptırabilir. İhbar veya şikâyet eden, sevke yetkili
kurulun üyesi ise, konuyla ilgili toplantı ve müzakerelere katılamaz, kendisine
inceleme ve araştırma görevi verilemez. Disiplin kuruluna sevk kararlarının
gerekçesi, isnat olunan fiil ile uygulanması istenen disiplin cezasını ve
nedenlerini açıklar şekilde olması zorunludur.
MADDE
47 : DİSİPLİN CEZALARI
Parti disiplin kurullarınca
verilebilecek disiplin cezaları şunlardır:
–Uyarma:
Uyarma, partilinin yazılı olarak dikkatinin çekilmesidir.
–Kınama: Kınama, partilinin ‘kusur’ bildirimi içeren yazılı
uyarılmasıdır.
–Partiden ve gruptan geçici ihraç: Eylemin niteliğine göre iki aydan
az bir yıldan fazla olmamak üzere partilinin, parti ve grup çalışmalarına
katılmaması, partideki görevinin sona ermesi, parti üyeliğinin ceza süresince
askıya alınmış olması sonuçlarını doğuran disiplin cezasıdır. Geçici ihraç ceza
süresi karar tarihinde başlar, süresinin dolması ile yeni bir karar ve işleme
gerek olmadan kalkmış sayılır. Geçici çıkarma cezası alanlar, bu süre içinde
parti üyelerine tanınan hakları kullanamazlar ve cezalarının tamamlanmasından
itibaren 6 ay süre ile parti organlarına seçilemezler. Geçici ihraç kararı,
partilinin parti tüzük ve programına, diğer mevzuatına ve organların bağlayıcı
kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Partiden ve gruptan kesin ihraç: Partilinin parti kaydının ve parti
ile olan tüm ilişkilerinin sona erdirilmesi sonucunu doğuran en ağır disiplin
cezasıdır. Partiden kesin ihraç kararları kesinleştikten sonra bütün teşkilata
duyurulur ve ilgilinin kayıtlı olduğu ilçedeki kütüğüne işlenir.
a-Uyarma
Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Parti kademelerinin uyum ve
işbirliğini sarsıcı tutum ve davranışlarda bulunmak
-Yetkili organlarca davetli
olduğu toplantılara mazeret beyan etme gereği duymaksızın katılmamak,
-Durumu müsait olduğu halde
taahhüt ettiği aidatını ödememek veya geç ödemek,
-Tevdi edilmiş görevin ifası
konusunda lakayt davranışlar sergilemek,
-Parti yöneticileri ve üyeleri hakkında basın yoluyla incitici beyanlarda
bulunmak,
-Partinin gayesine ve özüne
aykırı olmasa bile yetkili organların bilgisi ve izni olmadan parti adına açıklamalarda
bulunmak ve yayın yapmak,
-Yetkili organlarca verilen
görevleri titizlikle yerine getirmemek, ihmal etmek
-Tüzüğün 8. Maddesindeki
şartları yerine getirmemek
-Partililerin kişilikleri ile
uğraşmak, parti üyeleri hakkında küçük düşürücü
sözler söylemek,
b-Kınama
Cezası Gerektiren Fiiller;
-Parti aleyhine tazmini gerekli bir
zarar doğmasa bile, tutulması gereken defter ve kayıtları kanun, tüzük ve
yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutmamak,
-Kanuni sorumlulukları ile ödeme
ve tazmin sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet
gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya malzemenin, ihmal sonucu kaybına
neden olmak,
-Bir yıl içinde iki defa uyarma
cezası gerektiren eylemlerinden ötürü uyarma cezası ile cezalandırılmış olmak,
-Parti içi birlik ve beraberliği
zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,
-Parti içi çalışmaların
yapıldığı kapalı toplantılarda yapılan konuşmaları dışarıya sızdırmak,
-Parti organlarınca verilen
görevleri yerine getirmemek,
-Haklı bir sebebi olmadan
seçimlerde oy kullanmamak,
-Parti yararlarını zedeleyici
yayın ve propaganda yapmak,
-Parti görevlilerini küçültücü
sözler söylemek, Parti çalışmalarını zorlaştırıcı eylem ve davranışlarda
bulunmak,
-Partili üyeler ve yöneticiler
hakkında bilerek ve isteyerek aslı olmayan
söylentiler çıkarmak, bunları yaymak,
-Geçerli özrü olmaksızın
seçimlerde oy kullanmamak,
c-Partiden
ve Gruptan Geçici İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Görevi icabı kendisine teslim edilmiş
evrakı istendiğinde vermekten kaçınmak,
-Parti içinde ayrımcılık yapmak,
-Parti çalışmalarında üyelere
sözlü ya da eylemli saldırıda bulunmak, çalışmaları engellemek,
-Partinin ve parti organlarının
toplantılarında saklı kalması gereken konuları ve kararları, sebebi ne olursa
olsun, açıklamak,
-Parti yöneticileri ve üyeleri
hakkında gerçek dışı haber yaymak, iftira, karalama ve küçük düşürücü
beyanlarda bulunmak,
-Parti içinde ve parti
faaliyetlerinde kişisel çıkar gözetir tutumlar sergilemek, partili olmayı nüfuz
sayarak kötüye kullanmak,
-Kanuni sorumlulukları ile ödeme ve
tazmin sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, partideki göreviyle bağlı hizmet
gereği kendisine teslim edilmiş eşya veya malzemeyi kasıtlı olarak kaybetmek
veya görevden ayrılma halinde teslim etmekten kaçınmak ve bu konuda ısrarlı
davranmak,
-Usulüne uygun olarak alınmış
grup kararlarına uymamak,
-Bir yıl içinde iki defa kınama
cezası gerektiren eylemleri nedeniyle yetkili disiplin kurulunca
cezalandırılmış olmak,
d-Partiden
ve Gruptan Kesin İhraç Cezasını Gerektiren Fiiller;
-Partinin tüzük ve programına,
demokrasi, insan hakları ve hukukun evrensel temel kural ve normlarına aykırı
faaliyetlere katılmak, destek olmak yahut bizzat aykırı eylem ve işlemlerde
bulunmak,
-Milletin ülkesi ve devletiyle
olan birliğine ve bölünmez bütünlüğüne zarar verici faaliyetler içinde olmak,
Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerine ve Siyasi Partiler Kanunu’nun
dördüncü kısmında yer alan esaslara aykırı eylem veya işlemde bulunmak,
-Siyasi Partiler Kanunu’na göre
parti üyeliğine engel bir fiilden dolayı kesin mahkumiyetine rağmen partiden
istifa etmemekte direnmek,
-Yetki ve görevini kötüye
kullanarak partinin resmi kayıtları üzerinde tahrifat yapmak veya belgeleri yok
etmek,
-Parti mal ve parasını zimmetine
geçirmek, özel işlerinde kullanmak,
-Kongrelerde ve aday
yoklamalarında menfaat karşılığı oylama sonuçlarına tesir etmek, parti içi ve
dışı seçimlerde hile veya sahtecilik yapmak,
Parti Yöneticileri,
Üyeleri veya parti tüzel kişiliği hakkında basın yayın araçları ile kamuoyu
önünde gerçek dışı haber yaymak, iftira, hakaret, karalama veya küçük düşürücü
beyanlarda bulunmak,
-Seçimlerde, partiden olur
almadan bağımsız aday olmak, diğer partilerin veya bağımsız adayların
propagandalarını yapmak, yahut parti adayları aleyhine çalışmak,
-Geçici ihraç cezasıyla
cezalandırılmış olmasına karşın, aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işlemiş
olmak,
-Parti çalışmalarında, üyelere
ve görevlilere eylemli saldırıda bulunmak, çalışmayı engellemek veya önlemek,
parti yöneticileri ve üyelerine karşı şiddet uygulamak,
-Partiyi ve parti çalışmalarını
alet ederek çıkar sağlamak,
MADDE
48: DİSİPLİN SUÇLARINDA ZAMAN AŞIMI
Vukuundan itibaren iki yıl,
öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde sevk kararı alınmamış disiplin
suçlarıyla ilgili soruşturma yapılamaz
MADDE
49: TEDBİRLİ OLARAK DİSİPLİN KURULUNA SEVK
Tedbirli olarak disiplin kuruluna
sevk, üyenin partideki görevlerinden derhal uzaklaştırılması sonucunu doğuran
tedbir işlemidir. Partiden kesin veya geçici ihracı gerektiren hallerde,
disiplin kuruluna sevke yetkili kurul, tedbirli olarak sevk kararı verebilir.
Disipline sevk nedeni, Tüzüğün 47. maddesinin c. ve d. Fıkralarında yazılı
haller dışında kalan durumlara dayalı ise, tedbir kararının sevke yetkili
kurulun üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile alınması gerekir.
Tedbir kararı il yönetim kurulunca
verilmiş ise, hakkında tedbir kararı verilen üye, 7 gün içinde soruşturmayı
yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. Kurul bu itirazı 7 gün içinde karara
bağlar. Taraflar, bu karara karşı 7 gün içinde Yüksek Disiplin Kurulu’na itiraz
edebilirler. Yüksek Disiplin Kurulu’nun bu konuda 7 gün içinde vereceği karar
kesindir. Tedbirli sevk kararları, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu veya TBMM Grup
Yönetim Kurulu tarafından verilmiş ise, yukarıda yazılı süreler içinde
soruşturmayı yapacak disiplin kuruluna itiraz edebilir. İtiraz üzerine 7 gün
içinde verilecek karar kesindir.
Disiplin kurulları, soruşturmanın her
aşamasında tedbirin kaldırılmasına re’sen karar vermeye yetkilidirler.
Kovuşturma sonunda disiplin kurulunca ceza verilmez veya uyarma yahut kınama
cezasına dönüştürülür ise, başka bir karara gerek olmadan tedbir kalkmış
sayılır ve ilgilinin tedbir kararı ile sona eren bütün hakları iade edilmiş
olur.
MADDE
50 : DİSİPLİN CEZALARINA YARGI NEZDİNDE İTİRAZ HAKKI
Partiden veya gruptan geçici veya
kesin ihraç cezası verilen üye, bu cezaya karşı, alınan kararın kanuna, parti
tüzüğüne ve iç yönetmeliğe şekil ve usul bakımından aykırı bulunduğu
iddiasıyla, parti itiraz yollarını kullandıktan sonra 30 gün içinde nihai
kararı veren kurulun bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine itiraz edebilir.
Mahkeme bu itirazları, diğer işlerden önce ve en geç otuz gün içinde basit
muhakeme usulüne göre inceleyerek karara bağlar, bu karar kesindir.
MADDE
51 : DİSİPLİN CEZALARINI AF YETKİSİ
Disiplin
kuruluna sevke yetkili olan kurullar ile disiplin cezası almış olan kişinin af
istemleri, Genel Başkan’ın oluruna göre Merkez Karar ve Yönetim Kurulu gündemine alınır ve karara
bağlanır. Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu görüşmeleri sonucunda alınan gerekçeli karar Büyük Kongre
gündemine alınır. Disiplin kurullarınca verilmiş cezaların af yetkisi, Büyük
Kongre’ye aittir.
MADDE
52 : TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ PARTİ GRUBU
Partinin,
Türkiye Büyük Millet Meclisinde 20 veya daha fazla milletvekili bulunması
hâlinde, Parti grubu meydana getirilir. Parti Genel Başkanı tarafından Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir yazı ile grup kurulduğu bildirilir. Parti
milletvekilleri bu grubun üyeleridir. Partinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi
Grubunun çalışma usul ve esasları bu Tüzükte gösterilen hükümler saklı kalmak
kaydıyla Grup İç Yönetmeliğinde gösterilir. Grup İç Yönetmeliği’nin, Grubun
kurulduğunu bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde Grubu meydana getiren
milletvekilleri tarafından hazırlanarak, Grup milletvekillerinin salt çoğunluğu
ile kabul edilmesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmesi
şarttır.
MADDE
53: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP
BAŞKANI, BAŞKAN VEKİLLERİ VE GRUP YÖNETİM KURULU
Parti Genel
Başkanı aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubunun da başkanıdır.
Genel Başkan milletvekili değilse, meclis grubu yapacağı ilk toplantıda üyeleri
arasından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile bir Grup Başkanı seçer. İlk iki
turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en fazla oyu alan
seçilmiş olur.
Grup Yönetim
Kurulu, başkan ve başkan vekilleri dahil en az 10 üyeden oluşur. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Parti Grubu, Grup Başkanına yardımcı olmak üzere üyeleri
arasından yeteri kadar başkan vekili ile asıl ve yedek Grup Yönetim Kurulu
üyelerini seçer. Grup başkan vekilleri ve grup yönetim kurulu üye sayılarını
belirlemeye parti grubu yetkilidir. Grup Başkanı ile Grup Yönetim Kurulu
üyeleri ve başkan vekilleri her yasama yılının başında o yasama yılı için
seçilir. Üyeliklerde boşalma olması halinde, yedekler sıra ile çağrılarak kurul
tamamlanır. Başkan ve başkan vekilliklerinde boşalma olması durumunda bu
görevler için yeni seçim yapılır. Genel Başkan dışında Merkez Yönetim Kurulu
üyeleri, partinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grubu Yönetim, Disiplin ve
Denetim kurullarının asıl ve yedek üyeliklerinde ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanında görev alamaz. Seçime ilişkin
diğer usul ve esaslar Grup İç Yönetmeliği’nde gösterilir.
MADDE 54: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ GRUP DİSİPLİN KURULU
Grup Disiplin Kurulu,
milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi ve grup çalışmalarına ilişkin
faaliyetlerindeki fiil ve eylemleri nedeniyle yapılacak takibatta, birinci
derecede disiplin karar merci olarak görev yapmak üzere, parti grubunca kendi
üyeleri arasından seçtikleri 5 asıl, 3 yedek üyeden meydana gelir. Bu kurul ayrıca
yürütme işleri için bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir de sekreter seçer.
Disiplin
Kurulu, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile
toplanır, kararlarını gizli oyla ve mevcudun çoğunluğu ile alır. Ancak, Gruptan
kesin çıkarma cezaları için üye tam sayısının çoğunluğunun kararı gereklidir.
Milletvekilleri hakkındaki disiplin takibatının şekli, usul ve esasları ile
kovuşturmayı gerektiren haller, disiplin cezaları ve itiraz usulleri, bu Tüzük
hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Grup İç
Yönetmeliğinde belirtilir.
MADDE 55 : GRUP ÜYELERİNİN UYMASI GEREKEN ESASLAR
Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çalışmalarında; partinin ilkelerine,
programına ve Parti Grup ve Büyük Kongre kararlarına uymak ve bunları desteklemek,
geçerli mazeretleri olmadıkça Meclis Genel Kurulu ve grup çalışmaları ile
komisyon çalışmalarına katılmak zorundadırlar.
MADDE 56: GRUPTA GİZLİ OYLAMA
Grup
Genel Kurulunda seçimlere ait oylamalar ile milletvekillerini bağlayıcı
nitelikteki konulara ilişkin kararların oylamaları gizli oyla yapılır.
MADDE 57: GRUP HÜKÛMET İLİŞKİLERİ
Cumhurbaşkanına, Bakanlar Kuruluna veya
bir bakana Türkiye Büyük Millet Meclisinde veya Grupta, güven veya güvensizlik
oyu verilmesi konusunda karar almak yetkisi, Grup Genel Kuruluna aittir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
İL,
İLÇE VE BELDE TEŞKİLATI
İl Teşkilatı; İl Kongresi, İl
Başkanı, İl Yönetim Kurulu ve İl Disiplin Kurulundan oluşur.
MADDE 58: İL
KONGRESİ
İl kongresi, seçilmiş ve tabii
delegelerden oluşur. İl başkanı, il yönetim kurulu ile il disiplin kurulu asıl
ve yedek üyeleri ile büyük kongre delegelerinin seçimlerini yapar, gündemindeki
konuları müzakere edip karara bağlar.
İl Kongreleri, ilçe
kongrelerinde tüzüğe göre seçilen delegelerle tabii delegelerden meydana gelir.
Seçilmiş delege sayısı 500’ü geçemez. Her ilçeden gelecek delege sayısını;
Genel Başkan veya bu iş ile ilgili görevlendireceği Genel Başkan Yardımcısı
tarafından belirlenir. Bir ilin milletvekilleri, il başkanı ve yönetim kurulu
üyeleri, disiplin kurulu başkan ve üyeleri ile Büyükşehir Belediye Başkanları o
il kongresinin tabii üyeleridir. Geçici yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de
kongreye katılma hakkı vardır, ancak bunlar delege değillerse oy kullanamazlar.
MADDE 59 : İL BAŞKANI
İl başkanı, il kongresi tarafından
gizli oy ile seçilir. Partinin il düzeyindeki çalışma ve faaliyetlerinin
koordinasyon ve yürütülmesini sağlar, denetler ve il içerisinde partiyi temsil
eder. Aynı kişi, en fazla üç olağan dönem il başkanı seçilebilir. İl
başkanlığının herhangi bir suretle boşalması halinde, Genel Merkez Teşkilat
Başkanlığı İl Yönetim Kurulunun görüşünü alarak kongreye kadar görev yapmak
üzere bir başkan adayını Merkez Yönetim Kurulu onayına sunar. Yeni başkan tayin
edilinceye kadar geçecek dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki sırasına göre bir
başkan yardımcısı tarafından yürütülür.
İl çevresinde Partinin temsilcisidir.
İl yönetim kuruluna, il ya da büyükşehir belediye meclisi grubuna, il genel
meclisi grubuna başkanlık eder.
İl başkanı, il yönetim kurulunun, ilçe
yönetim kurulunun, il ya da büyükşehir belediye meclisi grubunun, il genel
meclisi grubunun, il düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının kanun ve Tüzükle
belirlenen veya Parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmeleri için
uyumlu ve verimli çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu ilin çevresindeki
ilçelerin ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümüne
yardımcı olur. İlçe başkanlarıyla düzenli olarak toplanır. Parti örgütüyle,
meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla
ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda
bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle işbirliği yaparak başarılı
olmalarına yardımcı olur.
İl başkanı, belediye çalışmalarında
etkinlik ve başarı sağlamak için Partili belediye başkanlarıyla sürekli ilişki
içinde olur.
İl başkanı, il çevresindeki il genel
meclisi grubunu, belediye meclisleri gruplarını ve Partili belediye
başkanlarını, çalışmaları yönlendirmek değerlendirmek ve eşgüdüm sağlamak
amacıyla ayrı ayrı ya da birlikte toplantılara çağırabilir.
MADDE 60 : İL
BAŞKAN YARDIMCISI, İL SEKRETERİ VE İL MUHASİBİNİN GÖREVLERİ
a.
İl
Başkan Yardımcısı: İl başkan yardımcıları, il başkanınca verilecek
görevleri yapar ve il başkanının görevde olmadığı zamanlarda il başkanına
vekâlet ederler.
b.
İl
Sekreteri: İl Sekreteri; Kanun, parti tüzüğü ve yönetmeliklerine göre tutulması
gereken defter, kayıt ve dosyaların usulüne uygun olarak tutulması ile Partinin
her türlü yazışmalarının yürütülmesinden sorumludur.
c.
İl
Muhasibi: İl muhasibi; il teşkilâtının hesap işlerini yürütür. Kanun, parti tüzüğü ve yönetmelikleri uyarınca
tutulması gereken muhasebe defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak
tutulmasını sağlar. Alt kademelerin hesaplarını denetler. Üyelik aidatlarını
tahsil eder. Üst kademelere sunulmak üzere kesin hesap raporu ve yıllık bütçe
tasarısının zamanında hazırlanması ve ilgili mercilere ulaşmasını sağlar.
Başkan ve il muhasibi, harcamaların yönetim kurulu kararlarına uygunluğundan
müteselsil olarak sorumludur.
MADDE
61 : İL YÖNETİM KURULU
İl yönetim
kurulu, en fazla üç yıl görev yapmak üzere il kongresi tarafından gizli oyla
seçilir ve il başkanı hariç en az 7 (Yedi) Asil, 2 (iki) Yedek Kişiden oluşur.
MADDE
62 : İL YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ
İl yönetim
kurulu, il çevresinde partinin başarısı ve amaçlarının gerçekleştirilmesi için
yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle yükümlüdür. Bu amaçla;
a.
Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını
ve görüşlerini halka beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve
Partiye karşı yapılabilecek eleştirileri yanıtlar.
b.
Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin
kararlarını uygular; il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe
örgütlerinin, il ya da büyükşehir belediye meclisi grubunun ve il genel meclisi
grubunun çalışmalarını, yılda en az bir kez ilçe örgütlerinin hesaplarını
denetler.
c.
Diğer partilerin çalışmalarını izler.
d.
İl düzeyinde ve ilçelerde sürdürülecek eğitim çalışmalarını
programlayarak gerçekleştirir ve denetler.
e.
Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için
il düzeyinde ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim çalışmalarını
denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve eksiksiz yerine
getirir.
f.
İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel
sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Meslek ve sivil toplum
örgütleriyle, sendikalarla, yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar;
onların sorunlarıyla ilgilenir; çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda
görevli partililerle işbirliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
g.
İl çevresindeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili
bilgileri toplar, değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir.
h.
İl çevresinde uygun yerlerde, siyasal, toplumsal ve kültürel
nitelikte toplantılar düzenler ve üst yönetimi bilgilendirir.
i.
Gerekli gördüğü konularda, araştırma, inceleme ve değerlendirme
yapmak üzere, uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmalar gerçekleştirir.
j.
Partinin gelir kaynaklarını genişletmek ve arttırmak için
çalışmalar yapar.
MADDE
63 : İL YÖNETİMİNDE İŞ BÖLÜMÜ
a.
İl başkanı, il başkan yardımcılarının görev alanlarını
belirler.
b.
İl sekreteri, il yönetim kurulu toplantı ve tutanaklarını
düzenler, kararları karar defterine geçirir, imza edilmelerini sağlar. İlin
gelen-giden her türlü evrak işlerinden, yazışmalarından ve arşivin
düzenlenmesinden sorumludur.
c.
İl saymanı, ilin hesap işlerini yürütür; gelir gider
işlemlerinin zamanında ve mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlar; Partiye
yeterli ve düzenli gelir sağlanmasına çalışır; Partinin Demirbaşlarının ve
malvarlığının korunmasını gözetir; ilde kayıtlı parti üyelerinin aidatlarının
düzenli olarak ödemeleri için gerekli çalışmaları yapar.
d.
İl eğitim sekreteri, parti içi eğitim programının
uygulanmasını sağlar, Parti eğitmenlerinin çalışmalarını düzenler.
e.
İl bilişim sorumlusu, bilgi ve iletişim teknolojilerinden en
verimli biçimde faydalanılmasını, birimler arasındaki iletişimin sağlanmasını,
bilişim sistemlerinin kesintisiz ve güvenli bir biçimde kullanılmasını sağlar.
MADDE 64 : İL DİSİPLİN KURULU
İl Disiplin Kurulu İl Kongresi
Tarafından seçilmiş en az 3 asil 2 yedek üyeden oluşur.
MADDE 65 : İL
DİSİPLİN KURULU GÖREVLERİ
O İl bünyesinde kayıtlı Üyeler ile
ilgili; Siyasi Partiler Kanununa ve ilgili diğer kanunlara, parti tüzüğüne,
parti yetkili organlarının kararlarına ve talimatlarına aykırı davranışta
bulunanlar hakkında disiplin soruşturması yapmak ve karar vermek.
MADDE
66 : İLÇE TEŞKİLAT
İlçe Teşkilatı; İlçe Kongresi, İlçe
Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu ve İlçe Yürütme Kurulu’ndan oluşur.
MADDE 67 : İLÇE
KONGRESİ
İlçe kongresi, seçilmiş ve tabii
delegelerden oluşur. İlçe başkanını, ilçe yönetim kurulunun asıl ve yedek
üyelerini; ilçeyi temsil edecek il kongre delegelerini seçer. Gündemindeki
konuları görüşerek karara bağlar.
İlçe’nin seçilmiş delege sayısı
200 geçemez. İlçenin kayıtlı üye sayısı 300 den az ise üyelerin tamamı ilçe
kongre delegesi sayılır. Geçici ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri kongreye
katılma hakkına sahiptir. Ancak delege sıfatı olmayanların kongrede oy kullanma
hakkı yoktur.
Kayıtlı üye sayısı 300′ den
fazla ise; köy ve mahalle sayısı da 300 den az ise; önce her mahalle ve köy
için birer delege tahsis edilir. Tahsis toplamı 200 sayısından düşülür. Arta
kalan delege sayısı, partinin son milletvekili genel seçiminde o ilçede almış
olduğu toplam oy rakamına bölünür. Bölüm sonucu çıkan kat sayının, o ilçeye
bağlı her mahalle veya köyde alınmış oyla çarpımı sonucu çıkan sayıya göre en
büyükten küçüğe sıralanarak arta kalan delege köy ve mahalleye dağıtılması ile
tahsis olunan sayının toplamı, ilgili mahalle veya köyün ilçe
kongresi için seçeceği
delege
sayısını teşkil eder. Çeşitli
nedenlerle partinin almış olduğu oyun belli olmaması halinde; son yerel seçim
sonuçlarına göre, onun da belli olmaması halinde, ilçenin toplam seçmen sayısı ile
mahalle ve köy seçmen sayılarına göre aynı yöntem uygulanmak suretiyle delege
dağılımı belirlenir. Mahalle ve köy sayısı toplamı 200’den fazla ise nüfus,
alınan oy ve coğrafi yakınlık göz önünde bulundurularak sayıyı 200 e indirecek
birleştirmeler yapılarak her mahalle ve köye bir delege tahsis edilir.
İlçe yönetim kurulu başkan ve
üyeleri, ilçe ve belde belediye başkanları ilçe kongresinin tabii üyeleridir.
İl belediye başkanları merkez ilçe kongresinin tabii üyesidir.
İlçe yönetim kurulu kongreden
bir ay önce kongre delege dağılım listesini hazırlar ve il yönetim kurulunun
onayına sunar ve onaydan sonra ilan eder. Listenin ilanından itibaren 15 gün
içinde yapılacak itirazları, il yönetim kurulu kesin olarak karara bağlar. İlk
kongrede bu işlemler ve süreler gerekli değildir.
MADDE 68 : İLÇE
BAŞKANI
İlçe başkanı, ilçe kongresi tarafından
tek dereceli seçim ve gizli oyla seçilir. Partinin ilçe düzeyindeki çalışma ve
faaliyetlerinin koordinasyon ve yürütülmesini sağlar, denetimini gerçekleştirir
ve ilçe teşkilatını temsil eder. İlçe başkanlığının herhangi bir suretle
boşalması halinde, İl Yönetim Kurulu İlçe Yönetim Kurulunun görüşünü alarak
kongreye kadar görev yapmak üzere bir başkan adayını Genel Merkez Teşkilat
Başkanlığının onayına sunar. Yeni başkan tayin edilinceye kadar geçecek
dönemde, başkanlık görevi, tüzükteki sırasına göre bir başkan yardımcısı
tarafından yürütülür.
İlçe çevresinde Partinin
temsilcisidir. İlçe yönetim kuruluna, İlçe belediye meclisi grubuna, başkanlık
eder.
İlçe başkanı, İlçe yönetim kurulunun,
ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının kanun ve Tüzükle belirlenen veya
Parti organlarınca verilen görevleri yerine getirmeleri için uyumlu ve verimli
çalışmalarını sağlar.
Başkanı olduğu İlçe çevresindeki
ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı
olur. Parti örgütüyle, meslek ve sivil toplum örgütleriyle, sendikalarla,
yaygın ve yerel basınla ilişkileri sağlıklı tutar; onların sorunlarıyla
ilgilenir, çözümlerine katkıda bulunur; bu kuruluşlarda görevli Partililerle iş
birliği yaparak başarılı olmalarına yardımcı olur.
İlçe başkanı, belediye çalışmalarında
etkinlik ve başarı sağlamak için Partili belde belediye başkanlarıyla sürekli
ilişki içinde olur.
MADDE 69 : İLÇE YÖNETİM KURULU
İlçe
yönetim kurulu, Başkan Hariç en az 5 (Beş) Asil, 2 (iki) Yedek kişiden oluşur.
İl ve ilçe
yönetim kurulları, seçimlerini müteakip en geç bir hafta içerisinde toplanarak,
tüzüğün Genel Merkez için öngörülen görev bölümü esas alınarak kendi bünyelerine
uygun görev bölümü yaparlar.
Mazeretsiz
olarak peş peşe 3 veya bir yıl içinde 5 toplantıya katılmayan yönetim kurulu
üyesi istifa etmiş sayılır ve yerine yedek üyelerden ilk sıradaki üye davet
edilir.
Boşalma sebebiyle yönetim kurulu sayısı yarıdan aşağı düşerse, bir üst teşkilat
başkanı, olağan kongreye kadar görev yapmak üzere yeni bir yönetim kurulu
tespit eder.
MADDE 70 : İLÇE
YÜRÜTME KURULU
Bu kurul üyeleri, ilçe başkanınca ilçe
yönetim kurulu üyeleri arasından; il yürütme kuruluna paralel olarak
belirlenir. İlçe yürütme kurulu üyeleri arasındaki görev bölümü, ilçe başkanı
tarafından yapılır. İlçe başkanı, ilçe yönetim kurulu arasından seçtiği
yardımcılarından birini ilçe muhasibi, birini de ilçe sekreteri olarak atar. Bu
kurul ilçe yönetim kurulunun gündemini hazırlar, ilçe başkanının verdiği
görevleri yapar, ilçe kongresi ve ilçe yönetim kurulunca alınmış kararların ve
verilen görevlerin icrasını sağlar.
MADDE 71 : BELDE
TEŞKİLATLARI
İl ve İlçe merkezleri dışında belediye
teşkilatı olan yerlerde kurulur. Başkan dahil en az 3, en çok 15 üyeden
teşekkül eder. Bir o kadar yedek üye atanır. Belde yönetim kurulu, ya doğrudan
ilçe başkanlığınca ya da ilçe yönetim kurulunca kendi üyelerinden
görevlendirilecek bir üyenin başkanlığında , o beldede oturan partili üyelerce
seçilir.
İlgili beldenin belediye hudutları
dahilinde ikamet eden veya iş yeri bulunan her üye, belde yönetim kurulu başkan
veya üyelikleri için adaylığını koyabilir veya aday gösterebilir. Belediye
meclisi veya il genel meclisi üyeleri belde teşkilatında görev alamaz.
Belde yönetim kurulları kendi
aralarında bir başkan, bir sekreter ve bir muhasip üye seçerler.
İlçe Yönetim Kurulu ihtiyaca göre
belde yönetim kurulunun sayısını artırabilir, Kadın ve gençlik kolları
temsilcisi atayabilir. Belde yönetim kurulu atanmadaki usule göre
değiştirilebilir. Teşkilatın ilk kuruluşunda yedek liste verilmesi zorunlu
değildir.
ALTINCI
BÖLÜM
İL VE
İLÇELER İÇİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
MADDE
72 : YAPILAMAYACAK İŞLER
Yönetim kurulu
üyeleri ve kurul başkanları:
a.
Parti program ve tüzüğüne aykırı beyanda bulunamazlar. Merkez
Yönetim Kurulunun izni olmaksızın kademelerini aşan “Parti Genel Politikası”
hakkında demeç veremezler. Kendi kademelerinin bulunduğu yerdeki resmi makamlardan
daha yukarı makam ve mercilerle yazışma yapamazlar.
b.
Bir üst kademeye danışıp, gerekli izni almadan kendi
kademelerindeki resmi makam ve merciler hakkında menfi demeçler veremezler.
c.
Kademe esasına uymadan bir üst kademeye şikâyette
bulunamazlar. Ancak, üst kademeye anlatamadıkları istek ve şikâyetleri
bulunduğu takdirde, bağlı bulundukları kademeye bilgi vermek suretiyle onun
üstündeki kademeye başvurabilirler.
d.
Bağlı bulundukları üst kademe ile bağlantılarını veya
ilgilerini kesmeye karar veremezler.
MADDE
73 : YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI
Belde, ilçe ve
il yönetim kurulları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve
kararlarını mevcudun çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik olması durumunda,
başkanın bulunduğu tarafın görüşü benimsenmiş sayılır. Kurul toplantıları
teşkilât binasında yapılır. Yönetim kurullarınca çağrılıp dinlenmesine karar
verilenler dışında, kurul üyesi olmayanlar toplantılara katılamaz. Yönetim
kurullarının olağan toplantıları en az 30 günde bir yapılır. İl ve ilçe başkanı
ile yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğu, olağanüstü toplantı düzenlenmesini
isteyebilir ve çağrıda bulunabilir. Toplantıların günü ve saati önceden tespit
edilerek karar defterine yazılır ve bütün üyelere imza ettirilir.
Yönetim
kurulları gerek görmeleri hâlinde daha sık toplantı yapılmasını
kararlaştırabilirler. Haklı bir mazereti olmaksızın, kendisine toplantı gününe
ilişkin tutanak imzalattırılmış veya toplantı günü yazılı olarak bildirilmiş
olmasına rağmen, üst üste üç toplantıya katılmayan üye, görevinden çekilmiş
sayılır. Görevinden çekilmiş sayılan üyenin bir üst kademeye itiraz hakkı
vardır. Üst yönetim kurulunun kararı kesindir.
MADDE
74 : KURUCU YÖNETİM KURULLARI
Yeni teşkilat
oluşturulacak veya kapatılıp yeniden açılacak ya da feshedilen belde, ilçe ve
illerde Merkez Yönetim Kurulu tarafından kurucu yönetim kurulları teşkil
olunur. Kurucu yönetim kurulları, kendi kademelerinin kongrelerine kadar,
seçilmiş yöneticilerin hak ve yetkilerine sahip olarak görev ifa ederler.
MADDE
75 : ÜYELİKLERİN BOŞALMASI
Belde, ilçe ve
il yönetim kurulları ile il disiplin kuruları asıl ve yedek üyelerinin her ne
sebeple olursa olsun, toptan çekilmeleri veya bu kurulların herhangi bir nedenle
boşalması hâlinde, boşalan kurullar yerine; belde için ilçe yönetim kurulunun
teklifi üzerine il yönetim kurulunun onayı ile, ilçe için il yönetim kurulunun
teklifi üzerine Merkez Yönetim Kurulunun onayı ile, il kurulları için ise
Merkez Yönetim Kurulunca yenileri teşkil olunur. Bu kurullar, kongre tarafından
seçilmiş yönetim ve disiplin kurullarının hak ve yetkilerine sahiptirler.
İl veya ilçe
yönetim kurulu ile il disiplin kurulunun üye sayısı, yedeklerin tamamının
göreve getirilmesine rağmen toplantı yeter sayısının altına düşerse kurul
boşalmış sayılır. İşten el çektirme dışında bir sebeple il veya ilçe
başkanlığının boşalması hâlinde, ilgili kurul yedekleriyle tam sayıya, bu
mümkün olmadığı takdirde, karar yeter sayısına tamamlandıktan sonra, üye tam
sayısının salt çoğunluğu ile kendi aralarından birini yeni başkan olarak
seçerler. Seçilen yeni başkan, gerek görülmesi hâlinde aynı usul ve esaslarla
değiştirilebilir.
MADDE 76 : İŞTEN EL
ÇEKTİRME VE GEÇİCİ YÖNETİM KURULUNUN TEŞKİLİ
Teşkilâtlardaki
yönetim kurulları veya kurul üyeleri;
a.
Siyasi Partiler Kanunu ve iş bu Tüzük hükümleri gereğince
tutulması gereken defterlerin ve kayıtların usulüne uygun olarak tutulmaması
veya tutulan defter ve kayıtlar üzerinde tahrifat yapılması, uygun yer ve şekilde
muhafaza edilmemesi ya da muhasebe ile ilgili kayıt ve belgelerin süresi içinde
Genel Merkez’e gönderilmemesi,
b.
Kurullarda görev alanların kimlik bilgilerinin mahallin en
büyük mülki amirliğine yazı ile bildirilmemesi,
c.
Ülke ve parti menfaatlerine, kanun, tüzük ve yönetmelikler
ile partinin ilke, amaç, hedef ve politikalarına aykırı tutum ve davranışlarda
bulunulması, teşkilatların birlik ve uyum içinde sevk ve idaresinde zafiyet
gösterilmesi,
d.
Haklarında Siyasi Partiler Kanunu’nun 102’nci maddesinde ve
Tüzüğün 78’nci maddesinde kesin olarak partiden çıkarılma cezasını gerektiren
hâllerin sabit olması, durumunda, ilgililerin kanuni sorumlulukları saklı
kalmak kaydıyla Merkez
Karar ve Yönetim Kurulunda yapılacak gizli oylama
sonucunda, üye tam sayısının en az üçte ikisinin müspet oyu ile alınacak bir
kararla aşağıdaki şekilde işten el çektirilirler. İlçe yönetim kurulu, bir
belde yönetim kurulu hakkında işten el çektirmeyi gerekli kılan herhangi bir
durum tespit ettiği takdirde, durumu gerekçeli bir kararla il yönetim kuruluna
bildirerek, belde başkanının veya belde yönetim kurulu üyelerinin tamamının
veya bir kısmının işten el çektirilmesini isteyebilir.
İl yönetim kurulu, bir ilçe yönetim kurulu hakkında işten el
çektirmeyi gerekli bir durumu tespit ettiğinde, bu durumu gerekçeli kararı ile Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna bildirir. İl yönetim kurulu gerekçeli kararında,
ilçe başkanı da dahil ilçe yönetim kurulunun tamamının veya bir kısmının işten
el çektirilmesini isteyebilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, il yönetim kurulunun yaptığı müracaat üzerine belde
ve ilçe teşkilâtları başkan ve yönetim kurulu üyelerinin veya resen il
başkanının veya il başkanı dahil yönetim kurulu üyelerinin tamamı ve yahut bir
kısmını işten el çektirebilir. Karar kesindir.
İlçe ve il yönetim kurullarının, asıl ve yedek üyeleriyle
birlikte toptan işten el çektirilmeleri hâlinde, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu işten el çektirme kararı ile birlikte geçici bir yönetim kurulu kurar
ve ilgili teşkilât birimine tebliğ eder. İşten el çektirme hâlinde teşkil
olunan kurullara, geçici kurullar denir. İşten el çektirme kararının ilçe
yönetim kuruluna tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde ilçe, il yönetim
kuruluna tebliğinden itibaren ise 45 gün içerisinde il kongresi toplanarak yeni
yönetim kurulunu seçer. Bu süre içerisinde ilçe ve il kongresi için yeni delege
seçilmemiş ise, kongre eski delegelerle toplanır. Bu suretle seçilen yönetim
kurullarının görev süresi, normal kademe kongrelerine kadar devam eder. Kısmen
el çektirme hâllerinde, ilgili il ve ilçe yönetim kurulu yedek üyelerle
tamamlanır. Kısmen el çektirme halinde boşalma hükümleri uygulanır.
MADDE
77 : BİRDEN FAZLA GÖREV YASAĞI
Belde, ilçe ve
il teşkilâtında başkan veya kurul üyeliklerine seçilmiş olanlar, kongre
delegelikleri hariç olmak üzere tek görev yürütebilirler. Bir üst kademede
başkan veya kurul üyeliğine seçilenlerin yeni görevlerine başlayabilmeleri için
eski görevlerinden ayrılmaları gerekir. Milletvekilliği ya da mahalli idareler
seçimleri sonunda bir göreve seçilmiş olanlar, aynı zamanda teşkilat
kademelerinde başkan ve kurul üyeliklerinde bulunamazlar.
Partinin
Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Yönetim, Disiplin ve Denetim Kurullarının
asıl ve yedek üyeleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanında
görevli olanlar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
ve Disiplin Kurulu asıl ve yedek üyesi olamazlar.
MADDE
78 : KONGRE GÜNDEMİ
Kongre
gündemi, kendi kademelerinin yönetim kurulunca hazırlanır. Gündemin kanunlara,
parti tüzüğüne uygun olarak hazırlanmasından ilgili yönetim kurulu sorumludur.
Gündem maddelerinin sırası hazır bulunan delegelerin onda birinin teklifi ve
kongreye katılanların çoğunluğunun kararı ile değiştirilebilir veya aynı
şekilde gündeme yeni maddeler ilâve edilebilir.
MADDE
79 : DAVET, YOKLAMA VE KONGRENİN AÇILMASI
Kongrenin;
toplanacağı günü, yeri, saati ve gündemi ile çoğunluk sağlanamadığı takdirde
yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar kongreden en az 15 gün önce o
yerdeki mutat yöntem ile ilân edilir. Gazete ile ilâna gerek olup olmadığına, ilgili yönetim kurulu karar verir.
Seçim
yapılacak kongreye, kesinleşen listelerdeki üyeler katılabilir. Her kademe
kongresi, kendi yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı veya kendi
üyelerinden biri tarafından yoklama yapıldıktan sonra, üye tam sayısının salt
çoğunluğunun mevcudu hâlinde açılabilir. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı
takdirde toplantı ertelenir. İkinci toplantı; bu toplantıya ilişkin ilânda ve
delegelere gönderilen yazı ve mektuplarda belirtilen gün, saat ve yerde
toplanır. İkinci toplantı, hazır bulunan delegelerle yapılır.
MADDE 80 : KONGRE BAŞKANLIK DİVANININ TEŞKİLİ VE GÖREVLERİ
Kongreyi,
başkanlık divanı yönetir. Kongre açıldıktan sonra bir başkan, bir ikinci başkan
ve yeter sayıda kâtip üyeden müteşekkil bir başkanlık divanı seçilir. Başkan
adayı bir kişi ise; seçim, el kaldırmak suretiyle açık oyla yapılır, birden
fazla aday çıkması durumunda ise gizli oya başvurulur. Diğer üyeler yine açık
oyla seçilirler. Divan başkanı toplantıyı yönetir, kongre gündemini uygular ve
toplantı düzenini sağlar. Söz isteyenlere sırasıyla söz verir. Başkanlık
divanı, ortaya çıkan lüzum üzerine kararlarını üye sayısının salt çoğunluğu ile
verir. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf, çoğunluğu sağlamış
sayılır.
Toplantı
sırasında düzeni bozanları önce ihtar eder, iki ihtara rağmen düzeni bozmaya
devam edenler, oy verme hakları saklı kalmak kaydıyla toplantıdan çıkartılır.
Kongre Başkanı, Siyasi Partiler Kanunu’nun dördüncü kısmında yer alan siyasi partilerle
ilgili yasaklara aykırı konuşmalar yapan veya davranışlarda bulunan kongre
üyelerine derhâl müdahale eder, sözlerini keser ve gerekli görür ise dışarıya
çıkartılmalarını sağlar. İzleyicilerden bu şekilde davranan olursa, bunların da
dışarıya çıkartılmasını sağlar, gerekli görürse kongreye ara verip, izleyici
yerlerini boşaltabilir. Bu konuda alınacak karar kesindir.
MADDE 81 : KONGRELERİN GÖREV VE YETKİLERİ
İlçe
ve il kongreleri kendi kademelerinin üst karar ve denetim organıdır. Bu
itibarla:
a.
Kendi kademesinin yönetim kurulunun faaliyet
raporunu görüşür ve karara bağlar.
b. Yönetim
kurulunun sunduğu gelir-gider ve harcamalarını gösteren yıllık kesin hesap raporunu
gerektiğinde bir komisyona inceletir. Komisyon en kısa zamanda raporunu
hazırlar ve kongre başkanlık divanına verir. Komisyon raporu kongre tarafından
görüşülerek kabul veya ret kararı verilir. Kesin hesap kongrece kabul edilirse,
ilgili yönetim kurulu ibra edilmiş sayılır. İlçe
ve il kongrelerinde faaliyet raporu ile kesin hesap durumu hakkında görüşme yapılıp karar verilmeden, seçimlere
geçilemez.
c.
Kongreler üye tekliflerinden yetkili olduğu
konuları karara bağlar. Yetkisi dışında bulunanların ise yönetim kurulunca
ilgili kademelere bildirilmesine karar verir. Üyelerin dilek ve şikâyetlerini
değerlendirir.
d.
Kanunların yasakladığı hususlar dışında her türlü
genel siyasi konular, ülke ve bölge meseleleri ile kamu hizmetleri hakkında
görüşme yapılıp, karar alınabilir.
e.
İlçe kongresi; ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu
asıl ve yedek üyeleri ile il kongresine katılacak delegeleri, il kongresi ise
il başkanı, il yönetim ve disiplin kurulu üyeleri ile büyük kongre delegelerini
seçer.
f.
Kongreler, ilgili kanunlar ile bu Tüzüğün diğer
maddelerinde belirtilen sair görevleri yerine getirir.
MADDE 82: KONGRELERDE SEÇİMLERİN YAPILMASI VE TUTANAKLAR
İlçe
ve il organları seçimleri ile üst delege seçimleri yargı gözetimi ve denetimi
altında gizli oy ve açık tasnif yöntemi ile aşağıdaki esaslara göre yapılır.
Seçim yapılacak il ve ilçe kongrelerine ilişkin delege listeleri, bu tüzüğün ilgili maddeleri doğrultusunda;
ilgili seçim kurulu başkanına, kongrenin yeri, günü, saati ile çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususları içeren
belgelerle birlikte verilir.
Seçim
kurulu başkanı, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceler ve
varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra kongreye katılacakları belirleyen
listeleri onaylar ve iade eder. Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer
hususlar kongrenin toplantı tarihinden 7 gün önce kongresi yapılacak olan
kademenin bulunduğu binaya asılarak ilân edilir. İlân süresi üç gündür. İlân
süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim tarafından incelenir ve en geç
iki gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Bu suretle kesinleşen listeler ile
toplantıya ilişkin diğer hususlar hâkim tarafından onaylanarak kongresi
yapılacak teşkilâta gönderilir.
Seçim
kurulu başkanı, bir başkan ile iki üyeden oluşan yeteri kadar seçim sandık
kurulu oluşturur. Sandık kurulu başkanı ile bir üyesi memurlar, diğer üyesi de
aday olmayan Parti üyeleri arasından seçilir. Ayrıca her sandık için aynı
şekilde üçer yedek üyede belirlenir. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda
kurula, memur üye başkanlık eder. Seçim sandık kurulu, kanunun ve parti
tüzüğünün öngördüğü esaslara göre seçimlerin yürütülmesi ve oyların tasnifiyle
görevli olup, bu görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız
devam eder. Seçilme yeterliliğine sahip her parti üyesi, kongre seçimlerinde
adaylığını koyabilir veya aday gösterilebilir.
Kongrelerde
seçilecek organlara adaylık müracaatı için divan başkanlığınca bir süre tespit
edilerek kongreye duyurulur. Bu süre sonunda adaylar ilan edilir. Aday
listeleri adaylarca, organlara göre ayrı veya tek liste hâlinde yedekleri de
gösterilmek üzere hazırlanıp yeteri kadar çoğaltılmış olarak süresi içinde
kongre Başkanlık Divanına verilir. Başkanlık Divanı bu listeleri mühürleyip oy
pusulası haline getirmek üzere ilçe seçim kurulu başkanına verir. İlçe seçim
kurulu başkanınca mühürlenen listeler oy pusulası olarak sandık kuruluna
verilir.
Kongre
Başkanlık Divanı, ferdi ve toplu aday listelerini ayrı okumak suretiyle açık
bir şekilde kongre üyelerinin bilgisine sunduktan sonra, askı yoluyla da kongre
salonunda ilân eder. Kongre delegesi, birden fazla toplu liste varsa bunlardan
birini oy pusulası olarak kullanmakta serbesttir. Bir zarftan birden fazla aynı
içerikli toplu liste çıkarsa bunlardan biri, farklı içerikli birden fazla toplu
liste çıkması durumunda ise her ikisi de dikkate alınmaz. Seçimlerde tek liste
kullanılması ve bu listedeki isimlerin seçilecek üye sayısından fazla olması
durumunda, seçmenlerce listedeki aday isimleri karşısına açılan kutulara,
seçilecek üye sayısı kadar işaret konmak suretiyle tercih yapılır.
Seçimi
yapılacak her organ için birden fazla liste var ise, delege bunlardan herhangi
biri üzerinde mevcut adayları dikkate alarak gerekli gördüğü değişikliği
yapabilir: Bir listedeki isimlerden bir kısmını çizip yerlerine diğer
listelerden ya da listelerde yer almayan ferdi adaylardan isimler yazabilir.
Ancak işaretleyeceği aday sayısı seçilecek sayıdan fazla olamaz. İşaretlemede
veya silip yazmada yukarıdaki sayı ve usullere uyulmaması ile zarf ve oy
pusulaların, kimin tarafından verildiğine dair işaret taşıması hâlinde oy
pusulası geçersiz sayılır. Seçimlerde birden fazla listede isimleri bulunan
adayların aldıkları oy, tüm listelerden aldıkları oyların sayılıp toplanması
suretiyle tespit edilir. Kongrede bulunan delegelerin tamamı oy kullandıktan ve
sandık kurulunca yapılan uyarılara rağmen oy kullanacak başka delege kalmadığı
anlaşıldıktan sonra, durum sandık kurullarınca bir tutanakla tespit edilerek
sandıklar açılır ve oy sayımına geçilir. Seçim sonuçları, sandık seçim
kurullarınca açıklanır ve bu sonuçlar kongre tutanağına geçirilir. Kongre
tutanakları, kongre başkanlık divanınca en az üç suret düzenlenerek yeni
seçilen yönetim kuruluna verilir. Bu tutanakların bir sureti bir üst kademeye
gönderilir.
Seçimin
devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren
iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı gün
incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kongrelerle ilgili diğer hususlar
yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 83- ŞİKAYET VE İTİRAZLAR
Köy ve
mahalle toplantıları ile kongreler hakkındaki şikâyet ve itirazlar aşağıdaki
usule tâbidir.
a.
Köy ve mahalle toplantıları hakkındaki şikâyet ve
itirazlar o köy ve mahalledeki partili üyelerin beşte biri tarafından
toplantıyı takip eden üç gün içerisinde il yönetim kuruluna yapılır. İl Yönetim
Kurulu, ilgili toplantıya ait dosyayı ilçe başkanlığından iki gün içinde
getirterek, müteakip iki gün içinde şikâyet ve itirazı kesin olarak karara
bağlar.
b.
İlçe kongresine seçim işlem ve sonuçları
dışındaki sebeplerle ileri sürülecek şikâyet ve itirazlar, kongreye katılan
delegelerin beşte biri tarafından kongreden sonraki üç gün içerisinde il
yönetim kuruluna yapılır. İl yönetim kurulu şikâyet ile ilgili kongre dosyasını
getirterek iki gün içinde karara bağlar. Taraflar il yönetim kurulunun kararına
karşı, tebliğ veya ilandan başlayarak üç gün içinde kesin kararı verecek olan
Merkez Yönetim Kuruluna itiraz edebilirler.
c.
Seçim işleri dışında il kongresine dair şikâyet
ve itirazlar, il kongresine katılan delegelerin beşte biri tarafından kongreyi
takip eden üç gün içinde Merkez Yönetim Kuruluna yapılabilir. Merkez Yönetim
Kurulu yedi gün içinde itirazı inceler ve kesin karara bağlar.
MADDE 84 : KONGRESİNİ YAPMAYAN KADEMELER
Her
ne sebeple olursa olsun normal kongresini bir üst kademe kongresine kadar
yapmamış olan ilçe ve il teşkilâtları üst kademe kongrelerine katılamaz ve
kurullar münfesih hale gelir.
MADDE 85
: İL
GENEL MECLİSİ GRUPLARI
İl
genel meclisi grubu, her ilde partili il genel meclisi üyelerinden oluşur. Grup
partili en az üç üye ile teşekkül eder. İl genel meclisi parti grupları, en az
bir grup başkan vekili ile bir sekreter seçerek çalışırlar. Başkan vekili,
parti teşkilatı ile grup arasındaki koordinasyonu sağlar. Konu ve sorunlar,
parti tüzük ve programı çerçevesinde grupta görüşülür, varılan sonuca göre
genel kurulda hareket edilir. Bağlayıcı grup kararları gizli oylama ile alınır
ve partili üyeler uymak zorundadır.
MADDE 86 : BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARI
Belediye
meclisinde, partili belediye başkanı ve partili meclis üyeleri Belediye Meclisi
Parti Grubunu oluştururlar. Grubun teşekkülü için partili en az üç üyenin
olması gerekir. Belediye meclisi parti grupları, en az bir grup başkan vekili
ile bir sekreter seçerek çalışırlar. Başkan vekili, parti teşkilatı ile grup
arasındaki koordinasyonu sağlar. Konu ve sorunlar, parti tüzük ve programı
çerçevesinde grupta görüşülür, varılan
sonuca göre hareket edilir. Gizli oylama ile alınan bağlayıcı grup kararlarına,
partili belediye başkanı hariç, grubun üyeleri uymak zorundadırlar.
MADDE 87 : İL GENEL MECLİSİ VE
BELEDİYE MECLİSİ GRUPLARINA İLİŞKİN ORTAK HÜKÜMLER
İl,
ilçe ve belde başkanları il veya ilçelerindeki il genel meclisi ve belediye
meclisi üyelerini, partinin yerel politikalarını tespiti ve çalışmaların gözden
geçirilmesi için, çalışmalar hakkında bilgi edinmek için her zaman toplantıya çağırabilirler.
Bu toplantılara, parti teşkilat kademe başkanı başkanlık eder.
YEDİNCİ BÖLÜM
DANIŞMA KURULU VE YAN KURULUŞLAR
MADDE 88 : DANIŞMA KURULU, GÖREV SÜRESİ VE ÇALIŞMA USULÜ
Danışma
Kurulu Genel Başkana görüş ve öneriler sunmak üzere oluşturulan bir kuruldur.
En fazla 15 üyeden oluşan Danışma kurulunun üyeleri Genel Başkan tarafından
belirlenir.
Danışma
kurulu üyeleri ortaklaşa veya bağımsız olarak, Genel Başkan tarafından
belirlenecek konularda araştırma ve çalışma yapar.
Genel
Başkan tarafından davet edildikleri takdirde; Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ile
Başkanlık divanı Toplantılarına katılabilirler. Genel Başkan gerek gördüğü
hallerde Danışma Kurulunu Toplayabilir. Genel Başkanın teklifi ve Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu’nun kararı ile Danışma Kuruluna ilave olarak partinin
gelişimi ve tanıtımı amacıyla Yardımcı ve Yan kurul ve Kuruluşlarda
oluşturulabilir.
MADDE 89 : YAN KURULUŞLAR
Aile
ve Kadın Kolları ile Gençlik Kolları, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararı
ile; merkezi Ankara’da olmak üzere il, ilçe ve beldelerde kurulabilir. Aile ve
Kadın kolları ile gençlik kollarının teşkilatlanmaları ile teşkilât
kademelerinde yer alacak organların görev yetki ve sorumlulukları ve
çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar çıkartılacak yönetmelikle belirlenir.
MADDE 90 : AİLE
ve KADIN KOLLARINA ÜYELİK
Tüzüğün ilgili bölümünde yazılı
şartlara göre parti üyeliğini kazanmış her kadın, kadın kolu üyeliğine mahsus
deftere kaydı yapılmakla kadın kolu üyeliğini kazanmıştır. İlçe üye kayıt defterinde üyelik kaydı
olmayanların, doğrudan kadın kollarına üyelik kaydı yapılamaz. Parti
üyelerinden yukarıda yazılı nitelikleri taşıyanların, genel merkez tarafından
hazırlanmış ve il başkanlığı tarafından onaylanmış ve mühürlenmiş ‘Kadın Kolu Üye
Defteri’ adı ile tanımlanan özel deftere üyelik yazımları yapılır. Böylece
kadın üyeliği kazanılmış olur. Kayıtlar, köy veya mahalle düzeni içinde ve sıra
numarası verilerek yapılır. Kaydın yanına ilgilinin parti üyelik numarası ile
mahallesi de, karşılıklı kontrol yapabilmek amacıyla ayrı bir sütunda
belirtilir.
MADDE 91 : İLÇE
AİLE ve KADIN KOLU
İlçe
kadın kolu ilçe yönetim kurulunun teklifi ve İl Yönetim Kurulunun onayı ile
belirlenecek sayıda kişiden oluşur.
Büyükşehir’e bağlı ilçelerle,
illerin merkez ilçelerinde ve belediye sınırları içindeki nüfusu 50.000 ve daha
fazla olan ilçelerde 15 kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye de belirlenir.
MADDE 92 : İL
AİLE ve KADIN KOLU
İl Kadın Kolu, İl Yönetim Kurulunun
teklifi ve Genel Merkez Kadın Kolunun onayı ile belirleyeceği 15 kişiden,
büyükşehir statüsündeki illerde ise 25 kişiden oluşur. Her ilde aynı miktarda
yedek üye de belirlenir.
MADDE 93 : GENEL
MERKEZ AİLE ve KADIN KOLU
Genel Merkez Aile
ve Kadın Kolu Genel İdare Kurulu’nun belirleyeceği 50 kişiden oluşur. Bu
miktar GİK kararıyla artırılıp azaltılabilir. Aynı sayıda yedek üye de
belirlenir.
Genel Merkez Aile ve Kadın Kolu,
Genel Başkanın belirleyeceği Genel Başkan Yardımcısına ve Genel İdare Kurulu’na
bağlı olarak çalışır.
Aile ve Kadın Kolu kuruluşunu
takip eden 7 gün içerisinde Genel Başkan veya ilgili Genel Başkan Yardımcısı
başkanlığında toplanarak Genel Merkez Kadın Kolu Başkanı ve Başkanlık Divanı
Üyelerini tespit eder ve aralarında görev taksimatı yaparlar.
Genel Merkez Aile ve Kadın
Kolu’nun çalışma esaslarını Genel İdare Kurulu belirler.
MADDE 94 : GENÇLİK
KOLLARINA ÜYELİK
Gençlik Koluna Üye Olmak Tüzüğün;
ikinci kısmında yazılı şartlara göre parti üyeliğini kazanmış ve 30 yaşından büyük
olmayan her üye, ayrıca gençlik kolu üyeliğine mahsus deftere kaydedilmekle
gençlik kolu üyeliğini kazanmış olur.
MADDE 95 : İLÇE
GENÇLİK KOLU
İlçe Gençlik Kolu İlçe Yönetim
Kurulunun teklifi ve İl Yönetim Kurulunun onayı ile belirlenen sayıda kişiden
oluşur. Büyükşehir’e bağlı ilçelerle, illerin merkez ilçelerinde ve belediye
sınırları içindeki nüfusu 50.000 ve daha fazla olan ilçelerde 15 kişiden
oluşur. Aynı sayıda yedek üye de belirlenir.
MADDE 96: İL
GENÇLİK KOLU
İl
Gençlik Kolu İl Yönetim Kurulunun teklifi ve Genel Merkez Gençlik Kolunun onayı
ile belirlenen 15 kişiden, büyükşehir statüsündeki illerde ise 25 kişiden
oluşur. Her ilde aynı miktarda yedek üye de belirlenir.
MADDE 97 : GENEL
MERKEZ GENÇLİK KOLU
Genel Merkez Gençlik Kolu, Merkez
Karar ve Yönetim Kurulunun belirleyeceği 50 kişiden oluşur, bu miktar
artırılabilir, azaltılabilir. Aynı sayıda yedek üye de belirlenir.
Genel Merkez Gençlik Kolu Genel
Başkanın belirleyeceği Genel Başkan Yardımcısına ve Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna
Bağlı Olarak Çalışır.
Gençlik Kolu, oluşumunu takip
eden 7 gün içerisinde Genel Başkan veya ilgili Genel Başkan Yardımcısı
başkanlığında toplanarak Genel Merkez Gençlik Kolu Başkanı ve Başkanlık Divanı
Üyelerini tespit eder ve görev taksimatı yapar.
Genel Merkez Gençlik Kolu’nun
çalışma esaslarını Merkez Karar ve Yönetim Kurulu belirler.
MADDE
98 : YARDIMCI KURUL VE KOMİSYONLAR
Parti Tüzük ve
Programı’nda yer alan amaç, ilke, hedef ve politikaları geliştirmek, yaymak ve
tanıtmak, propaganda usul ve esaslarını belirlemek, dünya ve Türkiye meseleleri
ile ilgili araştırma ve değerlendirmeler yapmak, parti üyelerinin eğitimini
temin etmek ve Türkiye’nin meselelerine çözüm üretecek kadrolar yetiştirmek
üzere Genel Merkezde; Araştırma, Strateji Geliştirme ve Değerlendirme Merkezi
(ARGE), Parti Hizmet İçi Eğitim Merkezi (Parti Okulu) ve Siyaset ve Liderlik
Okulu Merkez Yönetim Kurulu kararı ile kurulabilir. Genel Başkan kararıyla
Genel Merkezde “Genel Başkan Başdanışmanlığı ve Danışmanlığı”, “Parti
Müfettişliği”, “Siyasi Etik Kurulu” ve “Çalışma Grupları” da oluşturulabilir.
Bunlar Genel Başkan veya görevlendireceği bir divan üyesine bağlı faaliyet
yürütürler.
Ayrıca il ve
ilçe teşkilatlarında çeşitli konularda araştırma, inceleme ve değerlendirme
yapmak üzere Başkanlık Divanı kararı ile çalışma grupları ve danışma kurulları
kurulabilir. Bunların dışında da, Genel Merkez ve diğer teşkilât birimlerinde
partinin amacına uygun olarak gerekli görülmesi halinde araştırma ve danışma
amaçlı ihtiyari kurullar Merkez Yönetim Kurulu kararı ile oluşturulabilir.
Kurulacak
birimlerin teşkili, çalışma şekli, görev, yetki ve sorumlulukları ile üyelerinin
sayısı düzenlenecek yönetmeliklerle belirlenir.
MADDE
99 : YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLER
Türkiye
Emekliler ve Çalışanlar Partisi
Yurt dışı temsilciliği kurulmayacaktır.
MADDE
100 : MÜŞTEREK HÜKÜM
Yardımcı
kuruluşların, yan kuruluşların ve yurtdışı temsilciliklerin seçim işlemlerinde
özel bir düzenlemenin yapılmadığı hallerde bu Tüzüğün seçim hükümleri
uygulanabilir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
SEÇİMLERE
KATILMA VE PARTİ ADAYLARININ TESPİTİ
MADDE
101 : SEÇİMLERE KATILMA
Partinin her kademesindeki organı, her
türlü seçime katılmak için, Siyasi Partiler Kanununda ve Tüzükte gösterilen
şartları yerine getirmekle yükümlüdürler. Genel ve mahalli seçimlere bütün yurt
sathında katılmamak kararını, ancak Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu verebilir.
MADDE
102 : ADAY TESPİTİ
Türkiye Emekliler ve Çalışanlar
Partisi milletvekili adayları ile bunların
listelerdeki sıraları,
a.
Merkez adaylığı,
b.
Merkez yoklaması,
c.
Teşkilât yoklaması,
d.
Ön seçim, usullerinden birisi, birkaçı veya tamamının bir
arada veya ayrı ayrı uygulanması ve Siyasi Partiler Kanununun ilgili
hükümlerine uyulması suretiyle tespit edilir. Hangi seçim çevresinde, hangi
usulün tatbik edileceğine Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
karar verir.
MADDE
103 : MERKEZ ADAYLIĞI
Merkez
adayları, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının yüzde beşini aşmamak ve ilini, seçim çevresini, aday listesindeki
sırasını, ön seçim veya diğer aday yoklama usullerinin yapılma tarihinden en az
on gün önce Yüksek Seçim Kuruluna bildirmek şartıyla Genel Başkan tarafından
tespit edilir. Genel Başkan, merkez adayı tespit ve sıralamasında lüzum görürse
ilgili teşkilât kademesinin görüşünü de alır.
MADDE 104 : MERKEZ YOKLAMASI
Bir
seçim çevresinde Parti teşkilâtı bulunmaması, tek aday olması, herhangi bir
nedenle o seçim çevresinde ön seçim yapılmasının mümkün olmadığının ilçe seçim
kurulu başkanlığınca bildirilmesi veya yapılan ön seçimlerin yetkili seçim
kurulunca iptal edilmesi hâllerinde ve Merkez Karar ve Yönetim Kurulu‘nun lüzum
gördüğü sair hâllerde, Parti adaylarının Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca
tespit edilmesi, merkez yoklaması olarak ifade edilir.
Merkez
yoklaması yapılacak seçim çevreleri Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca tespit
edilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, bütün seçim çevrelerinde merkez
yoklaması kararı alabileceği gibi, lüzum gördüğü seçim çevrelerinde de merkez
yoklamasına karar verebilir.
MADDE 105 : TEŞKİLÂT YOKLAMASI
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nun
teşkilât yoklaması için karar verdiği seçim çevresinde, aday tespitine yönelik
olarak yapılan yoklama usulüdür. Teşkilât yoklaması il başkanı, il yönetim
kurulu asıl üyeleri, il disiplin kurulu başkanı ile o il çevresindeki ilçe
başkanlarından oluşan kurul tarafından yetkili ilçe seçim kurulunun gözetiminde
gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.
Teşkilât
yoklamasında oy kullanacak teşkilât yetkililerini gösterir listeler, teşkilât
yoklamasının yapılacağı tarihten en az 30 gün önce ilçe seçim kurullarına yazı
ile bildirilir. Kesinleşen listeler yoklama tarihinden en az 25 gün önce Parti
ve ilçe seçim kurulu binaları önüne asılmak suretiyle ilân edilir.
MADDE 106 : ÖN SEÇİM
Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca ön seçim yapılmasına karar verilen
seçim çevresinde Partiye kayıtlı bütün üyelerin katılması ile seçim yapılır. Seçimlerde
oy kullanabilecek partili üye listeleri, ön seçimlerden en az 30 gün önce ilçe
seçim kurullarına kayıt defteriyle birlikte verilir. Kesinleşen listeler, ön
seçimden 25 gün önce Parti ve ilçe seçim kurulu binaları önüne asılır. Ön
seçimde yetkili ilçe seçim kurulunun gözetiminde gizli oy açık tasnif usulü
uygulanır.
Genel
seçimler için kabul edilen seçim çevresi, ön seçim için de esas alınır.
Adayların eşit oy almaları hâlinde hangisinin bir üst sırada yer alacağına Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu karar verir.
MADDE 107 : ADAYLIĞA MÜRACAAT VE İZİN
Milletvekili seçimlerinde Partiden aday
olmak isteyenler süresi içinde gerekli evrakları ile birlikte yazılı olarak
Parti Genel Merkezine müracaat ederler. Yapılan müracaatlar Başkanlık
Divanınca, yapılacak araştırma ve inceleme sonucuna göre değerlendirilir.
Başkanlık Divanı değerlendirme sonuçları Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nda
görüşülerek durumları uygun görülenlerin aday yoklamalarına katılmalarına izin
verilir. Aday adaylarıyla ilgili
inceleme, araştırma, değerlendirme
veya gerek görülmesi halinde görüşme yapmak üzere
Genel Merkezde; Genel Başkan tarafından belirlenecek üyelerden oluşan komisyon
kurulabilir. Komisyon raporu Başkanlık Divanı değerlendirmesinde dikkate
alınır. İl ve ilçelerin yönetim kurulu başkan ve üyesi olanlardan görev yaptıkları
yerden milletvekilliği ve mahalli idareler seçimlerinde herhangi bir görev için
aday adayı olmak isteyenlerin, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafından seçim
takvimi de dikkate alınarak belirlenen tarihe kadar görevlerinden istifaları
zorunludur.
MADDE 108 : ADAYLIĞI KABUL EDİLMEYECEK OLANLAR
Parti
yetkili kurullarınca haklarında kesin çıkarma kararı verilenler ve diğer
partilerden herhangi birine adaylık başvurusunda bulunanlar ile il ve ilçe
yönetim kurulu başkan ve üyesi oldukları ve görev yaptıkları yerden aday adayı
olmak istedikleri hâlde Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu tarafından
belirlenecek olan tarihe kadar bu görevlerinden ayrılmayanların, seçimlere
ilişkin olarak Partiye yaptıkları adaylık müracaatları herhangi bir incelemeye
tâbi tutulmadan reddedilir.
MADDE 109 : MAHALLİ SEÇİMLER
Mahalli
idare seçimlerinde adayların tespitinde, milletvekili aday tespiti için
öngörülen usullerden biri uygulanır. Bu usullerden hangisinin uygulanacağına
karar verme yetkisi Merkez
Karar ve Yönetim Kurulunundur.
Büyükşehir ve il belediye başkanlığına aday olmak isteyenlerin aday
yoklamalarına katılabilmeleri, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nun tasvibine
bağlıdır. İlçe ve belde merkezleri belediye başkanlığına aday olmak
isteyenlerin aday yoklamalarına katılabilmeleri, ilçe yönetim kurulunun
mütalâası alınmak kaydıyla il yönetim kurulunun yetkisindedir. Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu, il yönetim kurulunun aday yoklamalarına katılmaya ilişkin kararlarını
değiştirebilir. Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun bu kararı kesindir. İl genel meclisi ve belediye meclis
üyeliği için Parti Merkez Karar ve Yönetim Kuruluna müracaat edenlerin aday
adaylığı Partiye üye olsun olmasın, il yönetim kurulunun tasvibine bağlıdır.
Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu bu kararı değiştirebilir. Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu’nun bu kararı kesindir. Belediye başkanlığı ile belediye ve il genel
meclisi üyeliklerine, görev yaptığı yerden aday adayı olacak il ve ilçe
başkanları ve yönetim kurulu üyelerinin adaylık başvurusundan önce Merkez Karar
ve Yönetim Kurulu’nca belirlenen süre içinde görevlerinden istifa etmeleri
gerekmektedir. Belediye ve il genel meclisi üyeliklerine aday olup söz konusu
meclislerin üyeliklerine seçilenlerin, seçim tarihini takip eden 15 gün
içerisinde Partideki görevlerinden istifa etmeleri gerekir. İstifa etmemişlerse
15’inci günün sonunda herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bu görevlerden
istifa etmiş sayılırlar.
Mahalli
idareler seçimlerinde aday adayları arasından belediye başkanlığı için bir,
belediye meclisi için üye sayısı kadar il genel meclisi üyeliklerine ise seçim
çevresi için teşkil olunan sayıda asıl ve yedek üye ayrı ayrı belirlenir. Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu mahalli idare seçimlerinde hangi usule karar vermiş ise
bunu, kanuni süreleri dikkate alarak önceden ilgili teşkilatlara ve yetkili
mercilere bildirir. Merkez adaylığı ile merkez yoklaması dışındaki aday
tespitleri yargı denetim ve gözetiminde yapılır.
Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu’nun mahalli seçimlerdeki aday tespitlerinde ön seçim
usulüne karar verdiği yerlerde, ön seçimde oy kullanacak partili üye listeleri,
teşkilât yoklaması usulüne karar verdiği yerlerde ise oy kullanacak teşkilât
yetkililerini gösterir listeler, ön seçimlerden en az 30 gün önce ilçe seçim
kurullarına üye kayıt defteri ve gerekli diğer belgelerle birlikte bildirilir.
Kesinleşen listeler, ön seçimden 25 gün önce parti ve ilçe seçim kurulu
binaları önüne asılır.
MADDE 110 : SEÇİM İŞLERİ YÖNETMELİĞİ
Türkiye
Büyük Millet Meclisi ve mahalli idareler seçimlerinde adaylığa müracaatın şekil
ve şartları, milletvekilliği, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve
il genel meclis üyeliği için aday tespitlerinin usul ve esasları ile seçimlerle
ilgili sair konular, Tüzük hükümleri saklı kalmak kaydıyla hazırlanacak bir
yönetmelikle belirlenir.
Seçim
İttifakı Karar Yetkisi: Milletvekili seçimlerinde seçimlere katılma yeterliliği
olan diğer siyasi partiler ile ittifak yapmak suretiyle seçime katılmaya,
ittifak protokolünü tasdik etme veya ittifaktan vazgeçmeye karar verme yetkisi Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’na aittir.
Diğer
Siyasi Parti Üyelerinin Parti Listesinden Aday Olması: Milletvekili seçimine
katılma yeterliliğine sahip olduğu halde seçime katılmayan diğer bir parti
üyesinin, Parti listesinden aday gösterilmesi kararı Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkisindedir. Her halükârda bu karardan
önce üyenin ve partisinin ayrı ayrı yazılı muvafakatları’nın alınması
zorunludur.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
KAYITLAR, DEFTERLER VE MALÎ HÜKÜMLER
MADDE 111 : KAYIT VE DEFTERLER
Parti Genel Merkezi ile il ve ilçe
teşkilâtlarında aşağıdaki defterler tutulur.
a.
Üye Kayıt Defteri: Mahalle ve köy esasına göre
partili üyelerin kaydedildiği defterdir.
b.
Karar Defteri: İlgili teşkilât kademesi yönetim
kurulunun almış oldukları kararların tarih ve sayı numarasına göre müteselsil
olarak kaydedildiği defterdir. Kararlar, oylamaya katılan üyeler tarafından
imzalanır. Alınan karara muhalif olan üyeler, muhalefet şerhlerini gerekçeleri
ile birlikte yazarak karar defterini imzalarlar.
c.
Kongre Karar Defteri: Kongrece alınan kararlar
ile kongre tutanaklarının özetlenerek yazıldığı defterdir. Başkanlık Divanı
üyelerince imzalanır.
d.
Gelen ve Giden Evrak Defteri: Teşkilât
kademelerine ait bütün yazışmaların tarih ve sayı numarası ile kaydedildiği
defterdir. Gelen evrakın asılları ile giden evrakın suretleri aynı düzenle bu
amaçla oluşturulan arşivde saklanır.
e.
Gelir ve Gider Defteri: Parti adına elde edilen
gelirlerin ne şekilde elde edildiği ve harcandığını, evrak tarih ve sayısı ile
belgeleri belirtilerek birlikte gösterildiği defterdir.
f.
Demirbaş defteri, Defterlerin kaç sayfadan ibaret
olduğu ve bütün sayfaları ayrı ayrı olmak üzere, teşkilâtın bulunduğu yerdeki
ilgili seçim kurulu başkanlığınca mühürlenerek tasdik edilir. Demirbaş Defteri:
Partiye alınan ve sarf malzemesi niteliğinde olmayan dayanıklı malların
kaydedildiği defterdir. Partiye emanet olarak kullanılmak üzere verilen eşyalar
bu deftere ayrıca kaydedilir ve iade edildiği takdirde listeden kaydı düşülür.
Partiye ait demirbaşların eskime ve yıpranma nedeniyle kullanılmaz hâle gelmesi
durumunda, ilgili yönetim kurulu tarafından düzenlenecek bir rapor ile kayıttan
düşürülmeleri sağlanır.
g.
Yukarıda sözü edilen defterlerin dışında, parti
organlarınca fayda ve lüzum görülen başkaca defterler de tutulabilir. Söz
konusu defterlere ait bilgiler ayrıca elektronik ortamda da tutulur.
MADDE 112-MALİ HÜKÜMLER
Partinin gelirleri, amacına aykırı
olamaz. Bu gelirler;
a.
Parti üyelerinden alınan ve bin (1.000) lirayı
geçmeyen giriş aidatı,
b.
Yıllık en az ikiyüz (200) ve en çok bin (1.000)
lira arasında değişen üyelik aidatı,
c.
Partili milletvekillerinden alınacak milletvekili
aidatı,
d.
Milletvekilliği, belediye başkanlığı, il genel
meclisi ve belediye meclisi üyeliği aday adaylarından alınacak ve tutarı Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca tespit edilecek özel aidat,
e.
Parti bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri
rumuzların satış gelirleri,
f.
Parti tarafından hazırlanan yazılı, görsel ve
işitsel her türlü yayınlarının satış bedelleri ile üye kimlik kartları için
alınan gider karşılıklarından ve parti defter, makbuz ve kağıtlarının sağlanması
karşılığında alınan paralar,
g.
Parti tarafından tertiplenecek her türlü sosyal
ve kültürel faaliyetlerden elde edilecek gelirler,
h.
Parti mal varlığından elde edilecek gelirler,
i.
Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olmak kaydıyla
çeşitli kişi ve kuruluşların makbuz karşılığı yaptıkları bağışlar,
j.
Devletçe yapılacak yardımlarından oluşur.
Parti
üyesi, vermeyi taahhüt ettiği aidatın tutarını Siyasi Partiler Kanunu’na ve
Tüzüğe uygun olmak şartıyla, kayıtlı bulunduğu teşkilât kademesine yazılı
olarak bildirmek suretiyle artırabilir. Aidatı tahsile yetkili teşkilât
kademesinin yönetim kurulu, Parti üyesinin vermeyi kabul ettiği miktardaki
aidatı ödeyemeyecek durumda olduğunu tespit eder ise, aidat miktarını asgari
hadde indireceği gibi tamamen de kaldırabilir. Parti üyesinin, aidatının bir
kısmını veya tamamını ödememiş olması, kongrelerde oy kullanmasını veya delege
seçilmesini hiçbir şekilde engellemez ve borçlu olması Partiden çıkarılmasına
sebep teşkil etmez. Anayasa Mahkemesinin denetiminden geçerek ibra edilen
yıllık mali tablo, partinin resmi internet sitesinde ilan edilir.
MADDE 113 : MİLLETVEKİLLİĞİ AİDATI
Partiye
mensup Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ödeyeceği milletvekili aidatının
tutarı ve Grup ile Genel Merkez arasında ne şekilde dağıtılacağı Parti Meclis
Grubunda karara bağlanır. Ancak, bu aidatın yıllık tutarı milletvekili maaşının
net bir aylığını geçemez. Türkiye Büyük Millet Meclisinde grup kurulamaması
hâlinde ödenecek aidat miktarını Merkez Yönetim Kurulu tespit eder.
MADDE 114 : SATIŞ BEDELLERİ
Bu
Tüzüğün ilgili maddelerinde yer alan satış bedellerini; Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu tespit eder. Düzenlenecek diğer faaliyetler ile ilgili değer ve fiyatlar
ise, Genel Merkezce yapılanlar için Genel Sekreter, il ve ilçe teşkilâtı
tarafından yapılanlar için ise ilgili yönetim kurulu marifetiyle tespit edilir.
MADDE 115 : BAĞIŞLAR
Kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren sendikaları ile
bunların üst kuruluşları, dernekler, vakıflar ve kooperatifler kendi özel
kanunlarına uymak şartıyla Partiye maddi yardım ve bağışta bulunabilirler.
Partiye gerçek ve tüzel kişiler tarafından aynı yıl içerisinde Siyasi Partiler
Kanununun 66’ıncı ve Ek 6’ncı maddesinde öngörülen miktarı geçmemek üzere ayni
veya nakdi bağış yapılabilir. Parti, yabancı devletlerden, milletler arası
kuruluşlardan, yabancı uyruklu kişilerden ve Siyasi Partiler Kanunu’nun 66’ncı
maddesinde yazılı genel ve katma bütçeli resmi kurum ve kuruluşlardan, mahalli
idarelerden, muhtarlıklardan, özel kanunla ve özel kanuna dayanılarak kurulmuş
bankalardan ve sermayesinin bir kısmı devlete ait müesseselerden hiçbir suretle
ayni ve nakdi bağış ve yardım alamaz. Bu kuruluşlardan mal ve hakların belgesiz
olarak kullanılması ve bağışlanması kabul edilemez.
MADDE 116 : GAYRİMENKUL ALIMI
Partinin
maksadına uygun gayrimenkul alım, satım, devir ve ferağına Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkilidir.
Parti, maksadı dışında gayrimenkul iktisap
edemez. Partinin gayesi içinde olmak şartıyla iktisap ettiği gayrimenkullerden
gelir elde edilebilir.
MADDE 117 : TİCARİ FAALİYET, KREDİ VE BORÇ ALMA YASAĞI
Parti,
ticari faaliyette bulunamaz. Parti adına hiçbir surette, hiçbir yerden ve hiçbir
kimseden dolaylı ve dolaysız kredi ve borç alınamaz. Ancak, ihtiyaç duyulan
hâllerde Siyasi Partiler Kanunu’nun 66’ncı maddesinin 1’inci ve 3’üncü
fıkralarında gösterilenler dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerden kredi ve
ipotek karşılığı mal satın alınabilir.
MADDE 118 : KREDİ VE BORÇ VERME YASAĞI
Parti
adına üyelere ve diğer gerçek ya da tüzel kişilere hiçbir şekilde kredi ve borç
verilemez.
MADDE 119 : GELİR MAKBUZLARI
Partinin
bütün gelirleri, parti adına elde edilir. Partinin bütün kademelerince sağlanan
gelirler Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca bastırılacak makbuzlar karşılığında
alınır. Parti teşkilât kademelerine gönderilecek gelir makbuzlarının kayıtları,
sıra ve seri numaralarına göre Parti Genel Merkezince tutulur.
Parti
teşkilât kademeleri aldıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla mali
sorumluluk taşırlar. Sağlanan gelirin miktarı, sağlandığı kişinin adı, soyadı
ve adresi ile makbuzu düzenleyenin adı, soyadı ve imzası dip koçan ve kesilen
kısımda yer alır. Makbuzların asıl kısımları ile dip koçanlarında aynı sıra ve
seri numarası bulunur. Makbuz dip koçanlarının saklanma süresi, Anayasa
Mahkemesinin ilk incelemeye ilişkin kararının partiye bildiriliş tarihinden
itibaren 5 yıldır.
MADDE 120 : GİDERLERİN YAPILMASINDA USUL
Partinin
giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Partinin bütün giderleri parti tüzel
kişiliği adına yapılır. Siyasi Partiler Kanununun 70’inci ve Ek 6’ncı maddesine
göre belirlenen tutara kadar yapılan harcamaların makbuz veya fatura ile
tevsiki mecburi değildir. Ancak, bütün harcamaların Muhasebe Yönetmeliği’nde
belirlenen yetkili kurul ve makamın kararına dayanması şarttır. Şu kadar ki
yetkili kurulca onaylanan bütçede ön görülmüş olmak kaydıyla bu fıkraya göre
tevsiki mecbur olmayan harcamalar ile genel tarifeye bağlı giderler için ayrıca
karar almaya gerek yoktur. Giderlere ait belgelerin saklanma süresi, özel
kanunlarda gösterilen daha uzun süreye ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla,
kesin hesaba ilişkin Anayasa Mahkemesinin ilk inceleme kararının partiye
bildirme tarihinden itibaren beş yıldır.
İlçe
teşkilâtının gelir, gider ve harcamaları azami beş ay içinde il yönetim
kurulunca, il teşkilâtının gelir, gider ve harcamaları ise azami altı ay içinde
Merkez Yönetim Kurulunca incelenir.
MADDE 121 : MALİ SORUMLULUK
Partinin
yapacağı giderler, sözleşmeler ve girişeceği taahhütler, Parti tüzel kişiliği
adına; Genel Merkezde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, illerde il yönetim kurulu,
ilçelerde ilçe yönetim kurulu veya bu kurullar tarafından yetkili kılınan
kişilerce yapılır.
Genel
Merkez ile il ve ilçelerde parti tüzel kişiliği adına sözleşme yapılması ve
taahhüt altına girilmesine ilişkin usul ve esaslar Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca tespit
edilir. Bu esaslara aykırı olarak yahut Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nca
yetki verilmediği veya bu kurul tarafından sonradan alınan bir kararla
onaylanmadığı takdirde, Partinin teşkilât kademelerinin yaptıkları sözleşme ve
giriştikleri yükümlülüklerden dolayı, Parti tüzel kişiliği hiçbir suretle
sorumlu tutulamaz;
Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, Genel Başkan veya
Parti tüzel kişiliği aleyhinde takipte bulunulamaz. Bu takdirde sorumluluk,
sözleşmeyi yapan veya yükümlülük altına giren kişi veya kişilere aittir.
MADDE 122 : BÜTÇE VE KESİN HESAP
Partinin
hesapları, bilânço esasına göre düzenlenir. Her takvim yılına ait bütçe ve
kesin hesabın hazırlanması ile gelir, gider ve diğer muhasebe işlemlerine
ilişkin usul ve esaslar ayrıca düzenlenecek Muhasebe Yönetmeliği’nde
belirtilir.
Partinin
Genel Merkezi, bağlı ilçelerini de kapsamak üzere il yönetim kurulları ayrı
ayrı her takvim yılı başında gelir ve gider tahminlerini içeren yıllık bir
bütçe hazırlarlar. İl teşkilâtları hazırladıkları bütçeyi ait olduğu takvim
yılından önceki yılın Ekim ayı sonuna kadar Genel Merkeze gönderirler. İl ve
ilçe teşkilât kademelerine ilişkin bütçeler, Genel Merkezin bütçesi ile
birleştirilir ve aralık ayı sonuna kadar Merkez Karar ve Yönetim Kurulu nca
incelenerek karara bağlanır. İl yönetim kurulları, bağlı ilçeleri de içine
almak üzere her bütçe yılını takip eden Nisan ayı sonuna kadar, bir evvelki
yıla ait uygulama sonuçlarını gösteren kesin hesabı hazırlayarak Genel Merkeze
gönderirler.
Kesin
hesap cetvelleri ilgili bulundukları bütçenin iç bölüm ve maddelerine uygun
olarak düzenlenir. Her teşkilât kademesi aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz
ve değeri Siyasi Partiler Kanununun 74’ncü maddesinde belirtilen tutarı aşan
taşınır mallar, menkul kıymetler ve her türlü hakları bir liste olarak edinim
tarihi ve finansman kaynağını belirtmek suretiyle kesin hesap cetveline ekler.
İl yönetim kurullarından gönderilenler ile Genel Merkeze ait olan kesin hesap
cetvelleri Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca yapılan incelenmeyi müteakip son
şeklini alır ve karara bağlanır.
ONUNCU BÖLÜM
MÜTEFERRİK HÜKÜMLER
MADDE 123 : PARTİNİN FESHİ
Türkiye
Emekliler ve Çalışanlar Partisi’nin
kapanması Büyük Kongrenin kararı ile gerçekleşir. Bunun için Büyük Kongre üye
tam sayısının Salt çoğunluğunun teklifi gerekir. Parti’nin tüzel kişiliğine son
verilmesi; Büyük Kongre üye tam sayısının salt çoğunluğunun katılımı ile
yapılacak toplantıda, Toplanma yeter sayısının Salt çoğunluğunun kararı ile son
verilebilir. Bu karar gizli oyla alınır.
Tüzel kişiliğin sonlanması kararı
Genel Başkanlık tarafından derhal TBMM Başkanlığı’na, Anayasa Mahkemesi
Başkanlığı’na, İçişleri Bakanlığına ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na
bildirilir. Tüzel kişiliğine son verilen Türkiye
Emekliler ve Çalışanlar Partisi‘nin,
mallarının tasfiye şekli Kongre kararında belirlenir.
MADDE 124 : YÖNETMELİK VE GENELGE
Bu
Tüzükte yer alan çeşitli konularda yönetmelik çıkarmaya Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu, genelge ve benzeri talimatlar yayımlamaya Genel Başkan yetkilidir.
Genel Başkan bu yetkiyi gerektiğinde Başkanlık Divanı üyelerine devredebilir.
MADDE 125 : TÜZÜĞÜN DEĞİŞTİRİLMESİ
Büyük
Kongre, Siyasi Partiler Kanunu ve Tüzük hükümlerine uymak suretiyle Parti
Tüzüğünde kısmen veya tamamen değişiklik yapabilir.
MADDE 126 : GÖREVLİLERİN İLGİLİ MERCİLERE BİLDİRİMİ
Parti
kongreleri hariç olmak üzere her kademedeki Parti organında, bu Tüzükte
gösterilen bir göreve getirilenlerin ad ve soyadları, doğum yeri ve tarihleri,
meslek ve sanatları, ikametgâhları ve nüfus cüzdanı örnekleri, mahallin en
büyük mülki amirine seçim veya atamayı takip eden 15 gün içerisinde bir yazı
ile bildirilir. Merkez organlarında görev alanlarla ilgili bilgi ve belgeler de
aynı süre içerisinde doğrudan İçişleri Bakanlığına ve Cumhuriyet Başsavcılığına
verilir.
MADDE 127 : UYGULANACAK DİĞER HÜKÜMLER
Bu
Tüzükte yer almayan hususlarda Siyasi Partiler Kanunu, seçim kanunları ile
genel hükümler uygulanır.
MADDE 128 : YETKİ VE GÖREV DEVRİ
Parti
organ veya makamları, kanunun devrine olur vermedikleri dışında kalan bütün
konulardaki yetki ve görevlerini, belirleyeceği esas ve usuller çerçevesinde
geçici veya sürekli olarak alt kademe organ veya makamlarına devredebilir.
Yetkili organ veya makamın, alt bir organ veya makama görev vermiş olması, o
görevi yapmak için gerekli olan yetkinin de devri anlamına gelir.
MADDE 129 : TÜZÜKTE YAZILI SÜRELERİ KISALTMA YETKİSİ
Tüzük’te
yapılacak işlemlerle ilgili ön görülmüş süreleri kısaltmaya, yasaların amir
hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla Merkez
Karar ve Yönetim Kurulu yetkilidir.
MADDE 130 : YETKİ SINIRI,
Bağdaşmaz
ve Birleşemez Konumlar Hiçbir alt kademe başkan veya üyesi yahut kurulu, Parti
genel politikalarına aykırı ve Partiyi bağlayıcı nitelikte eylem ve işlemde
bulunamaz. Belde, ilçe ve il yönetim kurulu başkan ve üyeliği, milletvekilliği,
belediye başkanlığı, Parti yan kuruluş başkan ve üyeliği, aynı veya farklı
belde, ilçe ve ilde mevcut başka bir kurul üye veya başkanlığı ile bağdaşmaz.
Merkez
organlarında görev alanlar il başkanlığı görevi dışında hiçbir alt kademede
görev alamazlar.
MADDE 131 : MİLLETVEKİLLERİNİN HALKLA İRTİBAT BÜROLARI
Partili
milletvekilleri çalışmalarını ve halkla temaslarını, teşkilat kademesine ait
mekanlar ile seçim çevrelerinde, il veya ilçe ölçeğinde açacakları irtibat
bürolarında gerçekleştirebilirler.
MADDE 132 : PARTİ İÇ YÖNETMELİKLERİ
Tüzük’te
çıkarılması öngörülen bütün iç Yönetmelikler ile iş ve faaliyetin gerekli
kıldığı her tür Yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici metinleri
oluşturmaya, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu yetkilidir. Herhangi bir konuda
Tüzükte öngörülen yönetmeliğin çıkarılamamış olması, o alanda faaliyette
bulunmayı engellemez ve geciktirmez.
MADDE 133 : PARTİ MERKEZ ORGANLARININ İLK OLUŞUMU
Parti
kurucuları, Partinin tüzel kişilik kazanmasını takip eden 15 gün içinde
toplanarak belirleyeceği seçim yöntemine göre üyeleri arasından önce Partinin
Genel Başkanı’nı, Genel Başkan Yardımcılıklarını, daha sonra belirleyeceği
sayıdaki Merkez Karar ve Yönetim
Kurulu üyeleri ile Merkez Disiplin
Kurulu üyelerini gizli oylama ile seçer, tüzüğün ilgili Maddesinde belirtilen
makamlara gerekli bildirim yapılır. Parti kurucularının bu maddeye göre
yapacakları toplantılara, Partinin TBMM’de bulunan grup üyeleri de katılır.
Kurucu üyeler tarafından oluşturulan ilk Merkez Karar ve Yönetim Kurulu, yapacağı
toplantıda toplantı takvimini belirler, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyelerinin seçimini yapar.
MADDE 134: YÜRÜTME MADDESİ
Bu Tüzüğü Merkez Karar ve Yönetim